Baban Prensliği

Baban Prensliği, Baban ailesine mensup I. Babanzâde Ahmed Paşa tarafından 1649 yılında kurulmuş, Şehrizor merkezli ve Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı Kürt prensliğidir. Prensliğin sınırları Osmanlı'nın Şehrizor Eyaleti, Hemedan ve Kasr-ı Şîrîn bölgesini kapsamaktadır. 1850 yılında Osmanlı tarafından yıkılmıştır.

Tarih

Baban beyliğinin kurusucusu Babanzâde Ahmed Paşa'dır. Baban prensliği ismini baban aşiretinden almıştır Süleyman Bey beyliğin sınırlarını genişleten ilk beydir onun zamanında bugünkü Süleymaniye ve Kerkük bölgesi beyliğin kontrolüne geçmiştir 1678 yılında I. Babanzâde Süleyman Paşa İstanbul'a gitmiş ve Baban ailesinin Şehrizor bölgesindeki hâkimiyetini Osmanlı'nın tanımasını sağlamıştır.

1694 yılında Erdelan Prensliginin saldırıları Baban beyliği tarafından püskürtülmesiyle birlikte erdelan ve Kasr Şirin bölgesi beyliğin topraklarına katılmıştır. 1723-1746 yılındaki İran-Osmanlı savaşları sırasında Baban beyliği Osmanlıya yardım etmiştir. 1781 yılında Süleymaniye Baban beyi Mahmud Paşa tarafından kurulmuştur. Mahmud Paşa döneminde beyliğin sınırları Şehrizor ve Hamedan Bölgesini kaplamıştır onun döneminde Kültürel ve edebi faaliyetler teşvik edilmiştir o dönemin en ünlü edebiyatçısı Nali'dir. Baban beyleri son dönemlerine doğru Osmanlıya karşı sürekli isyan etmişlerdir; bunların en ünlüleri Babanzâde Abdurrahman Paşa İsyanı ve Babanzâde Ahmed Paşa İsyanı dır bu isyanlar bölgedeki Kürt aşiretlerinin Osmanlı'dan yana tavır alması sebebiyle başarılı olamamıştır. 1847 yılında Ahmet paşa komutasındaki Baban ordusunun Köysancak yakınlarında Osmanlı ordusuna yenilmesiyle birlikte zayıflamıştır. 1850 yılında Osmanlı ordusunun Süleymaniye şehrini ele geçirmesiyle birlikte yıkılmıştır.

Baban beyleri

1. I. Babanzâde Ahmed Paşa, 1649–1670

2. I. Babanzâde Süleyman Paşa, 1670–1703

3. I. Babanzâde Muhammed Paşa, 1721–1731

4. Babanzâde Halid Paşa, 1732–1742

5. Babanzâde Selim Paşa, 1742–1754

6. II. Babanzâde Süleyman Paşa, 1754–1765

7. II. Babanzâde Muhammed Paşa, 1765–1775

8. I. Babanzâde Abdullah Paşa, 1775–1777

9. II. Babanzâde Ahmed Paşa, 1777–1780

10. I. Babanzâde Mahmud Paşa, 1780–1782

11. Babanzâde İbrahim Paşa, 1783–1803

12. Babanzâde Abdurrahman Paşa, 1803–1813

13. II. Babanzâde Mahmud Paşa , 1813–1834

14. III. Babanzâde Süleyman Paşa, 1834–1838

15. II. Babanzâde Ahmed Paşa, 1838–1847

16. II. Babanzâde Abdullah Paşa, 1847–1850