# Barbaros Hayreddin Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_Hayreddin_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Barbaros Hayreddin Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Barbaros_Hayreddin_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/09/Barbarossa_Hayreddin_Pasha.jpg)
* (public-domain)*

- **Makam:** 25. Osmanlı Kaptan-ı Deryâsı; Cezâyir Sultanı; (Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı)
- **Dönembaşı:** 6 Nisan 1534; 1518
- **Dönemsonu:** 28 Haziran 1546; 1534
- **Yattığı yer:** Barbaros Hayreddin Paşa Türbesi, Beşiktaş, İstanbul, Türkiye
- **Öncegelen:** Kemankeş Ahmed Paşa; Barbaros Oruç Reis
- **Sonragelen:** Sokullu Mehmed Paşa; Makam kaldırıldı
- **Doğum tarihi:** 1478
- **Doğum yeri:** Midilli, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Doğum adı:** Yakub oğlu Hızır
- **Çocukları:** Kara Hasan Paşa
- **Meslek:** Denizci, asker
- **Dini:** İslam
- **Takma adı:** Barbaros, Hayreddin
- **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Hizmetyılları:** 1500–1546
- **Rütbesi:** Kaptan-ı deryâ
- **Kumandaettiği:** Osmanlı donanması
- **Savaşları:** Osmanlı-İspanyol savaşları; Cezayir'in ele geçirilmesi (1516); Cezayir Saldırısı (1519); Maó'nun Yağmalanması; Cezayir Adası'nın Fethi (1529); Şerşel Kuşatması (1531); Lipari'nin Yağmalanması; Tunus'un Fethi (1535); Osmanlı-Hafsi savaşları; Tunus'un Fethi (1534); Üçüncü Osmanlı-Venedik Savaşı; Preveze Deniz Muharebesi; 1537-1540 Osmanlı-Venedik Savaşı; Kastelnovo Kuşatması; 1542-1546 İtalya Savaşı; Nice Kuşatması; Ischia'nın Yağmalanması; Elba açıklarında çatışma (1504)
- **Hükümdar:** Kanuni Sultan Süleyman; Yavuz Sultan Selim; Kanuni Sultan Süleyman
- **Milliyeti:** Türk
- **Akrabalar:** Kardeşleri: Oruç Reis, İshak Reis, İlyas Reis
- **Ebeveynleri:** Sipahi Yakub Ağa (baba); Katerina Hatun (anne)

**Hızır Reis** veya bilinen adıyla **Barbaros Hayreddin Paşa** (d. 1478, [Midilli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_%28ada%29) – ö. 5 Temmuz 1546, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun ilk kaptan paşası ve 25. [kaptan-ı deryâsı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) olan denizci ve askerdir.[^1] [16. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/16._y%C3%BCzy%C4%B1l)ın ilk yarısında gerçekleştirdiği askerî seferlerle [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'de Osmanlı egemenliğini pekiştirdi.[^2] Ayrıca [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin [deniz politikasına](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) ve [Tersane-i Amire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tersane-i_Amire)'ye nizam verdi.

![261x261pik](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c8/Barbaros-hayrettin-pasanin-sancagi.jpg/1280px-Barbaros-hayrettin-pasanin-sancagi.jpg)
*261x261pik (Cengizhankilicoglu, CC-BY-SA-4.0)*

1478 yılı civarında Osmanlı hâkimiyetindeki [Midilli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_%28ada%29)'de doğan Hızır Reis, denizcilik kariyerine ağabeyi Oruç'un yanında [korsan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korsanl%C4%B1k) olarak başladı. 1516'da kardeşler [Cezayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayir)'i [İspanyollar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyollar)dan ele geçirdi ve [Oruç Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oru%C3%A7_Reis) kendisini Cezayir'in [sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultan)ı ilan etti. Oruç'un 1518'deki ölümünün ardından Hızır, ağabeyinin "Barbaros" lakabını miras aldı ve Cezayir sultanı oldu. Hızır Reis'e "dinin hayırlısı" anlamına gelen *Hayreddin* adını, [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ne yaptığı hizmetlerden dolayı dönemin padişahı [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim) verdi.[^3] *Barbaros* ismi ise aslında ağabeyi [Oruç Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oru%C3%A7_Reis)'e aittir, ama onun ölümünden sonra Hızır Reis tarafından da kullanılmıştır. Bazı tarihçiler bu ismin Oruç Reis'e kızıla çalan sakalı yüzünden verildiğini ([İtalyanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanca); barba: sakal, rossa: kızıl) söylerken, [Halil İnalcık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halil_%C4%B0nalc%C4%B1k) bu ismin "Baba Oruç" lakabının bozulmasından oluşmuş olabileceğini söylemektedir.1533'te Barbaros Hızır Reis, [Kanuni Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman) tarafından [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)na [kaptan-ı deryâ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) olarak atandı. Aynı yıl [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa)'da bir elçiliğe başkanlık etti, 1535'te ise [Tunus'u fethetti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus%27un_Fethi_%281535%29). 1538'de [Preveze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Preveze)'de Haçlı birliklerine karşı [büyük ve kesin bir zafer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Preveze_Deniz_Muharebesi) elde etti ve 1540'larda Fransızlarla ortak seferler düzenledi. Barbaros Hayreddin, 1546'ta [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) başkenti [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da öldü. Mezarı İstanbul'un [Beşiktaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fikta%C5%9F) ilçesindeki [Barbaros Hayreddin Paşa Türbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_Hayreddin_Pa%C5%9Fa_T%C3%BCrbesi)'nde bulunmaktadır.

