# Bahriye Kanunnâmesi (1701)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Bahriye_Kanunn%C3%A2mesi_(1701)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Bahriye Kanunnâmesi (1701), https://tr.wikipedia.org/wiki/Bahriye_Kanunn%C3%A2mesi_%281701%29 (CC-BY-SA-4.0)

[Kalyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalyon)culuğun geliştirilmesi ve Osmanlı denizciliğini organize edilmesi maksadıyla yapılan en mühim düzenleme 1701 tarihli Bahriye Kanunnamesidir. Kanunnâmenin hazırlanmasındaki esas rol [Mezemorta Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mezamorta_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa)'ya ait olup ilanı ve uygulanması Abdülfettâh Paşa'nın kaptanpaşalığı döneminde gerçekleşmiştir.[^1] Mezemorta Hüseyin Paşa Kaptanıderya olduğunda denizcilik teşkilâtının yapısının düzenlenmesini mühim görmüş ve özellikle kalyonları ön plana çıkarmak istemiştir.[^2] 1697-1702 senelerinde sadrazam yapan [Amcazâde Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amcaz%C3%A2de_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa)'nın [Karlofça Antlaşması'nın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karlof%C3%A7a_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) akabinde bütün devlet teşkilâtında köklü bir yenilenmeyi gerek görmesi Mezemorta Hüseyin Paşa'nın da Osmanlı bahriyesinde yapmayı istediği düzenlemeleri uygulamasına olanak sağlamıştır.[^3] Bu kanunnâme ile deniz işlerinin denizcilikten yetişmiş olanlara verilmesi esas kabul edilmiş, ayrıca Osmanlı donanmasındaki kalyon sayısı en az kırk olarak belirlenmiş ve donanmada terfiler bir nizama bağlanmıştır.[^4]

[^1]: Bostan, İ. (2004). Mezemorta Hüseyin Paşa, TDV İslam Ansiklopedisi, c. XXIV, İstanbul.
[^2]: Zehra ORAKÇI (2021).MEZEMORTA HÜSEYİN PAŞA, Fatih sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi lisansüstü eğitim enstitüsü tarih anabilim dalı tarih programı, İstanbul
[^3]: Uzunçarşılı, Merkez ve Bahriye Teşkilatı, s. 498.
[^4]: Bostan, İ. (2004). Mezemorta Hüseyin Paşa, TDV İslam Ansiklopedisi, c. XXIV, İstanbul.