# Balıkesir vaazı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Bal%C4%B1kesir_vaaz%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Balıkesir vaazı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Bal%C4%B1kesir_vaaz%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

**Balıkesir vaazı**, şair [Mehmet Akif](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_%C3%82kif_Ersoy)'in 23 Ocak 1920'de [Balıkesir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bal%C4%B1kesir)'deki [Zağanos Paşa Camisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Za%C4%9Fnos_Pa%C5%9Fa_Camii)'nde verdiği, [Millî Mücadele](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)yi destekleyen hitabe.

Mili Mücadele yıllarının en önemli konuşmalarından biridir. O konuşurken kayda geçirilip daha sonra deşifre edilerek *İzmir’e Doğru* gazetesinin 1 Şubat 1920 tarihli nüshasında ve [Sebilürreşâd](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seb%C3%AEl%C3%BCrre%C5%9F%C3%A2d) mecmuasının 24 Şubat 1920 tarihli nüshasında *Balıkesir Mektubu* başlığıyla yayınlanmıştır.[^1]

Mehmet Akif, bir saate yakın süren vaaza [Ahzâb suresinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahz%C3%A2b_Suresi) 56. ayetini okuyarak başlamış ve bu surenin tefsirini yapmıştır. Ardından 3 Ekim 1918 tarihinde yazdığı “*Alınlar Terlemel*i” adlı manzumesinin bir bölümünü okumuştur. İslam dininin çalışmayı emretmesine rağmen müslüman halkın kaderciliği benimseyip pasif bir yaşam sürmesini eleştiren Akif, vaazda Avrupa toplumlarına ilişkin kendi seyahatlerindeki gözlemlerini aktardı, Batı ve Doğu toplumlarını karşılaştırdı. [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) sonunda [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun imzaladığı [Sevr Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sevr_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'nın hükümlerini açıkladı; Müslümanları birlik olup yaşama hakkında sahip çıkmaya çağırdı. Vatan mücadelesinde ümitsizliğe düşülmemesi, azimli olunması yönünde tavsiyelerde bulundu. Vaazını bir dua ile bitirdi.

Mehmet Akif'in vaazı ve aynı camide vaazlar veren Sofuzade Hoca Tevfik Efendi, Hafız Emin Efendi ve Müftü Hafız Osman Efendi gibi kişilerin vaazları milli bilincinin uyandırılmasına hizmet etmiştir.[^2]

## Ayrıca bakınız

- [Balıkesir Hutbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bal%C4%B1kesir_Hutbesi)

[^1]: Sağlık, Fahri. Mehmet Akif'in Balıkesir Vaazı ( 1 ). 20 Mart 2019. <https://gazetemerhaba.com/mehmet-akifin-balikesir-vaazi-1/>
[^2]: Şahin, Sinan. Milli Mücadele Döneminde Mehmet Akif Ersoy’un Kastamonu Vaazı Üzerine Bir İnceleme. 31 Aralık 2017, s. 311-338. <https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/403953>