# Bafeus Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Bafeus_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Bafeus Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Bafeus_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5e/Kocaeli_Turkey_Provinces_locator.gif)
* (CC-BY-SA-3.0)*

- **Çatışma:** Koyunhisar Muharebesi
- **Parçası:** Bizans–Osmanlı savaşları
- **Tarih:** 27 Temmuz 1302
- **Yer:** Koyunhisar Kalesi; (günümüzde Yenişehir, Bursa)
- **Sonuç:** Osmanlı zaferi
- **Savaşan:** 22px|border Bizans İmparatorluğu; 22px|border Osmanlı Beyliği; Yerel Türkmen aşiretleri
- **Komutan:** George Mouzalon; Osman Gazi
- **Güç:** ~ 2.000; ~ 5.000

**Bafeus Muharebesi** veya **Koyunhisar Muharebesi**, 27 Temmuz 1302 tarihinde [Osmanlı Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [Bizans İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun yaptığı muharebedir.[^1] Muharebe, Osmanlı Devleti ve Bizans İmparatorluğu arasında yapılan tarihteki [ilk silahlı çarpışmadır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans-Osmanl%C4%B1_sava%C5%9Flar%C4%B1).[^2] Savaşı [Osman Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osman_Gazi) yönetimindeki [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu) kazanmış ve bölgede büyük bir güç elde etmiştir. Türk tarihçi [Halil İnalcık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halil_%C4%B0nalc%C4%B1k)'a göre Osmanlı Devleti'nin [kuruluşu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu_kurulu%C5%9F_d%C3%B6nemi) bu muharebeyle başlamıştır.[^3]

## Arka plan

[Halil İnalcık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halil_%C4%B0nalc%C4%B1k), çeşitli Osmanlı kaynakları ile Bizanslı tarihçi [Yeoryos Pahimeris](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeoryos_Pahimeris)'e dayanarak Bafeus Muharebesi'nin gerçekleşme sebebini, Osmanlı Devleti'nin [Nikea](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0znik)'yı (günümüzde İznik) tekrar Türk hâkimiyetine alma isteği olarak göstermektedir.[^4] Buna göre Osman Gazi, Bizans topraklarına karşı yaptığı akınlarının merkezi olarak [Yenişehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C5%9Fehir%2C_Bursa)'e yerleşip ailesini de [Bilecik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bilecik)'te bıraktıktan sonra, bütün faaliyetini [İznik](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0znik)'e yöneltti; ardından İznik'i kuşattı.[^5] Bunu öğrenen bir Bizans birliği de İznik şehrini kurtarmak için harekete geçti.

## Muharebenin yeri

Koyunhisar Muharebesi diye tanımlanan savaş, bugün [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa) ilinin [Yenişehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C5%9Fehir%2C_Bursa) ilçesine bağlı olan "Koyunhisar" ya da diğer eski adıyla "Hamidiye" köyünün bulunduğu ovada gerçekleşmiştir.[^6][^7]

## Muharebenin gerçekleşmesi

Başta Bursa valisi Adranos ile [Kestel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kestel) ve Kite tekfurları [Osman Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osman_Gazi)'e karşı birleştiler. [İmparator](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_imparatorlar%C4%B1_listesi) [II. Andronikos Paleologos](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Andronikos) da yaklaşık 2.000 kişilik çoğu paralı askerlerden oluşan bir merkezi ordu gücü gönderdi. Ancak bu birleşik [Bizans ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_ordusu), Osman Bey komutasındaki [Osmanlı kuvvetleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu) tarafından, [İznik](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0znik)'in güneybatısındaki [Koyunhisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koyunhisar%2C_Yeni%C5%9Fehir) (Baphaeon) denilen yerde ağır bir yenilgiye uğratıldı.

Bu savaş sırasında yenilen Bizanslı güçlerin çok fazla zayiata uğramadıkları ve birçok merkezi Bizans gücüne ait olan [Alan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alanlar) asıllı [paralı asker](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paral%C4%B1_asker)lerin dağınık şekilde İznik'e döndüğü bildirilmektedir.[^8] Osmanlı gücünden ise [Osman Bey'](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osman_Gazi)in yeğeni [Aydoğdu bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aydo%C4%9Fdu_Bey) Koyunhisar savaşında öldüğü belirtilir. Aydoğdu bey aslında [Dimbos Savaşında](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dimbos_Muharebesi) ölmüştür, [Koyunhisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koyunhisar%2C_Yeni%C5%9Fehir)'a defnedilmiştir.[^9][^10]

