# Beşiktaş Cemiyet-i İlmiyesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fikta%C5%9F_Cemiyet-i_%C4%B0lmiyesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Beşiktaş Cemiyet-i İlmiyesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Be%C5%9Fikta%C5%9F_Cemiyet-i_%C4%B0lmiyesi (CC-BY-SA-4.0)

**Beşiktaş Cemiyet-i İlmiyesi**, 19. Yüzyılın başlarında Türkiye'de kurulmuş olan ilk özel bilim derneği. Başkanlığını [İsmail Ferruh Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Ferruh_Efendi) yapmaktaydı. Kurucu üyeleri ise dönem [vakanüvis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vakan%C3%BCvis)çilerinden [Şanizade Ataullah Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C3%A2niz%C3%A2de_At%C3%A2ullah_Efendi), Kethüdazade Arif Efendi ve [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) öğretmeni Fehim Süleyman Efendi idi. Derneğe üye olan kişiler düzenli olarak haftanın belirli günlerinden birinde İsmail Ferruh Efendi'nin [Ortaköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ortak%C3%B6y%2C_Be%C5%9Fikta%C5%9F)'de bulunan [evinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yal%C4%B1) toplanırdı. Bu toplantılarda dersler ve [konferans](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konferans)lar verilirdi. Melekpaşazade Abdülkadir Bey derneğin yönetim işleriyle sorumluyken Ferruh Efendi, Ataullah Efendi ve Arif Efendi de fen ve [felsefe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Felsefe) konularıyla ilgilenirdi. Dernek giderleri ders ve konferanslara katılım sağlayan izleyiciler tarafından karşılanırdı. Haftada bir gün çeşitli edebiyat yarışmaları düzenlenirdi. *Nevadir ül-âsar* adlı şiir antolojisi dernek tarafından yayımlandı. Derneğin kapanışı ise [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud) zamanında [Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vaka-i_Hayriye) ve Bektâşi tekkelerinin kapatılması ile eş zamanlı oldu ve dernek yöneticileri sürgün edildi.[^1]

## Dış bağlantılar

- Prof. Dr. [Ekmeleddin İhsanoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekmeleddin_%C4%B0hsano%C4%9Flu): [''19. Yy. Başında Kültür Hayatı ve Beşiktaş Cemiyetii İlmiyesi''](https://stratejikoperasyon.files.wordpress.com/2014/06/19-yy-basinda-kultur-hayati-ve-besiktas-cemiyeti-ilmiyesi.pdf)
- Prof. Dr. Kâzım Yetiş: [*Beşiktaş Cemiyet-i İlmiyesi*](http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c05/c050441.pdf)* Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20180619102113/http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c05/c050441.pdf |tarih=19 Haziran 2018 , *[*TDV İslâm Ansiklopedisi*](https://turkipedia.org/tr/wiki/TDV_%C4%B0sl%C3%A2m_Ansiklopedisi)

[^1]: Beşiktaş Cemiyet-i İlmiyesi. Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi c.3, s. 1573.