# Baltazzi Köşkü > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Baltazzi_K%C3%B6%C5%9Fk%C3%BC > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Baltazzi Köşkü, https://tr.wikipedia.org/wiki/Baltazzi_K%C3%B6%C5%9Fk%C3%BC (CC-BY-SA-4.0) - **Orijinal ad:** Baltacı Köşkü - **Ad kökeni:** Baltazzi ailesi - **Yapı türü:** Köşk - **Mimari tarz:** Neoklasik üslup - **Konum:** Buca - **Konum şehir:** İzmir - **Konum ülke:** Türkiye - **Mevcut kullanan:** Mehmet Akif İnan Anadolu Lisesi - **Tamamlanma:** 1850'ler - **Mimar:** John Turtle Wood **Baltazzi Köşkü (Baltacı Köşkü)**, 1850'lerde [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'in [Buca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buca) ilçesinde [Baltazzi ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baltazzi_ailesi)ne mensup Demonstanis Baltazzi tarafından yaptırılmış [neoklasik mimari](https://turkipedia.org/tr/wiki/Neoklasik_mimari) üslupta bir [Levanten köşkü](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir_Levanten_k%C3%B6%C5%9Fkleri)dür. Buca'nın en eski yapılarından birisidir. Mimarı, İzmir-Aydın Demiryolu mühendislerinden [John Turtle Wood](https://turkipedia.org/tr/wiki/John_Turtle_Wood)'dur.[^1] Yapı, 1930'lu yıllardan beri okul olarak kullanılmaktadır. 2024 yılı itibarıyla köşkte Mehmet Akif İnan Anadolu Lisesi eğitim hizmeti verir; ayrıca bahçesine inşa edilen okul binalarında [Buca İnci-Özer Tırnaklı Fen Lisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buca_Fen_Lisesi), Mehmet Akif Ersoy Sosyal Bilimler Lisesi bulunmaktadır. ## Tarihçe Baltazzi Köşkü, [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)nin bankacılık ve finans tarihinde önemli yeri olan, [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik) kökenli Levanten [Baltazzi (Baltacı) ailesinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baltazzi_ailesi)[^2] mensubu Demonstanis Baltazzi tarafından yaptırılmıştır.[^3] Köşkün yapım tarihi tam olarak bilinmemekle birlikte 1850'lerde yapıldığı tahmin edilir.[^4] Buca'nın en eski yapılarından birisidir.[^5] Mimarı, İzmir-Aydın Demiryolu mühendislerinden [John Turtle Wood](https://turkipedia.org/tr/wiki/John_Turtle_Wood)'dur.[^6] 1863 yılında [Sultan Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz), İzmir'i ziyareti sırasında bu köşkte ağırlandı.[^7] Sultan'ın konakta ne kadar süre konakladığı kesin bilinmez; kimi kaynaklara göre bir gün, kimilerine göre üç veya dört gün köşkte kalmıştır. [Sultan Abdülaziz'in](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz) Aliotti Bahçesi'ne bakan kapıdan kabul edildiği ve padişaha bir saygı göstergesi olarak, girerken kullandığı kapının taş ile örülerek kapatıldığı ve bir daha kullanılmadığı rivayet edilir.[^8] Mülkün anahtarları Demostanis'in eşi Maria Sevastopoulo Baltazzi tarafından gümüş bir tabak üzerinde padişaha sunulmuştur.[^9] 4 Ağustos 1863 tarihli [Sdney Morning Herald](https://turkipedia.org/tr/wiki/The_Sydney_Morning_Herald) gazetesinde [Padişah’ın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz) [Buca'ya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buca) gelip köşkte yemek yemesini şöyle anlatılır: 1890 yılında mülk, [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) asıllı tüccar Tekvor Ispartaliyan'a satılmıştır. Bu dönemde köşkün bahçesine içinde bir havuz yaptırılmıştır; havuzun ortasına da [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) [heykeltıraş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Heykel) Papazyan'a yaptırılmış Venüs (Afrodit) heykeli bulunur.