# Bahâî Mehmed Efendi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Bah%C3%A2%C3%AE_Mehmed_Efendi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Bahâî Mehmed Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Bah%C3%A2%C3%AE_Mehmed_Efendi (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğum tarihi:** 1595
- **Doğum yeri:** İstanbul
- **Ölüm tarihi:** 2 Ocak 1654
- **Meslek:** Müderris, Kadı, Şeyhülislam
- **Ebeveynler:** Hocazade Abdülaziz Efendi

**Bahâî Mehmed Efendi** (d. 1595, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - ö. 2 Ocak 1654), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) şeyhülislamı.

## Hayatı

1595'te [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da doğmuştur. Şeyhülislâm [Hoca Sâdeddin Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hoca_S%C3%A2deddin_Efendi)'nin torunu, Kazasker [Hocazade Abdülaziz Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hocazade_Abd%C3%BClaziz_Efendi)'nin oğludur. 1631'de [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik), 1633'te [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep), 1638'de [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam), 1644'te [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne), bir yıl sonra da İstanbul kadılığında bulunmuştur. 1646'da Anadolu, ardından da Rumeli kazaskerliğine tayin edilmiştir. 1647'de ikinci defa Rumeli kazaskeri, ardından [Hacı Abdürrahim Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_Abd%C3%BCrrahim_Efendi)'nin azli üzerine 18 Temmuz 1649'da şeyhülislâm olmuştur.

Bahâî Mehmed Efendi, oldukça sert ve tavizsiz bir mizaca sahipti. O dönem iktidarda hayli söz sahibi olan [Yeniçeri ağalarıyla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri_a%C4%9Fas%C4%B1) ve önde gelen devlet adamlarıyla anlaşamazdı. Bu sebeple bir ara iktidarı fiilen elinde bulunduran [Vâlide Kösem Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6sem_Sultan)'dan kendisini azletmesini istemiş fakat [Kösem Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6sem_Sultan) onu bu kararından vazgeçirmişti. Görevden alınmasına sebep olan olay ise [İngiltere](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngiltere) elçisiyle yaşadığı bir tartışmaydı. İzmir'de bir İngiliz tüccar, İngiliz konsolosunu İzmir kadısına şikayet etmiş, konsolos ise çeşitli bahaneler öne sürerek yargılanmayı reddetmişti. İzmir kadısı bu olayı Şeyhülislam Bahâî Efendi'ye aksettirince Bahâî Efendi derhal İngiliz elçisini yanına çağırmış, İzmir konsolosunun azlini istemişti. İngiliz elçisi bu talebi reddedip sert çıkışınca Bahâî Efendi de bunu bir hakaret sayarak elçiyi konağına hapsettirmiş, ardından [Sadrâzam Melek Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Melek_Ahmed_Pa%C5%9Fa)'nın da girişimleriyle 2 Mayıs 1651'de Şeyhülislamlıktan azledilip yerine Rumeli Kazaskeri [Karaçelebizade Abdülaziz Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara%C3%A7elebizade_Abd%C3%BClaziz_Efendi) getirilmiştir.[^1][^2]

16 Ağustos 1652'de [Ebusaid Mehmed Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebusaid_Mehmed_Efendi)'nin azli üzerine ikinci defa şeyhülislâmlığa atanmıştır. 2 Ocak 1654'te boğmacadan ölmüştür.

[^1]: BAHÂÎ MEHMED EFENDİ. TDV İslâm Ansiklopedisi, 1991. <https://islamansiklopedisi.org.tr/bahai-mehmed-efendi>
[^2]: İnalcık, Halil, Devlet-i'Aliyye: Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar-III, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ocak 2018, s. 72.
