# Bay-Tayga (il)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Bay-Tayga_(il)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Bay-Tayga (il), https://tr.wikipedia.org/wiki/Bay-Tayga_%28il%29 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d5/Tyva_Bay-Tayginsky_kozhuun.png)
* (СафроновАВ, CC-BY-SA-3.0)*

- **Birimin adı:** Bay Tayga ili
- **Diğer dildeki adı:** Бай-Тайга кожуун (Tuva Türkçesi)
- **Diğer dil:** Tıva Türkçesi
- **Federal bölge:** 20px Tuva Cumhuriyeti
- **Ekonomik bölge:** Doğu Sibirya Ekonomik Bölgesi
- **Başkent:** Teeli
- **Yönetici tipi:** Belediye
- **Yönetici adı:** Çimismaa Kaşpık-ool
- **Yüzölçüm:** 7900
- **Nüfus:** 10625
- **Nüfus tarih:** 2020
- **Millet:** Tıva Türkleri
- **Dil:** Tıva Türkçesi
- **Kodu:** 39442
- **Plaka kodu:** 17
- **İnternet sayfası:** Bai-Taiga

**Bay-Tayga kojuun** — [Tıva Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuva)'nde bir ([kojuun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kojuun)). Yönetim Merkezi — [Teeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teeli).

## Coğrafya

**konumu**

Bay-Tayga, [Tıva Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuva)nin batı bölümündedir.

Kuzeyde — [Hakasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hakasya), batıda — [Altay Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_Cumhuriyeti), güneyde — [Möngün-Tayga ili](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%B6ng%C3%BCn-Tayga_%28il%29) doğuda - Barun-Hemçik ili ile kuşatılmıştır.

Alanı — 7,9 bin km²dir.

## Dil

Baytayga'nın Tıva Türkçesi diyalektiği, Altay Türkçesine telaffuz olarak benzer bir Türk dilidir.

## Tarih

Baytayga bölgesi tarihi en eski zamanlarda Türklerin merkezi olan Ötüken'e yakın ve aynı zamanda Türk boylarının birleşim yeri olmuştur.

## Nüfus

2020 nüfus sayımına göre nüfusu 10.625 kişidir.

## Ulaşım

Baytayga ili ve Kazakistan'ın doğu illeri arası demir yolu, asfalt dört şeritli yol ve hava yolu gereği vardır. Rusya'nın politik hesapları sebebiyle Tuva ve Kazakistan arası ulaşım zor şartlarda yapılmaktadır. Eğer demir, kara ve hava yolu ulaşım rahat ve hızlı bir şekilde gerçekleşirse Tuva ve Kazakistan ticareti bölgede damgasını vurur. Tuva'nın bütün tarım ürünü mamüllerini Kazakistan karşılaması ve Kazakistan'ın da soydaş Tuva Türkleri ile kültürel birlikteliğinin artması mümkün olabilecektir.

## Turizm

Turistlerin en çok uğrak yeri olan turizm rekreasyonel alanları: Baytayga dağı, Nogaan (yeşil) göl, Karagöl, Meşken göl, Bel arjaan, Şivilig arjaan, Dustughem arjaan, Çaraş daş, Kızıl dag köyü, Balbal taş,

## Ekonomi

Bay-Tayga bölgesinin ekonomisi hayvancılığa dayanır. Rusya politik olarak diğer Türk bölgeleri ile Bay-Tayga bölgesi arasına demir yolu ve başka ulaşım vasıtalarının oluşması için engel çıkarmaktadır. Halbuki bölge Kazakistan ile doğrudan ulaşımı olabilecek bir stratejik coğrafi konuma sahiptir. Bay-Tayga bölgesi ile Kazakistan arası demir yolunun yapılması Türk Dünyasının birlikteliği için de çok önemlidir.

## Dış bağlantılar

- [Bay-Tayga İli Kalkınma Programı](http://gov.tuva.ru/index.php?newsid=2097)
- ["Şivilig & Bay-Tayga" Бай-Тайга, Тыва Festival etkinliği ](http://www.youtube.com/watch?v=HYawiT3pqSU)
- [|tarih=21 Aralık 2011  Бай-тайгинский говор в системе диалектов тувинского языка \[Tuva Türkçesinin şive sisteminde Bay-Tayga'nın yerli konuşma şekli / The vernacular of Bay-Tayga in the dialect system of the Tuvan language ](http://www.sibiryakitapcisi.tr.gg/{{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20111221102006/http://www.sibiryakitapcisi.tr.gg/)