# Baba Kerim Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Baba_Kerim_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Baba Kerim Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Baba_Kerim_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3f/Baba_Kerim_Pasha.jpg) * (Vasiliy Timm, public-domain)* - **Ölüm tarihi:** 1863 - **Ölüm yeri:** Osmanlı İmparatorluğu - **Rütbesi:** Müşîr - **Savaşları:** 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı; Kırım Savaşı; Kürekdere Muharebesi; Kars Kuşatması **Baba Kerim Paşa** (ö. 1863), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [müşîr](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr)idir. [Kırım Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1)'ndaki hizmetleriyle tanınır. ## Hayatı Kerim Paşa'nın erken dönem hayatına ilişkin bilgiler sınırlıdır. [1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1828-1829_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1)'na katıldı. Ardından Arabistan Ordusu'nda komutanlık yaptı.[^1] Kerim Paşa, [Kırım Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın meydana gelmesiyle [Kafkas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya) cephesine nakledildi. [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum)'da Hasankale Kampı'nı tedbir amaçlı inşâ ettirdi, akabinde [Kars](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars)'a gönderildi.[^2] Askerlerinin kendisine duyduğu sevgi ve güvenden dolayı "Baba Kerim" lâkabıyla anılmaya başlandı. [Kürekdere Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrekdere_Muharebesi) sırasında [Feyzî Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macar_Feyz%C3%AE_Mehmed_Pa%C5%9Fa) ile birlikte Osmanlı ordusunun sağ kanadını oluşturan Birinci Fırka'ya komuta etti. Kısa bir süre sonra [Kars Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars_Kalesi)'nin savunmasında görevlendirildi. [Kuşatma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281855%29) devam ederken 29 Eylül 1855'te Ruslar, tabyalara karşı topyekûn taârruz başlattı. Çarpışma esnâsında göğsünden yaralanan Kerim Paşa, mermi derine işlemediğinden muharebeyi terk etmeyip askerin moralini yükseltti.[^3] Muharebenin sonunda Rus ordusunun kayıpları 7.500-8.000 civarındaydı (Korgeneral [Pyotr Kovalevski](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pyotr_Kovalevski) dâhil), Osmanlı ordusunun kayıpları ise yaklaşık 1.000 askerdi. Bu başarının ardından Kerim Paşa ile [Vilyams Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/William_Fenwick_Williams) [ferîk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fer%C3%AEk)likten [müşîr](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr)liğe terfî ettirildi. Rus general [Modest Bogdanoviç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Modest_%C4%B0vanovi%C3%A7_Bogdanovi%C3%A7), Kerim Paşa'yı olağanüstü cesur ve her şeye ilgi duyan biri olarak tanımlarken, Rus başkomutanı [Nikolay Muravyov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nikolay_Muravyov-Karski) ise onu Kars'taki gönüllü birliklerin en iyi komutanları arasında saydı.[^4] 28 Kasım 1855'te Osmanlı ordusunun açlık çekmesi ve yardım kuvvetlerinin ulaşamaması sebebiyle teslim olmasıyla sonuçlandı. Kerim Paşa ve Vilyams Paşa'nın 29 Eylül'deki başarısını anlatan şu manzûme aktarılmıştır:[^5] “Serasker (Vâsıf) Paşa'nın bulunmaz dengi, Baba Kerim Paşa, eyledi hengi, Vilyam Paşa, aldı pilâna cengi, Girdiği tabyada, kırıldı Moskof” Kars'ın teslim olmasının ardından Kerim Paşa, diğer komutanlarla birlikte General Muravyov tarafından esir alındı ve bir süre [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'da gözaltında tutuldu. 30 Mart 1856'da [Paris Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281856%29)'nın imzâlanmasından sonra serbest bırakılarak Osmanlı'ya döndü. 1863'te öldü. Kars'taki 46 tabyadan biri olan Gemli Tabyası, Kerim Paşa'nın adıyla da anılmaktadır.[^6] [^1]: Valehoğlu, Fahri. Karapapaklar ve Onların XIX. Yüzyıl Savaş Tarihi. Seda Neşriyat, 2005, s. 65. [^2]: de Challaye, Charles-Alexandre. Kırım Savaşı Öncesinde Osmanlı Ordusu: Organizasyon ve Savaş Gücü. Kronik Kitap, 2018, s. 79. [^3]: Aksun, Ziya N.. Osmanlı Tarihi. Ötüken Neşriyat, 1994, s. 367. [^4]: Valehoğlu, Fahri. Karapapaklar ve Onların XIX. Yüzyıl Savaş Tarihi. Seda Neşriyat, 2005, s. 65. [^5]: Kırzıoğlu, Fahrettin. Kuruluşu'nun 150. Yıldönümünde Kanada Karsı'na Türkiye Karsı ve Atatürk Üniversitesi'nden Armağan (10 Temmuz 1972). Atatürk Üniversitesi, 1972, s. 17. [^6]: Çelik, Cüneyt. Kars'taki "Gemli Tabya" turizme kazandırılmayı bekliyor. Anadolu Ajansı, 11 Ağustos 2024.