Bahâî Mehmed Efendi

Bahâî Mehmed Efendi (d. 1595, İstanbul - ö. 2 Ocak 1654), Osmanlı şeyhülislamı.

Hayatı

1595'te İstanbul'da doğmuştur. Şeyhülislâm Hoca Sâdeddin Efendi'nin torunu, Kazasker Hocazade Abdülaziz Efendi'nin oğludur. 1631'de Selanik, 1633'te Halep, 1638'de Şam, 1644'te Edirne, bir yıl sonra da İstanbul kadılığında bulunmuştur. 1646'da Anadolu, ardından da Rumeli kazaskerliğine tayin edilmiştir. 1647'de ikinci defa Rumeli kazaskeri, ardından Hacı Abdürrahim Efendi'nin azli üzerine 18 Temmuz 1649'da şeyhülislâm olmuştur.

Bahâî Mehmed Efendi, oldukça sert ve tavizsiz bir mizaca sahipti. O dönem iktidarda hayli söz sahibi olan Yeniçeri ağalarıyla ve önde gelen devlet adamlarıyla anlaşamazdı. Bu sebeple bir ara iktidarı fiilen elinde bulunduran Vâlide Kösem Sultan'dan kendisini azletmesini istemiş fakat Kösem Sultan onu bu kararından vazgeçirmişti. Görevden alınmasına sebep olan olay ise İngiltere elçisiyle yaşadığı bir tartışmaydı. İzmir'de bir İngiliz tüccar, İngiliz konsolosunu İzmir kadısına şikayet etmiş, konsolos ise çeşitli bahaneler öne sürerek yargılanmayı reddetmişti. İzmir kadısı bu olayı Şeyhülislam Bahâî Efendi'ye aksettirince Bahâî Efendi derhal İngiliz elçisini yanına çağırmış, İzmir konsolosunun azlini istemişti. İngiliz elçisi bu talebi reddedip sert çıkışınca Bahâî Efendi de bunu bir hakaret sayarak elçiyi konağına hapsettirmiş, ardından Sadrâzam Melek Ahmed Paşa'nın da girişimleriyle 2 Mayıs 1651'de Şeyhülislamlıktan azledilip yerine Rumeli Kazaskeri Karaçelebizade Abdülaziz Efendi getirilmiştir.^{[1]BAHÂÎ MEHMED EFENDİ. TDV İslâm Ansiklopedisi, 1991.[2]İnalcık, Halil, Devlet-i'Aliyye: Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar-III, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ocak 2018, s. 72.}

16 Ağustos 1652'de Ebusaid Mehmed Efendi'nin azli üzerine ikinci defa şeyhülislâmlığa atanmıştır. 2 Ocak 1654'te boğmacadan ölmüştür.