# Behzat Butak
> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Behzat_Butak
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Behzat Butak, https://tr.wikipedia.org/wiki/Behzat_Butak (CC-BY-SA-4.0)
* (Cumhuriyet Gazetesi, public-domain)*
- **Doğumtarihi:** 16 Ekim 1889
- **Yer:** Bursa, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölümyeri:** İstanbul, Türkiye
- **Yattığı yer:** Zincirlikuyu Mezarlığı, İstanbul
- **Meslek:** Tiyatro ve sinema oyuncusu; para koleksiyoneri
- **Etkinyılları:** 1917-1963
**Behzat Hâki Butak** (16 Ekim 1889, [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa) - 26 Ekim 1963, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)),[^1] Türk tiyatro oyuncusuydu.
Cumhuriyet döneminde Türk tiyatrosunun en önemli isimlerinden birisi olan sanatçı, tiyatro çevrelerinde “Büyük Behzad” veya “Baba Behzad” olarak tanındı. [Darülbedayi Osmani](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2r%C3%BClbed%C3%A2yi)’nin ([Şehir Tiyatroları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehir_tiyatrolar%C4%B1)) ilk katılımcılarından biri idi. Bu kurumda oyuncu, yönetmen, yönetici, dekoratör, turne düzenleyicisi, mâlî koordinatör olarak hizmet verdi.[^2] *Kayseri Gülleri* başlıklı oyundaki *Bodos Ağa* rolü ile ünlendi. Tiyatroculuğunun yanı sıra 36 filmde çeşitli roller alarak sinema oyunculuğu yaptı.
Eski para koleksiyonu yapan sanatçı, Türk [nümismatik](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%BCmismatik) tarihi açısından önemli isimler arasında yer alır.
## Hayatı
1889[^3] yılında [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)'da doğdu. Babası Bursa Islahhanesi Başkâtibi Halil Hâki Bey idi. Tiyatroyla ilk karşılaşması [Mihaliç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karacabey)'e gelen "*Gavril Tiyatro ve Cambaz Kumpanyası*"nı seyretmesiyle oldu.[^4]
1906'da babasının ölümü üzerine İstanbul'a giderek Mercan İdadisi'ne girdi. [Namık Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%A2m%C4%B1k_Kemal)'in yapıtlarını getirdiği için okuldan uzaklaştırılınca[^5] ve Ticaret Okulu'na geçti. Resim ve tiyatroya ilgi duyuyordu. Hem ressam, hem de orta oyuncusu olan [Ressam Muazzez](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Muazzez_%C3%96zduygu)'den resim [Vahram Papazyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vahram_Papazyan_%28oyuncu%29)'dan oyunculuk dersleri aldı.
1908 Temmuz’unda amatör bir orta oyunu temsiline çıkarak tiyatro yaşamına ayak bastı. Hayatının ilk rolü: “*Kavuklu arkası*” idi.[^6] Ardından Muazzez'in kurduğu "Sahne-i heves" adlı toplulukla profesyonel oldu. Aynı yıl [Sanayi-i Nefise Mektebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/San%C3%A2yi-i_Nef%C3%AEse_Mektebi)'ne girerek orada bir tiyatro meydana getirdi. Şehzadebaşı'nda [Letafet Apartmanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Letafet_Apartman%C4%B1) karşısında "*Osmanağa*" tiyatrosunda [Victor Hugo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Victor_Hugo)'dan çevrilen "*Ancelo Mari Piyer*" piyesini oynadılar. Seyirci bulamayan grup dağılmak zorunda kaldı.[^7]
*21 Mart 1933 tarihli Cumhuriyet gazetesinde Behzat Haki Bey. (Cumhuriyet Gazetesi, public-domain)*
1909 yılında Hariciye Nezareti Behzat'ın da içinde bulunduğu dört kişilik bir öğrenci grubunu, elektrik mühendisliği eğitimi için İtalya'ya gönderdi. Ancak gittikleri fabrika grevde olduğundan eğitim göremediler. Behzat, iki aylık süre içinde [Roma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Roma) ve [Napoli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli)’deki tiyatroları inceledi.
