# Belgrad Antlaşması

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad_Antla%C5%9Fmas%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Belgrad Antlaşması, https://tr.wikipedia.org/wiki/Belgrad_Antla%C5%9Fmas%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![Belgrad Antlaşması'na göre Osmanlı sınırları](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Banat03.png)
*Belgrad Antlaşması'na göre Osmanlı sınırları (PANONIAN, public-domain)*

- **Adı:** Belgrad Antlaşması
- **Çeşit:** Barış antlaşması
- **Taraflar:** Osmanlı İmparatorluğu Avusturya Arşidüklüğü; Rus İmparatorluğu
- **Dil:** Osmanlı Türkçesi, Almanca, Rusça

**Belgrad Antlaşması**, [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin 18 Eylül 1739 tarihinde [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC), 3 Ekim 1739 tarihinde de [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'yla imzalamış olduğu barış antlaşmalarıdır.

## Savaşın gelişmesi ve antlaşma

1736'da [Kırım Tatarları](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Tatarlar%C4%B1)'yla olan sınır anlaşmazlıklarını bahane eden [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na savaş açtı. 1737'de [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) da [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nın müttefiki olarak savaşa katıldı.

Üç koldan Osmanlı arazisine hücuma geçen Avusturya orduları [Niş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F)'e kadar ilerledikten sonra, ardı ardına yenilip geri atılınca [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) hemen İstanbul'da Fransız Elçisi olan Villeneuve Markizi'nin aracılığı ile barış görüşmelerinde bulunmak istedi. [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'da [İsveç](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sve%C3%A7)'ten hücum beklediği için barış görüşmelerine razı oldu. Sadrazam ve Osmanlı ordusu serdarı olan [Yeğen Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ye%C4%9Fen_Mehmed_Pa%C5%9Fa) orduyla [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a döndükten sonra Fransız ve Avusturya elçileri ve Rus grandükü ile konuştu. İlerliyen günlerde ordu kadısı Esad Efendi, [Reisülküttab](https://turkipedia.org/tr/wiki/Re%C3%AEs%C3%BC%27l-k%C3%BCtt%C3%A2b) Mustafa Efendi ve Mektubi Ragıp Efendi [Dolmabahçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dolmabah%C3%A7e)'de Mehmed Emin Efendi yalısında elçilerle yapılan oturumlarda barış koşullarını görüştüler. Tam bu sırada 22 Mart 1739'de [Yeğen Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ye%C4%9Fen_Mehmed_Pa%C5%9Fa) veziriazamlıktan atılıp yerine Vidin Seraskeri [Hacı İvazzade Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_%C4%B0vaz_Mehmed_Pa%C5%9Fa) getirildi ve ordu tekrar cepheye gönderildi. 22 Temmuz 1739'da, [Viyana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Viyana)'da büyük şok yaratırcasına, Belgrad yakınlarında yapılan [Hisarcık Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hisarc%C4%B1k_Muharebesi)'nde Osmanlı orduları galip geldi. [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad) Osmanlı ordusu tarafından kuşatıldı ve [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad) tekrar Osmanlıların eline geçti. Tuna kıyılarında önemli kale mevkileri olan [Semendire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semendire) (şimdi Sırbistan'da Smederevo) ve [Adakale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adakale)'yi tekrar eline geçirerek [Tuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna) Nehri tekrar Avusturya ile Osmanlı devleti arasında korunaklı bir sınır haline getirildi.

[Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) bundan sonra hemen ateşkes ilan ederek [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile Belgrad Antlaşması'nı 18 Eylül 1739'da imzaladı. [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC), 1718 [Pasarofça Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pasarof%C3%A7a_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'yla elde ettiği, [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad) da dahil Kuzey Sırbistan'ı ve Küçük Eflak'ı (şimdi [Romanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Romanya)'da) Osmanlılara geri verdi.

[Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) orduları ise daha başarılı olmuşlar, [Hotin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotin) ve [Bender](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bender)'i almışlar ve [Boğdan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan)'a girip [Yaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ya%C5%9F) (şimdiki Romanya'daki Iaşi) şehrini ellerine geçirmişler ve [Avusturyalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturyal%C4%B1lar)la Osmanlılar arasında Belgrad Antlaşması'nın imzalandığı haberi eriştiğinde [Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak)'a hücuma geçmek üzereydiler.

