# Berlin Antlaşması (1878) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_(1878) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Berlin Antlaşması (1878), https://tr.wikipedia.org/wiki/Berlin_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281878%29 (CC-BY-SA-4.0) ![Berlin Kongresi sonrasında Balkanların durumu](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/SouthEast_Europe_1878.jpg/1280px-SouthEast_Europe_1878.jpg) *Berlin Kongresi sonrasında Balkanların durumu (Robert H. Labberton, E. Elaxton and Co., public-domain)* - **Adı:** Berlin Antlaşması - **Uzun adı:** Avusturya-Macaristan, Fransa, Almanya, Büyük Britanya ve İrlanda, İtalya, Rusya ve Osmanlı İmparatorluğu Arasında Doğu Sorunlarının Çözümüne İlişkin Antlaşma - **Çeşit:** Barış Antlaşması - **Bağlam:** 93 Harbi'nden sonra Berlin Kongresi'nde imzalandı. - **Taraflar:** Osmanlı İmparatorluğu; Britanya İmparatorluğu; Avusturya-Macaristan; French Third Republic; Alman İmparatorluğu; İtalya Krallığı; Rus İmparatorluğu - **Diller:** Rusça, Osmanlı Türkçesi, Almanca, İngilizce **Berlin Antlaşması**, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [Rus İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [Büyük Britanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya_ve_%C4%B0rlanda_Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1), [Alman İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alman_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [Avusturya-Macaristan İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya-Macaristan_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [İtalya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ve [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7%C3%BCnc%C3%BC_Frans%C4%B1z_Cumhuriyeti) arasında 13 Temmuz 1878 tarihinde [Berlin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin)'de imzalanan [barış antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bar%C4%B1%C5%9F_antla%C5%9Fmas%C4%B1)dır.[^1] ## Antlaşmanın sebepleri ve şekli [93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi)'nin ardından Osmanlı ile Rusya arasında, 3 Mart 1878 tarihinde [Ayastefanos Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayastefanos_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) imzalanmıştı. Bu antlaşmanın şartları Osmanlı açısından son derece ağır olmaktaydı ve Rusya'yı da [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)'da tek güç haline getiriyordu. Nitekim bu durum Avrupa'nın diğer büyük devletlerini rahatsız etmekteydi. Aynı dönemde [Sultan II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid), [İngiltere](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya_ve_%C4%B0rlanda_Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'yi Rusya'ya karşı kışkırtmaktaydı. Osmanlı İmparatorluğu savaşta yenilmiş ve anlaşmak zorunda kalmıştı. Ancak yapılan antlaşma devletin çöküşünü getirebilecek ağırlıktaydı. [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) de çareyi Avrupa devletlerini Rusya'ya karşı kullanarak durumu hafifletmekte aramaktaydı. Kışkırtmanın sonucu olarak, İngiltere Rusya'nın [Orta Doğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Do%C4%9Fu)'daki İngiliz menfaatlerini tehdit edeceğine, sıcak denizlere inip kendisiyle rekabete başlayacağına inanmıştı. Diğer Avrupa devletleri ile Rusya üzerinde kurduğu yoğun baskı sonucunda yeni bir savaşı göze alamayan Rusya, antlaşmanın yeniden gözden geçirilmesine razı oldu. 13 Haziran 1878'de [Almanya İmparatorluk Şansölyesi Prens Bismark](https://turkipedia.org/tr/wiki/Otto_von_Bismarck)'ın başkanlığında Osmanlı, Rusya, İngiltere, Almanya, Fransa, Avusturya-Macaristan ve İtalya'nın katılımıyla [Berlin Kongresi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin_Kongresi) toplandı. Osmanlı İmparatorluğu'nu temsilen Nafıa Nazırı [Karatodori Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksand%C4%B1r_Karatodori_Pa%C5%9Fa), Müşir [Mehmet Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Pa%C5%9Fa) ve Berlin büyükelçisi [Sadullah Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%A2dullah_Pa%C5%9Fa) gönderilmiştir. Diğer devletleri de başbakanları ve dış işleri bakanları temsil etmekteydi. ## Antlaşma sonuçları ![Berlin Kongresi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/Berliner_kongress.jpg/1280px-Berliner_kongress.jpg) *Berlin Kongresi (Anton von Werner, public-domain)* Antlaşmanın başlıca sonuçları şöyle gruplandırılabilir: ### Toprak kayıpları Osmanlı İmparatorluğu kendisine tabi olan Sırbistan, Bulgaristan, Romanya ve Karadağ'ın kendi başlarına birer prenslik olmalarını kabul etmiştir. Doğu Rumeli vilayeti kurulmuş ve Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı ancak çeşitli imtiyazlara sahip olmuşlardır. Toprak