# Bayramilik

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Bayramilik
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Bayramilik, https://tr.wikipedia.org/wiki/Bayramilik (CC-BY-SA-4.0)

**Bayramilik** veya **Bayramiyye Tarikatı**, kurucusu [Hacı Bayram-ı Veli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_Bayr%C3%A2m-%C4%B1_Vel%C3%AE)'nin (1352-1429) adına izafeten *Bayramîyye Tarikatı* olarak tanınmıştır. [Hacı Bayram-ı Veli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_Bayr%C3%A2m-%C4%B1_Vel%C3%AE)'nin, hocası Safev’îyye [şeyh](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh)i [Hoca Alâ ed-Dîn Ali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AElik) [Erdebil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdebil)î'nin talebelerinden [Şeyh Hâmid Hâmid’ûd-Dîn-i Veli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Somuncu_Baba)'nin [Aksaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aksaray)'da ölümünden sonra Ankara'ya dönüp irşâd fa'aliyetlerine başladığı 1412 tarihi, ilk Türk tarikatı[^1] olan Bayramiye'nin kuruluşu olarak kabul edilir.

## Bayramîyye Tarikatı

Bayramiyye tarikatı; [Hacı Bayram-ı Veli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_Bayr%C3%A2m-%C4%B1_Vel%C3%AE) tarafından [Halvetiyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halvet%C3%AElik) ve [Nakşibendiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nak%C5%9Fibendilik)'nin [Ekberî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekberilik) [sufi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mutasavv%C4%B1f) düşünce tarzı altında harmanlanarak birleştirilmesi ile kurulmuş bir [tasavvuf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tasavvuf) yoludur.

### İlkeleri

Tarikatta üç temel unsur vardır. Bunlar *Cezbe*, *Muhabbet*, *Sırr-ı İlahî* olarak sıralanırlar.

Kulun [Allah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Allah)'a doğru aşk ile çekilmesine *Cezbe*, Allah'ın kulu kulun da Allah'ı sevmesine *Muhabbet* denir. Bayramilikte bu ikisini elde eden mürid ilahî sırrı elde etmek için çaba gösterir.

Her tarikatın kendisine özel bir başlığı (takke) bulunur ki bu başlığa Tac denir. Bayrami tarikatının tacı beyaz renkli, altı dilimli olup tam tepesinde beyaz [keçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ke%C3%A7e)den birbiri içinde üç daire bulunurdu. Buna gül adı verilirdi. Bu başlığın üzerine yeşil renkli sarık sarılırdı.

Günümüzde devam etmemekle birlikte, etkileri [Aziz Mahmud Hüdayi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aziz_Mahmud_H%C3%BCd%C3%A2y%C3%AE)'nin kurduğu Celvetiyye yolunda ve mutasavvıf yazar [İsmail Hakkı Bursevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Hakk%C4%B1_Bursev%C3%AE)'nin eserlerinde görülmektedir.

### Kolları

[Hacı Bayram-ı Veli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_Bayr%C3%A2m-%C4%B1_Vel%C3%AE)'nin ölümünden sonra tarikat, müridleri üzerinden [Akşemsettin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C5%9Femseddin)'a atfedilen *(Şemsîyye-î Bayramîyye Tarikatı)*, [Bıçakçı Ömer Dede ''(Şeyh Emir Sıkkinî)''](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C4%B1%C3%A7ak%C3%A7%C4%B1_%C3%96mer)'ye atfedilen *(*[*Melâmetîyye/Melâmîyye*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Melamilik)*-î Bayramîyye Tarikatı),*[^2] ve Akbıyık Sultan'a atfedilen *(*[*Celvetîyye*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Celvet%C3%AElik)*-î Bayramîyye Tarikatı)* olmak üzere üç ayrı kola ayrılarak devam etmiştir.

## Ayrıca bakınız

- [Hacı Bayram-ı Veli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_Bayr%C3%A2m-%C4%B1_Vel%C3%AE)
- [Halvetiyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halvet%C3%AElik)
- [İbn Arabi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhyiddin_%C4%B0bn%C3%BC%27l-Arab%C3%AE)
- [Ekberilik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekberilik)
- [Akşemseddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C5%9Femseddin)
- [Muhammed Nur'ül Arabi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed_N%C3%BBr%C3%BC%27l-Arab%C3%AE)
- [Niyâzî-i Mısrî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Niy%C3%A2z%C3%AE-i_M%C4%B1sr%C3%AE)
- [Halvetiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halvet%C3%AElik)
- [Aziz Mahmud Hüdayi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aziz_Mahmud_H%C3%BCd%C3%A2y%C3%AE)
- [İsmail Hakkı Bursevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Hakk%C4%B1_Bursev%C3%AE)
- [Safranbolulu Mehmed Emin Halvetî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safranbolulu_Mehmed_Emin_Halvet%C3%AE)

[^1]: Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi: "Bayramiyye" maddesi, Fuat Bayramoğlu ve Nihat Azamat, 1992, İstanbul, c.5, s.270.
[^2]: Dünkü ve Bugünkü Melâmîler, Abdurrahman Cerrahoğlu, Bayram Yayıncılık, İstanbul, 1984.