İstanbul’a dönüşünde "*Darüttemsili Osmani*” grubunda yer aldı. Fazıl Reşit ve Aktör Hüseyin Kâni Bey'in yazdıkları "*Ramses*" piyesinde "*Kahin*" rolünü oynadı. [Abdürrezzak Abdi Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BCrrezzak_Abdi_Efendi)'den [Tulûat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tul%C3%BBat_tiyatrosu) tekniklerini öğrendi. Ardından [Şark Dram Kumpanyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eark_Dram_Kumpanyas%C4%B1)’na girdi. 1910'da [Otello Kâmil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Otello_K%C3%A2mil) ve Komik Ali Rıza Efendi'nin de bulunduğu bir toplulukla Karadeniz turnesine çıktı, ancak [Giresun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Giresun)'da saldırıya uğradı ve canını kurtarabilmek için gizlice bir gemiye binip İstanbul'a kaçtı.[^8]
1912’de çıkan [Balkan Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1)’ne gönüllü katıldı. Döndüğünde çeşitli tiyatro topluluklarında kısa süreli çalıştı. Bir oyunu oynamaya giderken [Mahmud Şevket Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahmud_%C5%9Eevket_Pa%C5%9Fa)'nın suikast anını gördü.
[Sigmund Weinberg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sigmund_Weinberg)'ün talebi üzerine 1914'te başlanan [*Himmet Ağa'nın İzdivacı*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Himmet_A%C4%9Fa%27n%C4%B1n_%C4%B0zdivac%C4%B1) filminde rol aldı. Aynı yıl Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk konservatuvarı olan [Darülbedâyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2r%C3%BClbed%C3%A2yi)'nin kurulması üzerine sınavlara girip kazandı. Ancak [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)’nın başlaması üzerine savaşa gönüllü katıldı. [Çanakkale cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Sava%C5%9F%C4%B1)’nde savaştı ve kolundan yaralandı.
[Mütarekeden](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mondros_M%C3%BCtarekesi) sonra yeniden Darülbedâyi çalışmalarına katıldı. “*Kayseri Gülleri*” oyunundaki “*Bodos Ağa*” rolü ile büyük ün kazandı.[^9] 1920 de [Raşit Rıza Samako](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ra%C5%9Fit_R%C4%B1za_Samako) ve [İbnürrefik Ahmet Sekizinci](https://turkipedia.org/tr/wiki/Refik_Ahmet_Nuri_Sekizinci)'in kurdukları "Yeni Sahne*ye geçti. Raşit Rıza'nın kurduğu *Türk Tiyatrosu*nda çalıştı. 1923 yılında tekrar Darülbedayi'ye döndü. Bu süreç içerisinde *[*Ahmet Fehim*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmet_Fehim)*, *[*Galip Arcan*](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Galip_Arcan)*, *[*M. Kemal Küçük*](https://turkipedia.org/tr/wiki/M._Kemal_K%C3%BC%C3%A7%C3%BCk)*, *[*Vasfi Rıza Zobu*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vasfi_R%C4%B1za_Zobu)* ve *[*Bedia Muvahhit*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bedia_Muvahhit)* gibi isimlerle aynı sahneyi paylaştı. Ardından uzunca bir süre *[*Muhsin Ertuğrul*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhsin_Ertu%C4%9Frul)*'la beraber çalıştı. Ertuğrul, anılarında kendisi için *“Ne yaparsa yapsın, yapılması gerekenin en iyisini yapmıştır ve yapacaktır, sahne dışındaki yaşamında da her yaptığı işi kılı kırk yararcasına inceleyerek başarırdı**' demiştir.**
1928 de Darülbedayi'e dönen sanatçı hayatının sonuna kadar bu kurumda çalışıp, değişik karakterleri canlandırdı. "*Pinti*" piyesindeki "*Yahudi Azarya*", "*Venedikli Tâcir*"deki "*Şaylok*" ve nihayet "*Mum Söndü*"deki "*Şetaret Bacı*" sanat hayatının en unutulmaz rolleri oldu.
