# Bayati > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Bayati > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Bayati, https://tr.wikipedia.org/wiki/Bayati (CC-BY-SA-4.0) ![Bayâtî makam notaları](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b7/Arabic_maqam_jins_bayati.jpg) *Bayâtî makam notaları (Johnny Farraj, CC-BY-SA-3.0)* **Bayati** (*Bayâtî* veya *Beyâtî*; [Uygurca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygurca): **بايات مۇقامى**, *bayat muqami*, *байат муқами*), [Klasik Türk müziği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Klasik_T%C3%BCrk_m%C3%BCzi%C4%9Fi)nde [uşşak](https://turkipedia.org/tr/wiki/U%C5%9F%C5%9Fak) dörtlüsüne [buselik](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BBselik) beşlisi katılmasıyla yapılmış eski bir [makam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Makam_%28m%C3%BCzik%29) veya bayatlı ya da bayata ait olan . [Kur'an](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kur%27an) da bir [kıraat](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1raat) makamı. ### Köken bilimi Bayat (*günümüzdeki anlamı*), "*taze olmayan, güncelliğini, önemini, özelliğini yitirmiş, çok söylenmiş*" anlamındadır. Ancak bayat kelimesinin kadim [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e)deki anlamı, "*varlıklı, devletli*" demektir. Bu anlamda [Bayat boyu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bayat_boyu) [Oğuz Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuzlar)nin 24 boyundan en varlıklı olanlarından biridir ki Türkiye'de bu boy ve makamdan adını alan ilçelerimiz vardır. Mesela [Bayat, Afyonkarahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bayat%2C_Afyonkarahisar); [Afyonkarahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afyonkarahisar_%28il%29) ilinin bir ilçesi gibi veya [Bayat, Tosya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bayat%2C_Tosya): [Kastamonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kastamonu) [Tosya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tosya) ilçesinin bir köyü gibi veya [Bayat, Çorum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bayat%2C_%C3%87orum): [Çorum](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87orum_%28il%29) ilinin bir ilçesi olması gibi. Bu beldelere veya kazalara bağlı olan veya kökeni o belde veya kazadan olan anlamında **Bayâtî** de denilmektedir. [Doğu Türkistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_T%C3%BCrkistan)'da, Mehemmet Zunun ve Abdukerim Rahman, Bayat Makamı'nın tanyeri ağarırken icra edildiğini kaydetmektedir.[^1] [Uygur On İki Makam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muqam)'larında, Bayat makamı on dokuz [nağme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Na%C4%9Fme)den oluşmuştur. ### Bayat makamı ile birleşik makamlar ### Kur'an tilaveti ve bayati makamı Kur'an okunurken de bayati makamı devletli bir makam olarak okunur.[^2] Bu makam halen geçerli olan olup kuran eğitimlerinde talim edilir.[^3] Bu eğitimde notayla talim esastır.[^4] Zaman zaman Mustafa İsmail gibi karilerin piyano ile ses ve makam ayarı yaptığı bilinmektedir.[^5] [Ramazan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ramazan) ve [Kurbân Bayram](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurban_Bayram%C4%B1)larında "*sabah namazı*" ile "*bayram namazı*" arasında [müezzin](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCezzin) [mahfel](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Amahfel)inden bestesi Hatip Zâkiri Hasan Efendi'ye ait olan Bayram [salâ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sala)sı Bayâtî makamında okunur. [^1]: Mehemmet Zunun, Abdukerim Rahman, Uyğur Helk Eğiz Edebiyatining Asasliri, Şincang Helk Neşriyatı, Urumçi 1982, sayfa 256. [^2]: Arşivlenmiş kopya. [^3]: Arşivlenmiş kopya. [^4]: Do - Ray - Mi - Helbawy. [^5]: Do - Ray - Mi - Helbawy.