# Bahri Dede

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Bahri_Dede
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Bahri Dede, https://tr.wikipedia.org/wiki/Bahri_Dede (CC-BY-SA-4.0)

**Bahri Dede** veya **Bahri Baba** (ö. 1566, [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)), 16. yüzyılda [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)'da yaşamış bir mutasavvıf ve şair.

Devrin [divan şairlerinden](https://turkipedia.org/tr/wiki/Divan_%C5%9Fairi) [Hayalî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hay%C3%A2l%C3%AE_Bey)'nin "Bilmezler” [redif](https://turkipedia.org/tr/wiki/Redif)li [gazel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazel)inin [matla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Matla) beyti olan ve Türk edebiyatının en çok bilinen beyitleri arasında yer alan şu meşhur beyiti söyleyip Hayali'ye hediye eden kişi olarak bilinir: "*Cihân-ârâ cihân içindedir ârâyı bilmezler / Şu mâhîler ki deryâ içredir deryâyı bilmezle*r"

## Yaşamı

Doğum tarihi bilinmez; doğum yeri kimi kaynaklarda [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne), kimilerinde Bursa olarak belirtilmiştir.[^1] Zamanın alimlerinden ilim öğrendi. [Melami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Melamilik) meşrep bir [Nakşibendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nak%C5%9Fibendilik) idi.[^2] İlk olarak Koğacı (Kovacı) Dede Dergâhı'nda vaaz etti. Daha sonra Bursa'daki Muradiye tekkesine tayin edildi, 1566'da ölümüne kadar bu görevi sürdürdü. Nevizâde'ye göre "duası makbul bir mutasavvıf" idi.[^3]

Bahrî [mahlas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahlas)ı ile şiirler yazdı. Kaynaklarda eserlerinden söz edilmemiştir.[^4] Devrin divan şairlerinden Hayalî Bey'in kendisini ziyaret ettiği, ziyaret esnasında Hayâlî'nin arzusu üzerine şu beyiti söyleyip Hayâlî Bey'e verdiği, onun da bu beyti beş beyitlik gazele dönüştürdüğünü anlatılır:[^5]

"*Cihân-ârâ cihân içindedir ârâyı bilmezler / Şu mâhîler ki deryâ içredir deryâyı bilmezle*r"

[Kanuni Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman)'ın [Zigetvar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zigetvar_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1) [seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zigetvar_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1)ne çıkmadan önce Bahri Dede'nin de duasını isteyip, orduya davet ettiği ve kendisine bir kese altın hediye ettiği anlatılır.[^6] Bu davete uyup sefere katılan Bahri Dede, rivayete göre kalenin fethedileceğini müjdelemiş ve zafer için çok dua etmiştir. Kalenin fethi ile sonuçlanan bu seferde padişah hastalanıp öldü. Seferden sonra Bursa'ya dönen Bahri Baba'nın altınları iade ettiği anlatılır. Bahri Dede, seferden hemen sonra 1566'da Bursa'da ölmüş ve tekkesinin yakınında defnedilmiştir.

[^1]: Kılıç, Filiz. BAHRÎ, Şeyh Bahrî Dede. <https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/bahri-seyh-bahri-dede>
[^2]: Yiğiterol, Ömer Faruk. Türk tasavvuf şiirinde Nakşî gelenek. 2023. <https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=G_oJ1rKE4SgJUkomyAKpRzr34FlGGof0S8Gc6S5QamaL7xmg24YfA6wtw4Da4ydC>
[^3]: Güleç, İsmail. Ârâyı Bilmek mi Arayabilmek mi?. 23 Aralık 2022, s. 25-40. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/turkded/issue/74089/1223186>
[^4]: Yiğiterol, Ömer Faruk. Türk tasavvuf şiirinde Nakşî gelenek. 2023. <https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=G_oJ1rKE4SgJUkomyAKpRzr34FlGGof0S8Gc6S5QamaL7xmg24YfA6wtw4Da4ydC>
[^5]: Güleç, İsmail. Ârâyı Bilmek mi Arayabilmek mi?. 23 Aralık 2022, s. 25-40. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/turkded/issue/74089/1223186>
[^6]: Bahri Dede. <https://www.ehlisunnetbuyukleri.com/Evliyalar-Ansiklopedisi/Detay/Turkiye-Bursa-BAHRI-DEDE/93>
