# Balat Hamamı > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Balat_Hamam%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Balat Hamamı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Balat_Hamam%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) - **Görüntü:** Çavuşbaşı Hamamı, Balat - 3.jpg - **Yapı türü:** Hamam - **Konum:** Ayvansaray, Fatih, İstanbul, Türkiye **Balat Hamamı**, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_%28il%29) ili [Fatih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih) ilçesi [Ayvansaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayvansaray) mahallesi, [Ferruh Kethüda Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ferruh_Keth%C3%BCda_Camii) yanında bulunan çifte [hamam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamam)dır. "*Ferruh Kethüda*" adıyla da bilinir.[^1] İstanbul'un günümüze kadar ayakta kalabilmiş en eski hamamlarından biri olan Balat Hamamı, [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) devrine ait bir yapıdır. Kesin yapım tarihi bilinmez ancak Fatih'in bir vakfiyesinde belirtilen kurduğu hayrata gelir sağlamak üzere yapılan iki hamamdan birisi olduğu düşünülür.[^2] [Tekfur Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekfur_Saray%C4%B1)'nın Haliç'e açılan "Balat Kapısı" nın karşısındadır. Fatih'n vakfiyesinde *Balat Kapısı Hamamı* olarak isimlendirilen hamam olduğu düşünülür.[^3][^4] Vakfiyede adı geçen ikinci hamam *Çavuşbaşı Hamamı* idi. [Ekrem Hakkı Ayverdi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekrem_Hakk%C4%B1_Ayverdi) bu hamamı Çavuşbaşı Hamamı, Tahtaminare Mescidi yanındaki hamamı ise Balat Kapısı Hamamı olarak göstermiştir.[^5] Ortası kubbeli, enine scaklıklı ve çift Halvetli tipte bir hamamdır.[^6] Ilıklıktan geçilen, üzeri [beşik tonoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fik_tonoz)la örtülü, bir yanında helâların sıralandığı dar dehlizin sonunda, beş basamaklı bir taş merdivenle inilen tonozlu kare bir mekân vardır. Bu hücrede Musevîler'in kullandıkları bir havuz ([mikve](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mikve)) bulunur.[^7] Museviler'in yoğunlukta olduğu yerlerdeki hamamlarda bulunan mekân, "Yahudi batağı" (yahudi havuzu, çukuru) olarak adlandırılırdı.[^8] Yahudi geliler için düğünden önceki gece "*El Banyo de Balat*" da denilen hamamda eğlenceler düzenlenir ve gelinler arınma için bu havuza girerdi.[^9] Amil Çelebioğlu'nun yayımladığı, 1826 yılından Ramazan manilerini içeren ve İstanbul'unun sosyo-kültürel dokusunu yansıtan *Ramazannâm*e adlı eserde, Balat Hamamı'nın kürekçiler tarafından tercih edildiği *“Balat sezadır kürkçüye*" mısrası ile dile getirilmiştir.[^10] (Burada kürkçü ile kastedilen "kürekçi" olduğu, Osmanlı Türkçesinde iki kelime aynı şekilde yazıldığı için hatalı olarak "kürkçü" şeklinde okunduğu belirtilir). [^1]: Kavalcı, Lütfü. Balat'ın mekansal gelişim süreci. 2010. [^2]: Eyice, Semavi. Balat Hamamı. 1992. [^3]: Kavalcı, Lütfü. Balat'ın mekansal gelişim süreci. 2010. [^4]: Eyice, Semavi. Balat Hamamı. 1992. [^5]: Eyice, Semavi. Balat Hamamı. 1992. [^6]: Ertuğrul, Alidost. İstanbul Hamamları ve Mimarisi. [^7]: Eyice, Semavi. Balat Hamamı. 1992. [^8]: Eyice, Semavi. Hamam. 1997. [^9]: Bir Zamanlar Balat’ta Yahudiler Yaşardı. [^10]: Yağcı, Süleyman Nuri. Âmil Çelebioğlu’nun Neşretmiş Olduğu Ramazannâme Bağlamında Osmanlı İstanbul’unda Mekân Tasavvuru. 31 Aralık 2025, s. 431-456.