## Hayatı

![Barbaros Hayreddin Paşa'nın İTÜ Denizcilik Fakültesi'ndeki büstü](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a6/BarbarosHayreddinPa%C5%9Fa20211211.jpg/1280px-BarbarosHayreddinPa%C5%9Fa20211211.jpg)
*Barbaros Hayreddin Paşa'nın İTÜ Denizcilik Fakültesi'ndeki büstü (Muhsin Kadıoğlu, CC-BY-SA-4.0)*

Barbaros Hayreddin Paşa, [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik)'in [Vardar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vardar_Nehri) Ağalarından ve [Midilli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_%28%C5%9Fehir%29) fatihlerinden [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1)[^4][^5][^6][^7][^8][^9] veya [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutlar)[^10][^11][^12] kökenli bir [sipahi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sipahi) olan [Vardarlı Yakup Ağa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakup_A%C4%9Fa) ile ada halkından Rum bir kadın olan Katerina'nın[^13] dört oğlundan biri olarak 1470'li yıllarda [Midilli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_%28ada%29) Adası'nda doğdu. Kendisine verilen "Barbaros" lakabı, İtalyancadaki "kızıl sakal" anlamındaki "*barba rossa*"dan gelir.

[Oruç Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oru%C3%A7_Reis), genç yaşta kardeşi [İlyas](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lyas_Reis) ile birlikte deniz ticareti yaparken, [Ege Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi)'nde [Rodos Şövalyeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hospitalier_%C5%9E%C3%B6valyeleri)'ne [tutsak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sava%C5%9F_tutsa%C4%9F%C4%B1) düştü. Serbest kaldıktan sonra, yaşadığı olayın etkisiyle tüccar yerine [korsan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korsanl%C4%B1k) olmaya karar verdi. Bir süre sonra kardeşi Hızır Reis de ticareti bırakıp ona katıldı. [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz) kıyılarına deniz akınları düzenleyip ganimetler elde ettiler. [Tunus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus)'taki [Cerbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cerbe) Adası'nı üs olarak kullanan Hızır Reis ve ağabeyi [Oruç Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oru%C3%A7_Reis)'in ünü bütün Akdeniz'e yayıldı. İki kardeş, [Tunus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus) Sultanı Muhammed ile anlaşarak Tunus'taki Halkü'l-Vaâd (La Gaulette) liman kalesini kullanmaya başladı. Hızır ve Oruç, ele geçirdikleri ganimetin beşte birini Tunus sultanına veriyorlar, kalan malları da [Tunus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus) pazarında satıyorlardı.

Hızır ve Oruç, 1516'da ele geçirdikleri yüklü bir gemiyi armağan olarak [Piri Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/P%C3%AEr%C3%AE_Reis) himayesinde [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) padişahı [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim)'e gönderdi. Bunun üzerine [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim) de onlara, verdikleri desteğin bir ifadesi olarak çeşitli armağanlar yolladı. [Oruç Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oru%C3%A7_Reis) ve Hızır Reis, ağabeyleri [İshak](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0shak_reis)'ın da kendilerine katılmasından sonra korsanlıkla yetinmeyip [Kuzey Afrika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Afrika)'da toprak edinmeye başladılar. 1516'da İspanyol karşıtı bir grup tarafından [Cezayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayir)'e yerleştiler ve şehrin idarecilerini kanlı bir darbe ile elimine ettiler. Ancak [İspanyollar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyollar) ile olan savaşlarında [Oruç Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oru%C3%A7_Reis)'in ölmesi, Hızır'ı da zor durumda bırakmıştı.[^14]