paylaşımı ise aşağıdaki gibidir; - [Bosna-Hersek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek) imtiyazlı vilayet haline geldi. - [Doğu Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Rumeli) imtiyazlı vilayet haline geldi. - [Bulgaristan Prensliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan_Prensli%C4%9Fi) kuruldu. - Kıbrıs Sancağı [İngiltere](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya_ve_%C4%B0rlanda_Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'ye kiralandı. - Niş Sancağı [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'a bırakıldı. - Teselya Sancağı [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'a (1881) bırakıldı. - Kars, Batum, Artvin ve Ardahan sancakları [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ya bırakıldı. - Dobruca Sancağı [Romanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Romanya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'ya bırakıldı. - Bunların dışında birkaç kaza [Karadağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karada%C4%9F)'a bırakıldı. - [Van](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van)'ın doğusundaki **Kotur** yöresi [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C3%A7ar_Hanedan%C4%B1)'a verildi. Ayrıca kongre döneminde [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7%C3%BCnc%C3%BC_Frans%C4%B1z_Cumhuriyeti)'nın yaptığı kulis çalışmaları sonucunda, antlaşma maddelerinde olmadığı halde 3 yıl sonra Tunus Prensliği Fransızlarca işgal edilmiş ve gerekçe olarak Berlin Antlaşması gösterilmiştir. Berlin Antlaşması'ndan sonra [İngiltere](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya_ve_%C4%B0rlanda_Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1), [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7%C3%BCnc%C3%BC_Frans%C4%B1z_Cumhuriyeti) ve [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) Osmanlıları baskı altına alma politikasına devam etti. ### Kazançlar Girit, Doğubayazıt ve Eleşkirt Osmanlı Devleti'ne bırakıldı. ![1878 yılında Osmanlı İmparatorluğu sınırları](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6b/Territorial_changes_of_the_Ottoman_Empire_1878.jpg) *1878 yılında Osmanlı İmparatorluğu sınırları (Esemono, public-domain)* ### Azınlıklar konusu Osmanlı İmparatorluğu, [Vilayat-ı Sitte](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vil%C3%A2yat-%C4%B1_Sitte) denilen Doğu Anadolu'daki illerde [Ermeniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) lehine [ıslahat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Reform) yapacaktı. Ancak yasalar gereği Ermenilerin nüfusları yetmediği için ayrı bir beylik kuramadılar. Benzer ıslahatlar [Manastır Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manast%C4%B1r_%28eyalet%29)'nde de gerçekleştirilecekti. ## Özet Bu antlaşma incelendiğinde; - Berlin Antlaşması, [Karlofça Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karlof%C3%A7a_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'nın ardında Balkanlar'daki Osmanlı varlığının yok edilmesi yolundaki ikinci büyük adımdır. Ancak [Ayastefanos Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayastefanos_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'nın aksine Osmanlı'nın [35 yıl daha](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281913%29) Balkanlar'da kalmasını sağlamıştır. - Rusya, Ayastefanos ile elde ettiği birçok haktan mahrum olmuştur. Özellikle Balkanlar konusunda düş kırıklığına uğramıştır. - Antlaşmadan en çok faydalananlar yeni kurulan prenslikler ve İngiltere olmuştur. - [Tuna Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna) üzerindeki [Adakale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adakale)'nin ismi Berlin Antlaşması'nda geçmediği için bu ada Osmanlı yönetiminde kaldı. - Antlaşma, [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından terk edilen topraklarda kalan Müslüman nüfusunun haklarına halel getirilmesine karşı etkili bir yaptırım öngörmediği için, [93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi) ile başlamış bulunan göç dalgası düzenli olarak devam etti. - Antlaşma, Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünün güvence altına alındığı [Paris Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281856%29)'ndaki anlayışın terk edildiğini açık bir şekilde gösterdi. Antlaşmada görülen toprak kayıpları Antlaşmadan sonra da devam etti. 1881'de Fransa Tunus'u, 1882'de İngiltere Mısır ve Sudan'ı, 1885'te Bulgaristan [Doğu Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Rumeli)'yi; aynı yıl İtalya da [Habeş Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Habe%C5%9F_%28eyalet%29)'ni işgal etti. [^1]: Krasner, Stephen D.. Sovereignty: Organized Hypocrisy. Princeton University Press, 1999, s. 31.