Savaştan sonra [*Himmet Ağa'nın İzdivacı*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Himmet_A%C4%9Fa%27n%C4%B1n_%C4%B0zdivac%C4%B1) filmi ile yeniden kamera önüne geçen sanatçı; [*Leblebici Horhor*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Leblebici_Horhor) filmi ile ününe ün kattı.
Sedef kakmacılığından, cilt tezhibine, mozaikçilikten çiniciliğe kadar pek çok sanat dalına ilgi ve yeteneği vardı.[^10] Bir süre Beyoğlu'ndaki *Butak Pastanesi****ni işletti.***[^11]*** Para koleksiyonerliği yapan sanatçı, Türk ***[***nümismatik***](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%BCmismatik)*** tarihi açısından önemli isimler arasında yer alır.***[^12]*** ***[***Zahir Güvemli***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zahir_G%C3%BCvemli)***'nin aracılığıyla “*****Resimli Türk Paraları*****" (1947) isminde Nümizmatik bir kitap yayımlamıştır.***
Son olarak 1960 yılında [Tepebaşı Dram Tiyatrosu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tepeba%C5%9F%C4%B1_Tiyatrosu)’nda [Aydın Gün](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayd%C4%B1n_G%C3%BCn)’ün kurduğu İstanbul Operası’nda sözlü rol aldı.[^13] 1962’de [Yıldız Kenter](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C4%B1ld%C4%B1z_Kenter) ile birlikte [İlhan İskender Tiyatro Ödülü](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhan_%C4%B0skender_Arma%C4%9Fan%C4%B1)’nü kazandı.[^14] 1963 yılında hayatını kaybetti. [Suat Taşer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suat_Ta%C5%9Fer) ölümünden sonra [Cumhuriyet gazetesindeki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cumhuriyet_%28gazete%29) köşe yazısında *“Aktörün ölümü yıldız kaymasına ne kadar benziyor! Kayma sırasında hızla uzanan ışıktan bir yol, sonra hemen ardından, hiçbir şey olmamış gibi kopkoyu, zifiri bir karanlık... ”* diye yazıyordu.[^15]
[^1]: 50 yıl önce "Baba Behzat"ı kaybettik. Atlas Tarih.
[^2]: Tansu Bele, Tiyatromuzun Behzad Baba’sını Saygıyla Anıyoruz, Sanathayati.tv 06.10.2014
[^3]: Vasfi Rıza Zobu, Türk Tiyatrosu’ndan Portreler:Büyük Behzad, Türk Tiyatrosu dergisi.
[^4]: Tiyatronun Behzat Baba’sı, Tiyatromuzesi.org sitesi, Erişim tarihi:15.08.2015.
[^5]: Butak,Behzat Hâki, Bursa Gazeteciler Cemiyeti web sitesi, Erişim tarihi:15.08.2015.
[^6]: Vasfi Rıza Zobu, Türk Tiyatrosu’ndan Portreler:Büyük Behzad, Türk Tiyatrosu dergisi.
[^7]: Tiyatronun Behzat Baba’sı, Tiyatromuzesi.org sitesi, Erişim tarihi:15.08.2015.
[^8]: Butak,Behzat Hâki, Bursa Gazeteciler Cemiyeti web sitesi, Erişim tarihi:15.08.2015.
[^9]: Vasfi Rıza Zobu, Türk Tiyatrosu’ndan Portreler:Büyük Behzad, Türk Tiyatrosu dergisi.
[^10]: Vasfi Rıza Zobu, Türk Tiyatrosu’ndan Portreler:Büyük Behzad, Türk Tiyatrosu dergisi.
[^11]: Tansu Bele, Tiyatromuzun Behzad Baba’sını Saygıyla Anıyoruz, Sanathayati.tv 06.10.2014
[^12]: Paranın Tarihi, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü web sitesi, Erişim tarihi:15.08.2015.
[^13]: Tansu Bele, Tiyatromuzun Behzad Baba’sını Saygıyla Anıyoruz, Sanathayati.tv 06.10.2014
[^14]: İlhan İskender ödülünü Yıldız Kenter ve Behzat Butak kazandı, Ses dergisi, 1962.
[^15]: Şahin, Hilmi Zafer. Dolu dolu bir yaşam: Behzat Haki Butak. 24 Ağustos 2023.