# Bergama Baskını

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Bergama_Bask%C4%B1n%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Bergama Baskını, https://tr.wikipedia.org/wiki/Bergama_Bask%C4%B1n%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

- **Çatışma:** Bergama Baskını
- **Parçası:** Kurtuluş Savaşı Batı Cephesi
- **Tarih:** 15-19 Haziran 1919
- **Yer:** Bergama (İzmir)
- **Sonuç:** Baskın sonucu Yunan kuvvetleri ağır zayiat verdi.; Bergama Türk kuvvetlerince kısa bir süre kurtarıldı. Sonunda Yunan ordusu tarafından işgal edildi.; Menemen Katliamı'nın gerçekleşmesi.
- **Savaşan:** Yunanistan; Kuvâ-yi Milliye
- **Komutan:** Albay Zafiryos; Yusuf İzzet Paşa
- **Güç:** 12 Haziran:; 800 piyade, 80 süvari, 3 Makineli tüfek, 2 top; 19 Haziran: 3.000 piyade; 500 milis ve nizamiye eri
- **Kayıp:** 400+ zayiat; Yunan tarafından daha düşük milis ve er kaybı
- **Notlar:** 80.000-100.000 Türk sivil göç etti.

**Bergama Baskını**, Yunan ordusunun [Türk-Yunan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1_Bat%C4%B1_Cephesi) esnasında yaptığı bir baskındır. Yunan ordusu Mayıs 1919'da [İzmir'e çıkmasından](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir%27in_%C4%B0%C5%9Fgali) beri [Ege Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_B%C3%B6lgesi)'ndeki şehirleri işgal etmeye devam ediyordu. Yunan kuvvetlerinin 10 Haziran 1919'da Reşadiye'ye (Zeytindağ) ulaştığı haberi gelince sırada Bergama'nın olduğu anlaşılmış. [Bergama](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bergama) Mühimmat Deposu memuru silah ve cephane Yunanların eline geçmesin diye depoyu havaya uçurdu.

Bergama'yı saran ve baskına katılacak olanlar: [Soma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Soma) ve [Kınık](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1n%C4%B1k%2C_%C4%B0zmir)'tan Niyazi ve Abdullah müfrezeleri. [Balıkesir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bal%C4%B1kesir)'den Zarbalı Hulusi Bey komutasında bir askeri [müfreze](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCfreze) ve bir [parti pehlivan müfrezesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Parti_Pehlivan), Kaşıkçı'dan Mehmet Ali Çavuş müfrezesi, Turanlı'dan mülazım Nuri ve Hüseyin Bey müfrezeleri, [Ayvalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayval%C4%B1k)'tan [Binbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Binba%C5%9F%C4%B1) Cemal Bey müfrezesi ve Ekrem Bey'in müfrezesi, [Kozak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kozak)'tan Çakıcı Rahmi müfrezesi. Bölgede bulunan bu Türk millî kuvvetleri [Bergama](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bergama)'ya 15 Haziran (başka kaynaklara göre 14 Haziran) günü öğlene doğru ani bir saldırı düzenleyerek Yunan birliklerini 400 üzerinde ağır zayiata uğrattılar. Yunan askerleri burada aldıkları mağlubiyetin intikamını 17 Haziran'da [Menemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Menemen)'de [sivillere bir katliam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Menemen_Katliam%C4%B1) gerçekleştirerek aldılar.[^1] Belediye makamlarının bildirdiğine göre 1.000'den fazla Türk öldürülmüş fakat sonradan bir [Fransız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zlar) subayı tarafından yapılan tahkikata göre 200 ölü ve 200 yaralı Türk'ün olduğu saptanmıştır.[^2]

Yunan ileri karargâhı, komutanları [albay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Albay) Zafiryos'a saldıran Türk kuvvetleri hakkında 3.000 [piyade](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piyade) ve 500 [milis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Milis) gibi çok abartılı rakamlar vermişti. [Bergama](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bergama)'da bulunan Türk kuvvetleri 500'dü.[^3]