## Muharebenin Sonuçları

- [Kite Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kite_Kalesi) fethedilmiştir.
- [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)'nın kuzeyi hariç üç tarafı Osmanlı topraklarıyla çevrilmiştir.
- Osmanlılar Bizans [tekfur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekfur)larının güçlü ordusunu yenerek zaten zayıflamış olan Bizans'ın gücünü iyice zayıflatmıştır.
- [İznik](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0znik) ve [İzmit](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmit) yolu açılmıştır.
- 1313 yılında [Harmankaya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harmankaya%2C_Cumayeri) tekfuru [Köse Mihal](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6se_Mihal); Müslüman olup Osmanlılar'a katılmıştır. Aynı yıl [Lefke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lefke), [Mekece](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekece%2C_Pamukova), [Akhisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akhisar), [Geyve](https://turkipedia.org/tr/wiki/Geyve) ve Leblebici kaleleri fethedilmiştir.
- Tarihçi [Halil İnalcık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halil_%C4%B0nalc%C4%B1k) 2009'da verdiği bir konuşmada [Osmanlı beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)nin devlet niteliğini 1302 yılında Koyunhisar Muharebesi'ndeki [Osman Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osman_Gazi)'in galibiyetinden sonrası kazandığını iddia etmektedir.[^11]

## Konuyla ilgili yayınlar

- [Norwich, John Julius](https://turkipedia.org/tr/wiki/John_Julius_Norwich), (1991) *Byzantium: The Decline and Fall*, Londra:Penguin ISBN 0-14-011447-5, say.263

[^1]: İnalcık, Halil. Kuruluş Dönemi Osmanlı Sultanları (1302–1481). İslam Araştırmaları Merkezi, 2010, s. 36. <https://books.google.com/books?id=-KRPAQAAIAAJ&newbks=0&printsec=frontcover&dq=Osmanl%C4%B1+Beyli%C4%9Fi+halil+inalc%C4%B1k&q=Osmanl%C4%B1+Beyli%C4%9Fi+halil+inalc%C4%B1k&hl=tr>
[^2]: İnalcık, Halil. Kuruluş Dönemi Osmanlı Sultanları (1302–1481). İslam Araştırmaları Merkezi, 2010, s. 36. <https://books.google.com/books?id=-KRPAQAAIAAJ&newbks=0&printsec=frontcover&dq=Osmanl%C4%B1+Beyli%C4%9Fi+halil+inalc%C4%B1k&q=Osmanl%C4%B1+Beyli%C4%9Fi+halil+inalc%C4%B1k&hl=tr>
[^3]: Arslan, Güliz. 100 yaşındaki bilge Halil İnalcık: Bu sıkıntılı devir geçecek. Hürriyet, 12 Eylül 2015. <http://www.hurriyet.com.tr/100-yasindaki-bilge-halil-inalcik-bu-sikintili-devir-gececek-30053925>
[^4]: İnalcık, Halil. Söğüt'ten İstanbul'a: Osmanlı Devleti'nin Kuruluşu Üzerine Tartışmalar. İmge Kitabevi, 2000, s. 303. <https://books.google.com/books?id=U5FpAAAAMAAJ&newbks=0&hl=tr>
[^5]: İnalcık, Halil. OSMAN I. TDV İslâm Ansiklopedisi. <https://islamansiklopedisi.org.tr/osman-i>
[^6]: İnalcık, Halil. Kuruluş Dönemi Osmanlı Sultanları (1302–1481). İslam Araştırmaları Merkezi, 2010, s. 36-38. <https://books.google.com.tr/books?id=-KRPAQAAIAAJ&newbks=0&printsec=frontcover&dq=Osmanl%C4%B1+Beyli%C4%9Fi+halil+inalc%C4%B1k&q=Osmanl%C4%B1+Beyli%C4%9Fi+halil+inalc%C4%B1k&hl=tr&redir_esc=y>
[^7]: Studies in Ottoman History in Honour of Professor V. L. Ménage. Isis Press, 1994, s. 205. <https://books.google.com/books?id=AYxpAAAAMAAJ&newbks=0&printsec=frontcover&dq=Studies+in+Ottoman+history+in+honour+of&q=Studies+in+Ottoman+history+in+honour+of&hl=tr>
[^8]: Norwich, John Julius, (1991) Byzantium: The Decline and Fall, Londra:Penguin ISBN 0-14-011447-5, say.263
[^9]: ^ Halil İnalcık: Kuruluş Dönemi Osmanlı Sultanları, Türk Diyanet Vakfı, İstanbul, 2010, ISBN 978-605-55-8606-5, pp.36-38
[^10]: ^ Studies in Ottoman history in honour of Professor V. L. Ménage Isis Press 1994, p. 205
[^11]: Haber sitesi "ntvmsnbc"'nin 27 Temmuz 2009 tarihli bülteninde "Prof. İnalcık: Osmanlı 1302'de kuruldu" adlı madde. <http://www.ntvmsnbc.com/id/24986660/>
