# Beluçça > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Belu%C3%A7%C3%A7a > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Beluçça, https://tr.wikipedia.org/wiki/Belu%C3%A7%C3%A7a (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8c/Bal%C3%B2ci.png) * (Sultanselim Baloch, public-domain)* ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1b/Idioma_baluchi.png) * (Fobos92, CC-BY-SA-4.0)* - **Dilin adı:** Beluçça - **Telaffuz:** Beloçi - **Ülkeler (ülke):** İran, Pakistan - **Bölge:** İran, Pakistan, Afganistan - **Dönem:** 2021 - **Konuşanlar:** 8,8 milyon - **Aile rengi:** Hint-Avrupa - **Aile:** Hint-Avrupa; İran; Batı İran dilleri; Kuzey Batı İran dilleri - **Alfabe:** Beluç alfabesi - **İso:** bal - **Glotto:** balo1260 - **Glottoname:** Balochic **Beluçça** (*بلوچی ya da Balòci*), [Hint-Avrupa dil ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hint-Avrupa_dil_ailesi)nin [İran dilleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran_dilleri) koluna ait bir dildir. [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'ın güneydoğusunda [Sistan ve Belucistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sistan_ve_Belucistan), [Pakistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pakistan)'ın güneybatısında [Belucistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belucistan%2C_Pakistan) eyaletleri, [Afganistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afganistan)'ın güney bölgelerinde ve [Türkmenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenistan)'da konuşulmaktadır.[^1] [*Ethnologue*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ethnologue)***a göre, milyon konuşanı olan dili konuşanların 6.28 milyonunun ***[***Pakistan***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pakistan)***'da yaşadığı düşünülmektedir.***[^2]*** ***[***İsa***](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sa)*** öncesinde ***[***Hazar***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hazar)*** ve komşu bölgelerinde hüküm süren ***[***Pers***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Farslar)*** ve ***[***Med***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medler)*** uygarlıkları ile bağı olan bir dildir.***[^3]*** ***[***Hint-Avrupa dil ailesi***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hint-Avrupa_dil_ailesi)***ne bağlı bir kuzeybatı İran dili olan Beluçça aynı gruptan olan ***[***Farsça***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a)***yla yakından ilişkilidir. Günümüzde ***[***Pakistan***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pakistan)***, ***[***Belucistan***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belucistan)***, doğu ***[***İran***](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)*** ve ***[***Afganistan***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afganistan)***'da konuşulmaktadır. ***[***Afganistan***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afganistan)***'da bazı bölgelerde halkın çoğunluğunun konuştuğu bölgesel dillerden biridir.***[^4]*** Yoğun olarak konuşulduğu bölgeler için üçüncü resmi dil olarak kabul edilmektedir.*** Beluçça [İran dilleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran_dilleri)nin [Batı İran dilleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_%C4%B0ran_dilleri) koluna bağlı bir dildir ve dili [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'ın kuzeyinde [Hazar Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hazar_Denizi)'nin güney kıyılarında doğduğu düşünülmektedir. ## Sınıflandırma Beluçça, İran dillerinin Kuzeybatı İran kolu içinde sınıflandırılmaktadır: - Kuzeybatı İran - Beluci - [Doğu Beluççası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Belu%C3%A7%C3%A7as%C4%B1) (Bugti, Kasrani, Leghari, Marri, Mazari, Upper Sindhi Balochi) - [Güney](https://turkipedia.org/tr/wiki/Makrani)-[Batı Beluççası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rakhshani) - [Güney Beluççası](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCney_Belu%C3%A7%C3%A7as%C4%B1)-[Koroşça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koro%C5%9F%C3%A7a) - [Koroşça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koro%C5%9F%C3%A7a) (Coastal Koroshi, Inland Koroshi) - [Güney Beluççası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekranca) (Coastal Balochi \[Kechi, Barahuwi, Bashgaadi, Huuti Karachi Balochi Makrani\], Kechi) - [Batı Beluççası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_Belu%C3%A7%C3%A7as%C4%B1) - Lashari (Bampuri, Iranshahr) - [Rehşanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Reh%C5%9Fanca) (Kalati Balochi, Panjguri, Sarhaddi Balochi \[Afghanistan Balochi, Sistani Balochi, Turkmenistan Balochi\]) ## Gramer Beluçça, diğer birçok [İran dili](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran_dilleri) gibi [özne-nesne-fiil](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zne-nesne-fiil) cümle yapısına sahiptir. Aynı zamanda [ergatif bir dil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ergatif_dil)dir. Gramatik cinsiyet Eski Beluççada bulunmakla birlikte günümüzde kaybolmuştur. Beluçça İran, Pakistan, Afganistan, Hindistan, İran Körfezi, Türkiye, [Arap Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap_Yar%C4%B1madas%C4%B1), Türkmenistan ve Doğu Afrika'da konuşulur. Hint-Avrupa dil ailesinin İran grubunun bir üyesi olarak sınıflandırılır. Bu yüzden Farsça, [Peştuca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pe%C5%9Ftuca), Kürtçe, Dari, Tacik, [Zazaca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zazaca), Osetya dilleriyle benzeşir. Doğu ve batı olmak üzere iki ana lehçesi vardır. Beluçça konuşanların toplam sayısını tahmin etmek zordur. Beluçça'nın bir lehçesi olan Batı Beluçça'yı konuşan kişi sayısı daha yaygındır. Dili altı milyon kadar insanın konuştuğu düşünülmektedir. Batı lehçesi içinde ise iki ayrı lehçe, Rakhşani ve Makrani vardır. Doğu Beluçça lehçeleri (Belucistan, Pencap ve Sindh'in kuzey-doğu bölgelerinde) konuşulduğu bölgelerde, yazılı olarak çok az kullanılması sonucu gelişememiştir. [^1]: Spooner, Brian (2011). "10. Balochi: Towards a Biography of the Language". In Schiffman, Harold F. (ed.). Language Policy and Language Conflict in Afghanistan and Its Neighbors. Brill. p. 319. ISBN 978-9004201453. It [Balochi] is spoken by three to five million people in Pakistan, Iran, Afghanistan, Oman and the Persian Gulf states, Turkmenistan, East Africa, and diaspora communities in other parts of the world. [^2]: Table 11 – Population by Mother Tongue, Sex and Rural/Urban. Pakistan Bureau of Statistics, 2017. [^3]: Devletsiz Uluslar 4. [^4]: Kazu, İbrahim Yaşar; Gülece, Sadık. Afganistan Eğitim Sisteminin İncelenmesi.