Yunanlar 19 Haziran günü [Bergama](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bergama)'ya 3.000 kişilik bir kuvvetle yeniden geldiler. Yüksek sayıda ve üstün teçhizatlı olan Yunan kuvvetine karşı koyabilecek güçte olmadıklarını anlayan Türk millî kuvvetleri [Bergama](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bergama)'dan çekilmeye karar verir. Yunanlar, üstün güçlerle 19 Haziran'da yaptıkları bir taarruzla [Bergama](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bergama)'yı işgal etmeyi başarırlar. Türk birliklerinin geri çekilirken sırtını koruyan 1 [Makineli tüfek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Makineli_silah) ve 56 kişilik savaşçı grubu vardı.[^4] [Teğmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Te%C4%9Fmen) Sabri bey yönetimindeki bu grup, bütün Türk kuvvetleri [Bergama](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bergama)'dan çekilene kadar Yunan kuvvetini akşama dek oyaladı.[^5]

Menemen'de olduğu gibi Yunan ordusunun baskının intikamını almak istemesinden korkan [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) siviller, [Bergama](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bergama) ve çevresinden göç etti. Göç edenlerin sayısı 80.000-100.000[^6] arasında tahmin edilmektedir.

[^1]: Salâhi Ramadan Sonyel: The Turco-Greek conflict, Cyprus Turkish Cultural Association, 1985, sayfa 19. <http://books.google.com/books?ei=KK22T_e9CeKg4gT6z-DACQ&hl=de&id=eGVpAAAAMAAJ&dq=%22menemen+massacre%22+1919+june&q=%22after+having+been+defeated+by+the%22>
[^2]: Talat Yalazan: Türkiye'de vahşet ve soy kırımı girişimi (15 Mayıs 1919 - 9 Eylül 1922), Genelkurmay Basımevi, 1994, sayfa 50 . <http://books.google.com/books?ei=E662T8PVNeHm4QTs_vGAAw&hl=de&id=ZQpIAAAAMAAJ&dq=%22menemen%22+katliami+yunan+1919+200&q=%22g%C3%B6re+T%C3%BCrk+zayiat%C4%B1n%C4%B1n+miktar%C4%B1+200+%C3%B6l%C3%BC+ve+200+yaral%C4%B1d%C4%B1r.%22>
[^3]: a.g.e. Hasan İzzettin Dinamo, 1986, sayfa 274 . <http://books.google.com/books?ei=6Im2T7HqF4f44QSFg-X1CQ&hl=de&id=_91KAAAAMAAJ&dq=%22800+yunan+piyadesiyle+bir+b%C3%B6l%C3%BCk+s%C3%BCvariyi%2C+bir+agir+makineli%22&q=%22be%C5%9F+y%C3%BCz+milis+ve+nizamiye%22>
[^4]: a.g.e. Dinamo, 1986, sayfa 275 . <http://books.google.com/books?ei=46G2T_qQAqeL4gT606HJCQ&hl=de&id=_91KAAAAMAAJ&dq=%22bergama%22+19+haziran+1919+makineli+t%C3%BCfek&q=%22Bergama+%C3%BCzerine+y%C3%BCr%C3%BCyen+%C3%BC%C3%A7+bin+ki%C5%9Filik+d%C3%BC%C5%9Fman+g%C3%BCc%C3%BCn%C3%BC%2C+karanl%C4%B1k+bas%C4%B1ncaya+dek+durduran+bir+tek+makinal%C4%B1+t%C3%BCfek+ve+elli+altm%C4%B1%C5%9F%22>
[^5]: a.g.e. Dinamo, 1986, sayfa 275. <http://books.google.com/books?id=_91KAAAAMAAJ&q=%22Te%C4%9Fmen+Sabri+beyle+makinal%C4%B1+t%C3%BCfek+erlerinin+de%C4%9Fi%C5%9Fik+tepelere+ta%C5%9F%C4%B1y%C4%B1p%22&dq=%22Te%C4%9Fmen+Sabri+beyle+makinal%C4%B1+t%C3%BCfek+erlerinin+de%C4%9Fi%C5%9Fik+tepelere+ta%C5%9F%C4%B1y%C4%B1p%22&hl=de&sa=X&ei=QKe2T4LzE9PS4QTd0e2hCQ&ved=0CDIQ6AEwAA>
[^6]: Hasan İzzettin Dinamo: Kutsal isyan: Millî Kurtuluş savaşı'nın gerçek hikâyesi, Cilt 2, Tekin yayınevi, 1986, sayfa 275 . <http://books.google.com/books?ei=W4e2T7bPFOHj4QTfnLzkCQ&hl=de&id=_91KAAAAMAAJ&dq=%22bergama%27dan+y%C3%BCz+bin+kisiye+yakin+insan%22&q=%22Bergama%27dan+y%C3%BCz+bin+ki%C5%9Fiye+yak%C4%B1n+insan%22>