Gönüllü kuvvetleriyle merkezî bir devletin desteği olmadan tutunamayacağını anlayan Hızır Reis, tekrar [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a elçiler yollayarak başkentin tâbiyetine girdi. Ancak, [Cezayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayir) halkının aleyhine dönmesi, Hayreddin'i şehri terk ettirip [Jijel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cicel)'e çekilmeye zorlayacaktı. Burada üslenerek korsanlığa devam edecek ve güçlendikten sonra 1525'te Cezayir'i yeniden ele geçirmeyi başaracaktı. Ertesi yıl [Jijel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cicel)'e baskın düzenleyen [Cenevizli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti) Amiral [Andrea Doria](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andrea_Doria)'yı yenilgiye uğrattı.

1529 yılında gerçekleşen iki olay, Hızır ve arkadaşları için çok önemli sonuçlar doğuracaktı. Bunlardan biri [Aydın Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayd%C4%B1n_Reis)'in [Habsburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Habsburg_Hanedan%C4%B1) Amirali Portuondo'yu mağlup etmesi, bir diğeri ise [Cezayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayir)'in karşısındaki [Habsburg Hisarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pe%C3%B1%C3%B3n_de_Argel)'nın (Peñón de Argel) ele geçirilmesiydi ki; bu, hem şehri Habsburg toplarının hedefi olmaktan çıkarmış, hem de bir [dalgakıran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dalgak%C4%B1ran) yapılarak kötü bir liman olan Cezayir'in geliştirilmesine olanak sağlamıştır.[^15][^16]

Bu esnada [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) padişahı [Kanuni Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman)'ın [Alman Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alman_Seferi) (1532) sırasında [Andrea Doria](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andrea_Doria)'nın [Mora](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora) kıyılarına saldırması, Osmanlıları güç duruma düşürdü. Bunun üzerine Kanuni, Hızır Reis'i [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a çağırdı ve 1533'te kendisini [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)nın başına [kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) (قپودان دریا) olarak atadı.

### Yavuz Sultan Selim dönemi

![Barbaros Hayreddin Paşa'nın 1580 yılında yapılmış yağlı boya portresi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/77/Chaireddin_Barbarossa.jpg)
*Barbaros Hayreddin Paşa'nın 1580 yılında yapılmış yağlı boya portresi (User Kellerassel on de.wikipedia, public-domain)*

Hızır ve Oruç, 1516'da ele geçirdikleri yüklü bir gemiyi armağan olarak [Piri Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/P%C3%AEr%C3%AE_Reis) himayesinde [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) Padişahı [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim)'e gönderdiler. Bunun üzerine [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim) de onlara, verdiği desteğin bir ifadesi olarak armağanlar yolladı. Oruç Reis ve Hızır Reis, ağabeyleri İshak'ın da kendilerine katılmasından sonra korsanlıkla yetinmeyip [Kuzey Afrika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Afrika)'da toprak edinmeye başladılar. 1516-1517'de [İspanyollar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyollar)a karşı savaştılar ve [Tenes](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tenes) ve [Tlemsen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tilimsan) kentlerini ele geçirerek [Cezayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayir)'i denetimlerine aldılar. [Oruç Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oru%C3%A7_Reis), [Cezayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayir) hükümdarı ilan edildi. İspanyollar ertesi yıl Cezayir'i geri almak için [Araplar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Araplar)la birleşerek saldırıya geçti. Bu savaşta Hızır Reis'in ağabeyleri olan [İshak Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0shak_Reis) ve [Oruç Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oru%C3%A7_Reis) öldürüldü.

Hızır Reis, [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim) adına para bastırıp [hutbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hutbe) okutarak ona bağlılığını bildirdi. Yavuz Sultan Selim de bunun üzerine Hızır Reis'i [Cezayir Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cez%C3%A2yir-i_Garp_%28eyalet%29)'ne atayarak koruması altına aldı. Bunun üzerine önce [Tunus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus) ve [Tilimsan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tilimsan) Beyleri birleşerek Cezayir'e yürüdüler. Cezayir şehri dışındaki toprakları alıp Cezayir içindeki halkı ayaklandırdılar. Ayaklanmayı bastıran Hızır Reis, beyleri durdurdu.