[^10][^11] [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın sona ermesi ve Sevr Anlaşması'nın imzalanmasından sonra [İtalyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) hükûmeti, Batı Anadolu'yu işgal etme hedefine hizmet etmek üzere bu köşkü satın almayı düşündü ve [Osmanlı Bankası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Bankas%C4%B1) müdürü İtalyan Sucani'ye köşkü satın alma talimatı verdi. Bu girişimi engellemek için yerli halktan Athenoyannis adındaki bir [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum)'un girişimiyle halktan 120.000 [Osmanlı kaimesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaime_%28para%29) toplanarak köşkü [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) Milli Bankası'nın satın almasını sağlanmış ve köşk, Yunanistan başbakanı [Venizelos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eleftherios_Venizelos)'a hediye edilmiştir.[^12] 1920'lerde [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan)'ın [Anadolu'yu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) işgali sırasında Venizelos, Rum çocuklar için bir [yetimhane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yetimhane)ye dönüştürülmek üzere köşkü [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir) [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum) Toplumu'na bağışladı. [Yunanistan’ın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan) [Anadolu'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) bozguna uğraması sonucunda yetimhanedeki çocuklar 1922 yılının Eylül ayında [Amerikan Kızılhaçı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerikan_K%C4%B1z%C4%B1lha%C3%A7%C4%B1) tarafından [ABD'ye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri) gönderilmiştir. 1922 yılında [Buca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buca)'nın [Yunanlılardan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) kurtarılmasının ardından terk edilen Baltazzi Köşkü kamulaştırıldı ve [Kültür Bakanlığına](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BClt%C3%BCr_ve_Turizm_Bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%28T%C3%BCrkiye%29) bırakıldı. Bir yıl *Dilsiz ve Sağırlar Mektebi* olarak kullanıldı. Dilsiz ve Sağırlar Mektebi'nin [Karşıyaka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kar%C5%9F%C4%B1yaka)'ya taşınmasından sonra Jandarma Subay Okulu olması düşünüldü fakat Maarif Vekili [Vasıf Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vas%C4%B1f_%C3%87%C4%B1nar), [Mustafa Kemal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk)'nın onayını olarak ve bir Bakanlar Kurulu kararı çıkartarak binanın [İzmir Erkek Lisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir_Atat%C3%BCrk_Lisesi)'nin orta kısmı olarak kullanılmasını sağladı.[^13] Yapı, bir süre [pansiyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pansiyon) olarak kullanıldıktan sonra 1930-1931 yılları arasında kız-erkek karışık eğitim veren modern bir [ortaokul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ortaokul)a dönüştürüldü.[^14] Asıl konak yatılı öğrenci yurdu idi; yanındaki küçük yapılar da müsamere salonu ve benzeri ihtiyaçlar için kullanıldı. Köşkte 1966-1967 eğitim öğretim yılından itibaren Buca Lisesi eğitim verdi.[^15] 2008-2009'da okul, *Buca Fen Lisesi* adını aldı. Okulun 2013-2014 eğitim öğretim yılında bahçeye yapılan yeni binaya yerleşerek [İnci-Özer Tırnaklı Fen Lisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buca_Fen_Lisesi) adını adlı; köşke başka bir okul yerleşti.[^16] 2024 yılı itibarıyla yapıda *Mehmet Akif İnan Anadolu Lisesi* eğitim hizmeti verir, bahçesinde ise [Buca İnci-Özer Tırnaklı Fen Lisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buca_Fen_Lisesi) ile Mehmet Akif Ersoy Sosyal Bilimler Lisesi bulunur. ## Heykeller Okul binası olarak kullanılan Baltazzi Köşkü'nün bahçesinde geçmişten kalma birçok [heykel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Heykel) bulunmaktaydı.