# Babanzâde Abdurrahman Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Babanz%C3%A2de_Abdurrahman_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Babanzâde Abdurrahman Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Babanz%C3%A2de_Abdurrahman_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/00/Abdurrahman_Pasha_Baban.jpg)
* (public-domain)*

- **Makam:** Baban Prensi
- **Dönembaşı:** 1803
- **Dönemsonu:** 1813
- **Hükümdar:** III. Selim; IV. Mustafa; II. Mahmud
- **Öncegelen:** Babanzâde İbrahim Paşa
- **Sonragelen:** II. Babanzâde Mahmud Paşa
- **Ölüm tarihi:** 22 Ağustos 1813
- **Savaşları:** Babanzâde Abdurrahman Paşa İsyanı; Derbent Muharebesi
- **Babası:** I. Babanzâde Mahmud Paşa

**Babanzâde Abdurrahman Paşa** (; ö. 22 Ağustos 1813), [Kürt](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrtler) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) generali ve devlet adamıdır. 1803-1813 araları Osmanlı [vasal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vasal)ı [Baban Prensliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baban_Prensli%C4%9Fi)'ni idâre etti.

## Hayatı

Abdurrahman, [I. Babanzâde Mahmud Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Babanz%C3%A2de_Mahmud_Pa%C5%9Fa)'nın oğlu olup, [Süleymaniye](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleymaniye) şehrinin kurucusu [Babanzâde İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Babanz%C3%A2de_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa)'nın yeğenidir. Amcasının 1803'teki ölümü üzerine [Baban Prensi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baban_Prensli%C4%9Fi) yapıldı.

1806'da Abdurrahman Paşa bir [ayaklanma başlattı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Babanz%C3%A2de_Abdurrahman_Pa%C5%9Fa_%C4%B0syan%C4%B1). Nedeni, amcası İbrahim Paşa'nın ölümünün ardından [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun Babanzâde Halid Paşa'yı Baban Prensi olarak atamasıydı.[^1] Birtakım târihçiler bunu milliyetçi duygular taşıyan ilk [Kürt](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrtler) ayaklanma olarak değerlendirir.[^2] Ancak, Abdurrahman Paşa'nın yakın dostu olan [Britanyalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Britanyal%C4%B1lar) gezgin Claudius Rich'in belirttiği gibi, Paşa tam bağımsızlık peşinde değildi; amacı yalnızca "ülkesini Bâb-ı Âlî'ye vergi veren, fakat komşu hiçbir Paşa'ya bağlı olmayan bir eyâlet hâline getirmekti".[^3]

Haziran 1810'da Abdurrahman Paşa, Osmanlı'ya vergi ödemeyi kesen yarı bağımsız [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) asıllı Vâli [Küçük Süleyman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BC%C3%A7%C3%BCk_S%C3%BCleyman_Pa%C5%9Fa)'yı devirmek için [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)'a doğru ilerledi.[^4] Bağdat ordusu, Abdurrahman Paşa'nın kuvvetlerine şiddetli bir saldırı düzenleyerek onları dağıttı; askerlerinin bir kısmı Bağdat ordusuna veya Halid Paşa'nın kuvvetlerine katıldı. Buna rağmen, Abdurrahman Paşa nihâyetinde gâlip geldi. Zirâ kuvvetleri 10.000 kişiden oluşurken, çatışmada öldürülen Süleyman Paşa'nın ordusu ise yaklaşık 100.000 kişiydi. Boğazlar veya Derbent Muharebesi olarak bilinen bu zafer, Abdurrahman Paşa'ya İstanbul'da büyük hürmet kazandırdı. Dönüşünde, Sultan [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud) yakın çevresine [Kethüdâ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Keth%C3%BCd%C3%A2) olarak atandı. Abdurrahman Paşa, 22 Ağustos 1813'te öldü.[^5][^6]

[^1]: Türkmen, Gülay. Under the Banner of Islam: Turks, Kurds, and the Limits of Religious Unity. Oxford University Press, 2021, s. 30. <https://www.google.no/books/edition/Under_the_Banner_of_Islam/va8gEAAAQBAJ?hl=no&gbpv=1&dq=abdurrahman+pasha+baban&pg=PA30&printsec=frontcover>
[^2]: The New Learned History. 1923, s. 5035. <https://www.google.no/books/edition/The_New_Learned_History/JZGvybaO9d4C?hl=no&gbpv=1&bsq=abdurrahman+pasha+baban&dq=abdurrahman+pasha+baban&printsec=frontcover>
[^3]: Rich, Claudius J.. Narrative of a Residence in Koordistan, and on the Site of Ancient Nineveh; with Journal of a Voyage Down the Tigris to Bagdad and an Account of a Visit to Shirauz and Persepolis. James Duncan, Paternoster Row, 1836, s. 96. <https://books.google.com/books?id=XEIEAAAAQAAJ>
[^4]: Aksan, Virginia. The Ottomans 1700-1923: An Empire Besieged. Routledge, 27 Eylül 2021, s. 125. <https://www.google.no/books/edition/The_Ottomans_1700_1923/-CtBEAAAQBAJ?hl=no&gbpv=1&dq=abdurrahman+pasha+baban&pg=PA125&printsec=frontcover>
[^5]: الجاف, جاوان حسين فيض الله. الإمارة البابانية في عصر عبد الرحمن باشا 1789 -1813 The Baban Emirate in the era of Abd al-Rahman Pasha 1789-1813. مجــلة کلية اللغة العربية بأســيوط, 19 Ağustos 2024, s. 1428-1473. <https://journals.ekb.eg/article_375098.html>
[^6]: Aksan, Virginia H.. Ottoman Wars 1700-1870: An Empire Besieged. Longman/Pearson, 2007, s. 286. <https://books.google.com/books?id=cjbYxqoJyZoC>