1519'da Cezayir'e gelen İspanyol donanmasını mağlup etti. Ama Cezayir halkının durumu ve Tunus Beyi ile yapılan savaşın iyi netice vermemesi üzerine gemileri ve kendine bağlı reislerle Cezayir'i bırakıp Cezayir kentinin doğusunda bulunan, bir [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz) sahil kenti olan [Cicel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cicel)'e çekildi.[^17]

### Barbaros'un Kaptan-ı Derya "Hayreddin" olması

![Barbaros Hayreddin Paşa'nın 16. yüzyıl'da Avrupa'da yapılmış, elinde tuttuğu üç uçlu mızrak “Trident” ile denizlerin hâkimi ve tanrısı Poseidon olarak betimlenmiş bir portresi.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/Hayreddin_Barbarossa.jpg/1280px-Hayreddin_Barbarossa.jpg)
*Barbaros Hayreddin Paşa'nın 16. yüzyıl'da Avrupa'da yapılmış, elinde tuttuğu üç uçlu mızrak “Trident” ile denizlerin hâkimi ve tanrısı Poseidon olarak betimlenmiş bir portresi. (Unidentified painter \[//commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Template:Unidentified\_painter&action=edit&editintro=Template:Translate\_this/message translate\], public-domain)*

Hızır Reis 1520-1525 arasında Avrupa'nın [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz) kıyılarını vurarak büyük ganimetler elde etti. 1525'te Cezayir'i yeniden ele geçirdi. Ertesi yıl [Jijel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cicel)'e baskın düzenleyen Cenevizli Amiral [Andrea Doria](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andrea_Doria)'yı yenilgiye uğrattı. [Kanuni Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman)'ın Alman seferi sırasında Andrea Doria'nın [Mora](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora) kıyılarına saldırması Osmanlıları güç duruma düşürdü. Bunun üzerine Kanuni, Hızır Reis'i İstanbul'a çağırdı ve 1533'te Yavuz Sultan Selim'in "Hayreddin" adını verdiği Hızır Reis'i Osmanlı donanmasının başına ([kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya)) atadı.

![I. Süleyman ve Barbaros Hayreddin, Süleymannâme](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/88/Suleyman_enthroned%2C_receiving_Barbarossa._S%C3%BCleymanname%2C_1558.jpg)
*I. Süleyman ve Barbaros Hayreddin, Süleymannâme (Suleymanname, 1558, public-domain)*

Hayreddin Paşa 1534'te Akdeniz'e açıldı ve İtalya kıyılarına seferler düzenleyip Tunus'u [ele geçirdi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus%27un_Fethi_%281534%29). Ancak Andrea Doria komutasındaki Haçlı donanması karşısında ertesi yıl [Tunus'u bırakmak zorunda kaldı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus%27un_Fethi_%281535%29) ve İstanbul'a döndü. 1536'da daha güçlü bir donanmayla yeniden Akdeniz'e açılan Barbaros, İtalya kıyılarını vurdu ve Ege Denizi'ndeki Venedik adalarını Osmanlı topraklarına kattı.

### Preveze Deniz Savaşı

![I. Süleyman'ın Hızır Hayreddin Paşa'yı kabulü (1533)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c6/Suleymanname_412a.jpg)
*I. Süleyman'ın Hızır Hayreddin Paşa'yı kabulü (1533) (Ali. Amir Beg Shirwani, public-domain)*

Osmanlıların Akdeniz'deki denetiminin artması üzerine, [Papalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Papal%C4%B1k_Devleti), [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik), [Ceneviz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceneviz_Cumhuriyeti), [Malta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta), [İspanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [Portekiz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Portekiz) gemilerinden oluşan bir "Haçlı donanması" kuruldu ve başına Andrea Doria getirildi. Osmanlı donanması ile Haçlı donanması 1538'de [Arta Körfezi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Narda_K%C3%B6rfezi) önlerinde karşılaştı. Haçlıların 600'den fazla gemisi vardı. Bunun 308'i harp teknesi olup, 120'si en büyük oturak gemileriydi. Haçlılar donanmaya on binlerce [forsadan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Forsa_%28k%C3%BCrek%C3%A7i%29) başka 60 bin asker bindirmişlerdi. Hayreddin Paşa komutasında ise 122 kadırga ve forsalar dışında 20 bin asker vardı. Toplamı 80 bin kişiyi bulan bir deniz savaşı daha önce hiç görülmemişti. Savaş sonucunda haçlı donanması 128 gemisini kaybetmiş, 29'u da Osmanlı denizcileri tarafından ele geçirilmişti. Hayreddin Paşa hiçbir gemisini kaybetmezken 400 kadar leventi savaşta ölmüştü. Hayreddin Paşa, tarihe [Preveze Deniz Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Preveze_Deniz_Muharebesi) olarak geçen savaşın mutlak galibiyetini Osmanlı Devleti'ne kazandıran Kaptan-ı Derya olarak adını tarihe yazdıracaktı. Bu zafer [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin Akdeniz'deki egemenliğini pekiştirdi.

![Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı donanması 1543'te Fransa, Toulon limanında. Matrakçı Nasuh'un eseri.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/Barbarossa_fleet_wintering_in_Toulon_1543.jpg/1280px-Barbarossa_fleet_wintering_in_Toulon_1543.jpg)
*Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı donanması 1543'te Fransa, Toulon limanında. Matrakçı Nasuh'un eseri. (Matrakçı Nasuh, public-domain)*

[Kutsal Roma-Cermen İmparatoru](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [Şarlken](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Karl), [Preveze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Preveze_Deniz_Muharebesi)'nin öcünü almak için 1541'de Cezayir'e saldırdıysa da başarılı olamadı. Bu arada [Fransa Kralı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa_h%C3%BCk%C3%BCmdarlar%C4%B1_listesi) [I. François](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Fran%C3%A7ois), Şarlken'e karşı Osmanlılardan yardım isteyince Kanuni, Barbaros'u Fransa'nın Akdeniz kıyılarına gönderdi. Barbaros, [Toulon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toulon)'da Fransız donanmasıyla birleşerek 1543'te [Nice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nice)'i aldı ([Nice Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nice_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1)). Ertesi yıl İstanbul'a dönen Barbaros Hayreddin Paşa, 4 Temmuz 1546'da burada öldü, [Beşiktaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fikta%C5%9F)'taki türbesine defnedildi.

## Etkileri

![Barbaros Hayreddin Paşa Türbesi, Beşiktaş.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d5/%C4%B0stanbul_5155.jpg/1280px-%C4%B0stanbul_5155.jpg)
*Barbaros Hayreddin Paşa Türbesi, Beşiktaş. (User:Darwinek, CC-BY-SA-3.0)*

Osmanlı Devleti'nin kaptan paşaları, [hil'at](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaftan)lerini Barbaros'un Beşiktaş'taki türbesinde giyerlerdi, bu törende dua edilir ve fakir fukaraya yemek verilirdi.

Sefere çıkan veya tatbikata giden Türk savaş gemileri -günümüzde dahi- bu türbenin önünden geçerken Barbaros'u top atışıyla selamlarlar.

Barbaros Hayreddin Paşa'nın anısına 1941-1943'te İstanbul'un [Beşiktaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fikta%C5%9F) semtinde dikilen [Barbaros Anıtı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_An%C4%B1t%C4%B1), ünlü heykelciler [Ali Hadi Bara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Hadi_Bara) ile [Zühtü Müridoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Z%C3%BCht%C3%BC_M%C3%BCrido%C4%9Flu) tarafından yapılmıştır. Heykelin arkasında [Yahya Kemal Beyatlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yahya_Kemal_Beyatl%C4%B1)'nın şu dizeleri yazılıdır:

*Deniz ufkunda bu top sesleri nereden geliyor?* *Barbaros, belki, donanmayla seferden geliyor!* *Adalar'dan mı? Tunus'dan mı, Cezayir'den mi?* *Hür ufuklarda donanmış iki yüz pare gemi* *Yeni doğmuş aya baktıkları yerden geliyor;* *O mübarek gemiler hangi seherden geliyor?*

Beşiktaş'taki Kadıköy iskelesine [Beşiktaş Barbaros Hayrettin Paşa İskelesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_Hayrettin_Pa%C5%9Fa_%C4%B0skelesi) adı verildi ve mimarlar Erkan İnce ile [M. Hilmi Şenalp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hilmi_%C5%9Eenalp) tarafından [Osmanlı mimarisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_mimarisi) tarzında yenilendi.

[Türk donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Deniz_Kuvvetleri)ndaki muhtelif gemilere adı verildi.

## Muharebelerinin kronolojisi

![Barbaros Hayreddin Paşa’nın İstanbul Deniz Müzesi’ndeki büstü](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/Barbaros_Hayreddin_Pasha_monument_at_Istanbul_Naval_Museum.jpg/1280px-Barbaros_Hayreddin_Pasha_monument_at_Istanbul_Naval_Museum.jpg)
*Barbaros Hayreddin Paşa’nın İstanbul Deniz Müzesi’ndeki büstü (Yahia.Mokhtar, CC-BY-SA-4.0)*