[^17] Heykelleri çalma girişimleri yaşandığı için bu heykellerin orijinalleri koruma altına alınmıştır. Günümüzde bahçede sadece [Afrodit Heykelinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Knidos_Afroditi) bir kopyası bulunur. Heykellerin bazıları [Dokuz Eylül Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dokuz_Eyl%C3%BCl_%C3%9Cniversitesi) Edebiyat Fakültesi Eski Eser Koleksiyonunda sergilenmektedir. ### Afrodit Heykeli Heykel, 19. yüzyılda [köşk](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6%C5%9Fk)ün Ispartaliyan ailesine ait olduğu dönemde [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) heykeltraş Papazyan tarafından yapılmıştır. [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa)'daki [Rönesans](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%B6nesans) örneklerine öykünen bir reprodüksiyondur. [Afrodit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afrodit) heykeli, bir [yunus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunus_%28hayvan%29) üstünde düşen giysisini sol eliyle tutar, sağ eliyle göğsüne dokunur biçimde betimlenmiştir. Heykelin bakışları uzaklara yönlendirilmiştir. Yunus ise açık ağzıyla dalgaların üstünde betimlenmiştir. ### Flüt Çalan Eros Flüt Çalan [Eros](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eros) heykelinde oval bir [kaide](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaide) üstünde oturan ve [flüt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fl%C3%BCt) çalan [Eros](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eros), çocukluk ve ergenlik arasında bir yaşta betimlenmiştir. Eser, [Barok](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barok) ve ardından gelen sanat dönemlerinin etkisini taşır. Daha çok [barok](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barok) bir avlu süsü karakterindedir. ### Oturan Hermes ![Napoli Müzesi'ndeki Oturan Hermes](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Resting_Hermes_MAN_Napoli_Inv5625_n02.jpg/1280px-Resting_Hermes_MAN_Napoli_Inv5625_n02.jpg) *Napoli Müzesi'ndeki Oturan Hermes (Marie-Lan Nguyen (2011), CC-BY-2.5)* Heykel orijinalde Köşkün güney kesiminde, kapı ekseninde bir çiçek tarhı içinde duran demir dökümden imal edilmiştir. Heykelin özgün örneği 19. yüzyılda [Herkulaneum'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/Herkulaneum) [Papirüsler Villası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Villa_dei_Papiri)'nda bulunmuştur. Bugün [Napoli Müzesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli_Ulusal_Arkeoloji_M%C3%BCzesi)'nde bulunan heykel, ayaklarında kanatlı sandalları ile haberci tanrı [Hermes'i](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hermes) betimler. Elinde para kesesi tutan haberci tanrı, bir kaya üstünde dinlenmektedir. ### Üç Eroslu Fıskiye Atı Üçlü [Eros](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eros) figürlerinin taşıdığı demir döküm fıskiye altı köşkte bulunan bir havuza ilişkin olmalıdır. Üst kesiminde bulunması gereken kase biçimli parçası yitirilmiştir. [^1]: Present views of Boudjah. [^2]: Life, İzmir. Baltazzi Ailesi. Haziran 2020. [^3]: İzmir Levantenleri Sergi Kataloğu. [^4]: Buca'nın Levanten Köşkleri. [^5]: Buca İnci Özer Tırnaklı Fen Lisesi Stratejik Planı. [^6]: Present views of Boudjah. [^7]: Karargahtan Yetimhaneye:Baltazzi Köşkü. 6 Mayıs 2024. [^8]: Buca'nın Levanten Köşkleri. [^9]: The Old Boudja: The Flower Village of Smyrna - Alex Baltazzi, 2007. [^10]: The former Baltazzi house of Buca. [^11]: İzmir-Buca'da Baltazzi Köşkü İçin Ermeni Heykeltraş Papazyan'a Yaptırılmış Venüs Heykeli Önünde Subaylar ve Aileleri Konulu Fotoğraf. [^12]: Demosthene Baltazzi Köşkü –. [^13]: Tarihçemiz. [^14]: Demosthene Baltazzi Köşkü –. [^15]: Demosthene Baltazzi Köşkü –. [^16]: Buca İnci Özer Tırnaklı Fen Lisesi Stratejik Planı. [^17]: Demosthene Baltazzi Köşkü –.