# Baltalimanı Antlaşması > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Baltaliman%C4%B1_Antla%C5%9Fmas%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Baltalimanı Antlaşması, https://tr.wikipedia.org/wiki/Baltaliman%C4%B1_Antla%C5%9Fmas%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) - **Adı:** Baltalimanı Antlaşması - **Çeşit:** Ticaret Konvansiyonu - **Yazı dilleri:** Osmanlı Türkçesi, İngilizce ![Antlaşmanın imzalandığı dönemin padişahı II. Mahmut.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d8/Mahmud_II.jpg/1280px-Mahmud_II.jpg) *Antlaşmanın imzalandığı dönemin padişahı II. Mahmut. (Henry Guillaume Schlesinger, public-domain)* **Baltalimanı Ticaret Konvansiyonu**, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Birleşik Krallık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1k) ile [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un [Baltalimanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baltaliman%C4%B1) semtinde, bugünkü Baltalimanı Kemik Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi olarak kullanılan binada 16 Ağustos 1838 tarihinde imzaladığı [ticaret](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ticaret) antlaşması.[^1] [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) 1826'dan beri kendi ihtiyaç duyduğu yerli hammaddelerin yabancı tüccarlar tarafından yurt dışına çıkarılmasını önleyen yed-i vahid (tekel) sistemini uygulamaya koymuştu. Bu sistem [Büyük Britanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya)'nın çıkarlarına uygun düşmüyordu ve [İngilizler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizler) kendilerine Osmanlı topraklarında ayrıcalıklar verilmesi için Osmanlı İmparatorluğu'na baskı yapıyorlardı. Osmanlı Hariciye Nazırı [Mustafa Reşit Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Re%C5%9Fid_Pa%C5%9Fa), [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r) Valisi [Kavalalı Mehmet Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavalal%C4%B1_Mehmed_Ali_Pa%C5%9Fa)'nın isyanını bastırmak için İngilizlerden yardım istedi. Bu yardıma karşılık olarak, [Büyük Britanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya)'ya ticari bakımdan büyük ayrıcalıklar veren bir ticaret konvansiyonunu [Baltalimanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baltaliman%C4%B1)'nda devlete ait olan bir yalıda imzaladı. Anlaşma 8 Ekim 1838'de [Kraliçe Viktorya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Victoria_%28Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1k_krali%C3%A7esi%29), bir ay sonra da Sultan [II. Mahmut](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud) tarafından onaylandı. Bu antlaşmanın bazı maddeleri şunlardır: 1. Tekel sistemi kaldırıldı. Britanyalılara diledikleri miktarda ham maddeyi satın alma imkânı verildi. 2. İç ticarete Osmanlı vatandaşlarının yanı sıra Britanyalıların da katılması öngörüldü. 3. Britanya vatandaşları Osmanlı ürünlerini Osmanlı tebâsından tâcirlerle aynı vergi koşulları altında satın alma hakkına sahip oldular. 4. Britanyalılarla olan transit ticaretten alınan resmi vergi kaldırıldı. 5. Büyük Britanya gemileriyle gelen Britanya malları için bir defa gümrük ödendikten sonra, mallar alıcı tarafından nereye götürülürse götürülsün bir daha gümrük ödenmeyecekti. Yukarıda sıralanan maddelerin sonuncusu, Britanya vatandaşları Osmanlı Devleti sınırları içinde ticaret yaparken Osmanlı vatandaşlarından bile daha az vergi ödeyecekleri anlamına geliyordu. Örneğin Selanik'ten İstanbul'a mal gönderen Müslüman yerli tüccar devlete transit gümrük vergisi ödediği halde Britanyalı tüccar bu vergiden muaf olmuş ve Müslüman tüccarların bir başka Osmanlı şehrine mal göndermesine, ticaret yapmasına yüksek vergilerden dolayı fiilen imkân kalmamıştı. 1838-1841 yıllarında buna benzer antlaşmalar [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa), [İsveç](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sve%C3%A7), [Norveç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Norve%C3%A7), [İspanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanya), [Hollanda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hollanda), [Belçika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bel%C3%A7ika), [Danimarka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Danimarka) ve [Portekiz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Portekiz)'le de imzalandı. Bu antlaşmalar [kapitülasyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kapit%C3%BClasyon) sistemini sağlamlaştırdı, [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) sanayine büyük bir darbe vurdu. [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun diğer devletlere borçlanmasına yol açtı ve mali çöküntüsünü hızlandırdı. ## Ayrıca bakınız - [Osmanlı İmparatorluğu kapitülasyonları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu_kapit%C3%BClasyonlar%C4%B1) [^1]: Pamuk, Şevket. Osmanlıdan Cumhuriyete. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2008, s. 33-36.