- Oruç Reis'in [Ege Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi)'nde [Rodos Şövalyeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hospitalier_%C5%9E%C3%B6valyeleri)ne tutsak düşmesi, kardeşi [İlyas Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lyas_Reis)'in ölmesi.
- 1510: Oruç Reis serbest kaldıktan sonra, yaşadığı olayın etkisiyle tüccar yerine [korsan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korsanl%C4%B1k) olmaya karar verdi.
- Oruç Reis, Akdeniz kıyılarına akınlar düzenledi ve ganimetler elde etti.
- Hızır Reis ticareti bırakarak Cerbe Adası'na gelip ağası (ağabeyi) [Oruç Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oru%C3%A7_Reis) ile beraber korsanlığa başladı.
- 1512: İki kardeş [Tunus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus) Sultanı Muhammed ile anlaşarak Tunus'taki [Halkü'l-Vaâd](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halk%C3%BC%27l-Va%C3%A2d) ([La Gaulette](https://turkipedia.org/tr/wiki/La_Gaulette)) limanını kullanmaya başladı.
- 1516-1517: İspanyollara karşı savaştı ve [Tenes](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tenes), [Tlemsen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tilimsan) ve [Oran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vahran) kentlerini ele geçirerek [Cezayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayir)'i denetimlerine aldılar.
- 1517: [Oruç Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oru%C3%A7_Reis) Cezayir hükümdarı ilan edildi.
- 1518: İspanyollar Cezayir'i geri almak için Araplarla birleşerek saldırıya geçtiler. Bu savaşta kardeşleri [İshak Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0shak_Reis) ve [Oruç Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oru%C3%A7_Reis) öldüler.
- 1518: [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim), Hızır Reis'i [Cezayir Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cez%C3%A2yir-i_Garp_%28eyalet%29)'ne atayarak koruması altına aldı.
- 1519: Hızır Reis, [İspanya donanmasını](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanya_Donanmas%C4%B1) yenilgiye uğrattı.
- Cezayir'i bırakarak [Şerşel Adaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eer%C5%9Fel_Adalar%C4%B1)'na çekildi.
- 1520-1525: arasında Avrupa'nın Akdeniz kıyılarını vurarak büyük ganimetler elde etti.
- 1530: Cezayir'i yeniden ele geçirdi.
- 1531: [Jijel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cicel)'e baskın düzenleyen Cenevizli Amiral [Andrea Doria](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andrea_Doria)'yı yenilgiye uğrattı.
- 1534: Akdeniz'e açıldı ve İtalya kıyılarına seferler düzenledi.
- 1534:Tunus'u ele geçirdi. Ancak Haçlı donanması karşısında Tunus'u bırakmak zorunda kaldı.
- 1536: Daha güçlü bir donanmayla [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya) kıyılarını vurdu.
- 1536: [Ege Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi)'ndeki [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) adalarını Osmanlı topraklarına kattı.
- 1536: [Otranto](https://turkipedia.org/tr/wiki/Otranto)’yu fethederek İtalya’ya ayak bastı.
- 1538: [Preveze Deniz Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Preveze_Deniz_Muharebesi)'nda Haçlı donanmasını yendi.
- 1543: [Toulon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toulon)'da Fransız donanmasıyla birleşerek Kutsal Roma Germen İttifakını yenerek [Nice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nice)'i [aldı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nice_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1).

### İçinde bulunduğu savaşlar listesi

- 1512: Bicâye Kuşatması
- 1513: [Cicelli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cicel_%28il%29)'nin Ele Geçirilmesi
- 1515: [Bicâye'nin Ele Geçirilmesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bic%C3%A2ye_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1)
- 1516: [Cezayir'in ele geçirilmesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayir%27in_ele_ge%C3%A7irilmesi_%281516%29)
- 1516: [Cezayir Saldırısı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayir_Sald%C4%B1r%C4%B1s%C4%B1_%281516%29)
- 1518: [Tilimsan'ın Fethi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tilimsan%27%C4%B1n_Fethi_%281518%29)
- 1519: [Cezayir Saldırısı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayir_Sald%C4%B1r%C4%B1s%C4%B1_%281519%29)
- 1520: [Şersel](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eer%C5%9Fel)'in Fethi
- 1520: Collo Limanının Alınması
- 1520: Annaba ve Konstantin'in Fethi
- 1525: Cezayir'in Yeniden Fethi
- 1529: [Cezayir Adası'nın Fethi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayir_Adas%C4%B1%27n%C4%B1n_Fethi)
- 1534: İtalyan Kasabalarına Yapılan Saldırılar
- 1534: [Tunus'un Fethi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus%27un_Fethi_%281534%29)
- 1535: [Maó'nun Yağmalanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ma%C3%B3%27nun_Ya%C4%9Fmalanmas%C4%B1)
- 1537: [Korfu Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korfu_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281537%29)
- 1537: [Osmanlı-Venedik Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1537-1540_Osmanl%C4%B1-Venedik_Sava%C5%9F%C4%B1)
- 1538: Ege Adalarının Fethi
- 1538: [Preveze Deniz Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Preveze_Deniz_Muharebesi)
- 1543: [Nice Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nice_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1)
- 1544: [Lipari'nin Yağmalanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lipari%27nin_Ya%C4%9Fmalanmas%C4%B1)