Yalnız kalan [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) da, 3 Ekim 1739'da, savaş beklentilerinin çok gerisinde bir barış antlaşması yaptı. Rusya [Azak Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Kalesi)'ni askerden arındırmayı, [Azak Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Denizi) ve [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'de savaş gemisi bulundurmamayı, [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'deki ticaretini Osmanlı gemileriyle yürütmeyi, Orta Kafkaslarda önemli dağ geçitlerini kontrol eden ve koruması altında tuttuğu [Kabartay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabarda) bölgesinden çekilmeyi ve burasını tarafsız bir bölge olarak tanımayı kabul etti. [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile bu antlaşmanın eki niteliğinde bu sebeple Belgrad Antlaşması adı ile de bilinen, [Niş Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281739%29) imzalandı.

Ayrıca bu antlaşmalar, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Avusturya Arşidüklüğü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) ve [Rus İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile imzaladığı son kârlı antlaşmalardır.

## Antlaşma maddeleri

1735-1739 [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)-[Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruslar)-[Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya) savaşının sonunda imzalanmış bu antlaşmaların başlıca şartları şunlardır:

1. [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) [Pasarofça Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pasarof%C3%A7a_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) ile aldığı yerleri (Sırbistan, Belgrad, Eflak'ın bazı kısımlarını ve Bosna'da bir sınır bölgesini) [Banat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Banat) bölgesi hariç geri verdi.
2. [Azak Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Kalesi) yıkılarak etrafı boşaltılacaktı.
3. Kuzey Kafkasya'da bulunan ve dağ geçitlerini (Daryal Geçidi, vd) denetleyen [Kabartay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabarda) bölgesi (Kabardiya) tarafsız bir bölge olarak kabul edildi.
4. Ruslar Kırım'dan çekilecek.
5. [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'de savaş ve ticaret gemileri bulunduramayacaktı.

Belgrad Antlaşmaları [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)ların [18. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/18._y%C3%BCzy%C4%B1l)da imzaladığı en son kazançlı antlaşmalardır. Belgrad Antlaşmaları ile [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)’in bir [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) gölü olduğu bir kez daha kabul edildi. Bu antlaşma ile Karadeniz'in Türk gölü olduğu son kez onaylanmıştır.

Ayrıca bu antlaşmaların imzalanmasında etkili olan [Fransızlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zlar)'a karşı [kapitülasyonlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu_kapit%C3%BClasyonlar%C4%B1) süresiz olarak uzatılmıştır.

## Ayrıca bakınız

[1737-1739 Osmanlı-Avusturya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1737-1739_Osmanl%C4%B1-Avusturya_Sava%C5%9F%C4%B1)

## Dış kaynaklar

- Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (1955 Son baskı:5.bas.) *Osmanlı Tarihi IV. Cilt 1. Kısım: Karlofça Antlaşmasından XVIII. Yüzyılın Sonlarına Kadar* Ankara:Türk Tarih Kurumu ISBN 975-16-0015-4
- Erim, Nihat (1953) *Devletlerarası Hukuku ve Siyasi Tarih Metinleri*, Ankara:Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi yayınları : Türk Tarih Kurumu Basımevi, Sayfa:25-26

## Dış bağlantılar

- Koch, Christophe Guillaume (1797) "Histoire de Traité de Paix de Belgrade du 18 Septembre 1739 entre l'Empereur, la Russie et la Porte", *Abrege de l'histoire des traites de paix* Cilt:3 Sayfa:63-114 "Belgrad Antlaşması"'nın Fransızca metni arşivlerde bulunan bir eski kitapta. Online: [https://books.google.fr/books?id=WSsIAAAAQAAJ&pg=PA58&source=gbs\_toc\_r&cad=3#v=onepage&q&f=false](https://books.google.fr/books?id=WSsIAAAAQAAJ&pg=PA58&source=gbs_toc_r&cad=3#v=onepage&q&f=false)