## Kitapları

[***Gazavat-ı Hayrettin Paşa***](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%3AGazavat-%C4%B1_Hayrettin_Pa%C5%9Fa)***'nın tam metni vikikaynakta yer almaktadır***

[Gazavat-ı Hayrettin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazavat-%C4%B1_Hayrettin_Pa%C5%9Fa) - Türk Edebiyat tarihinin ilk otobiyografi denemesidir. Eserin baş tarafında da belirtildiği gibi **Barbaros Hayreddin Paşa** biyografisini **Seyyid Muradi**'ye yazdırmıştır. [Kanuni Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman) bir gün Barbaros Hayreddin'i huzuruna çağırmış ve ferman etmiş: "*Bre Hayrettin bir kulun ömrüne bu kadar az zamanda bu kadar çok fütuhat düşmez. Bana ister manzum ister mensur bir eser yaz ben de hazine-i amiremde saklayayım ki bizden sonra gelecek nesillere ibret ve ders olsun.*" Bu ferman üzerine kendi söylemiş, Seyyid Muradi yazmıştır. Ayrıca Gaye-el Mûna diye bir kitap daha yazdı.

## Hakkında yayımlanan kitaplar

1. Efsane (Bir 'Barbaros' Romanı) - İskender Pala
2. Kaptan-ı Derya - [Ebubekir Subaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebubekir_Suba%C5%9F%C4%B1)
3. "Barbaros! Sevgilim..." - Halil Bezmen
4. Sultanın Amirali Barbaros Hayrettin - Ernle Bradford
5. Denizler Sultanı Barbaros Hayrettin Paşa - Ali Rıza Seyfi
6. Barbaros Hayrettin Geliyor - Feridun Fazıl Tülbentçi
7. Barbaros Hayrettin Paşa - Aziz Erdoğan
8. Barbaros Hayrettin Paşa'nın Hatıraları- Ertuğrul Düzdağ
9. Hızır Barbaroso Hayreddin - Dursun Saral

## Popüler kültürdeki yeri

- 1951 yapımı [*Barbaros Hayreddin Paşa*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_Hayreddin_Pa%C5%9Fa_%28film%29) filminde Barbaros Hayreddin Paşa, [Cüneyt Gökçer](https://turkipedia.org/tr/wiki/C%C3%BCneyt_G%C3%B6k%C3%A7er) tarafından canlandırılmıştır.
- 2003 yapımı [*Hürrem Sultan*](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCrrem_Sultan_%28dizi%29) adlı dizide [Halil Kumova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halil_Kumova) tarafından canlandırılmıştır.
- 2011-2014 yılları arasında yapılan [*Muhteşem Yüzyıl*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhte%C5%9Fem_Y%C3%BCzy%C4%B1l) adlı dizide ise [Tolga Tekin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tolga_Tekin) tarafından canlandırılmıştır.
- [*Karayip Korsanları*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karayip_Korsanlar%C4%B1_%28film_serisi%29) adlı Hollywood yapımı sinema filmi serisinde, "Captain Barbossa" karakteri de, Barbaros Hayreddin Paşa'dan esinlenilmiş ve [Geoffrey Rush](https://turkipedia.org/tr/wiki/Geoffrey_Rush) tarafından canlandırılmıştır.
- 2021 yapımı [*Barbaroslar: Akdeniz'in Kılıcı*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaroslar%3A_Akdeniz%27in_K%C4%B1l%C4%B1c%C4%B1) adlı dizide [Ulaş Tuna Astepe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ula%C5%9F_Tuna_Astepe) tarafından canlandırılmıştır.
- 2022 yapımı [*Barbaros Hayreddin: Sultanın Fermanı*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_Hayreddin%3A_Sultan%C4%B1n_Ferman%C4%B1) adlı dizide [Tolgahan Sayışman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tolgahan_Say%C4%B1%C5%9Fman) tarafından canlandırılmıştır.

## Ayrıca bakınız

- [Barbaros Anıtı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_An%C4%B1t%C4%B1)
- [TCG Hızırreis (S-344)](https://turkipedia.org/tr/wiki/TCG_H%C4%B1z%C4%B1rreis_%28S-344%29)
- [TCG Hızırreis (S-342)](https://turkipedia.org/tr/wiki/TCG_H%C4%B1z%C4%B1rreis_%28S-342%29)
- [Tilimsan'ın Fethi (1517)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tilimsan%27%C4%B1n_Fethi_%281517%29)
- [Barbaros Hayrettin Paşa Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_Hayrettin_Pa%C5%9Fa_Camii)

[^1]: Britannica. <https://www.britannica.com/biography/Barbarossa>
[^2]: Kiel, Machiel. THE MEDRESE AND IMARET OF HAYREDDIN BARBAROSSA ON THE ISLAND OF LESBOS/MIDILLI: A LITTLE-KNOWN ASPECT OF THE CULTURAL HISTORY OF SAPPHO'S ISLAND UNDER THE OTTOMANS (1462–1912). 1 Aralık 2018, s. 162-176. <https://shedet.journals.ekb.eg/article_87886.html>
[^3]: TDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 5, sayfa: 65-67
[^4]: ...Ottoman admiral Hayreddin Barbarossa (son of a Turkish sipahi [fief-holder in the cavalry service]) from Yenice-i Vardar in Macedonia and a Greek woman from Lesbos/Mytilini)..., Machiel Kiel, "The Smaller Aegean Island in the 16th-18th Centuries According to Ottoman Administrative Documents" in Siriol Davies, Jack L. Davis, Between Venice and Istanbul: Colonial Landscapes in Early Modern Greece, ASCSA, 2007, ISBN 978-0-87661-540-9, p. 36.
[^5]: Jamieson, Alan G.. Lords of the Sea: A History of the Barbary Corsairs. Reaktion Books, 2013, s. 59.
[^6]: Khiḍr was one of four sons of a Turk from the island of Lesbos., "Barbarossa", Encyclopædia Britannica, 1963, p. 147.
[^7]: Angus Konstam, Piracy: The Complete History, Osprey Publishing, 2008, ISBN 978-1-84603-240-0, p. 80.
[^8]: Öztuna, Yılmaz. BARBAROS HAYREDDİN PAŞA’NIN HATIRALARI. ÖTÜKEN NEŞRİYAT. <https://www.otuken.com.tr/u/otuken/docs/b/a/barbaros-hayreddin-1617957670.pdf?srsltid=AfmBOor3ewor00dby98YwwrkzefbaH5NccZgvzOKDPiZIe4i_UFluZ7W>
[^9]: Galotta, A.. Khayr al-Din (Khidir) Pasha. Brill. <https://referenceworks.brill.com/display/entries/EIEO/SIM-4258.xml?rskey=qZQO0r&result=3>
[^10]: Born in Mytilene around 1466 to a family of Albanian origin, Hayreddin, then called Hizir., Niccolò Capponi, Victory of the West: The Great Christian-Muslim Clash at the Battle of Lepanto, Da Capo Press, 2007, ISBN 978-0-306-81544-7, p. 30.
[^11]: Encyclopaedia Britannica, Vol 1, Encyclopaedia Britannica, 1972, p. 147.
[^12]: Originally appearing in Volume Originally appearing in Volume V03, Page 382 of the 1911 Encyclopedia Britannica.
[^13]: Die Seeaktivitäten der muslimischen Beutefahrer als Bestandteil der staatlichen Flotte während der osmanischen Expansion im Mittelmeer im 15. und 16. Jahrhundert, p.548, Andreas Rieger, Klaus Schwarz Verlag, 1994
[^14]: Ottoman Corsairs in the Western Mediterranean and Their Place in the Ottoman-Habsburg Rivalry, 1505-1535. Bilkent Üniversitesi. <http://www.thesis.bilkent.edu.tr/0003113.pdf>
[^15]: Emrah Safa Gürkan, The Centre and the Frontier: Ottoman Cooperation with the North African Corsairs in the Sixteenth Century. Turkish Historical Review I/2, 2010. <https://brill.com/view/journals/thr/thr-overview.xml>
[^16]: Emrah Safa Gürkan, Sultanın Korsanları: Osmanlı Akdenizi’nde Gazâ, Yağma ve Esaret, 1500 – 1700. Kronik Kitap, Kasım 2018, s. 449-452. <http://kronikkitap.com/kitap/sultanin-korsanlari/>
[^17]: Hızır Barbaros, Seyyid Muradi Reis, sayfa 79. Hasbahçe Yayınevi
