# Baba Haydar

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Baba_Haydar
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Baba Haydar, https://tr.wikipedia.org/wiki/Baba_Haydar (CC-BY-SA-4.0)

**Kutb'ûd-Dîn Haydar** ya da **Baba Haydar** *(****Haydar Gazi**** veya ****Haydar Sultan**** da denir)*. [Hoca Ahmed Yesevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Yesev%C3%AE)’nin [derviş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dervi%C5%9F)lerinden olup Tarikât el-Aleviyye'nin Haydarîlik veya *"Haydarîlik Tarikâtı"* kurucusudur.[^1]

## Şahsiyeti ve Yaşamı

[Abdal Musa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdal_Musa)'nın atalarındandır. Mezarı, [Elmalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elmal%C4%B1)'dadır. Mezarının bulunduğu yerde [tekke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekke)si kurulmuştur. Bu tekke 1826'da devletçe yıktırılan [Bektaşi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bekta%C5%9F%C3%AElik) tekkelerindendir. 1220/1221 yılında [Moğol İstilâsı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Fol_istilalar%C4%B1) sırasında hâyatını kaybetti.[^2]

## Haydarîlik Tarikâtı

Haydarîlik tarikâtı; *Kutb’ûd-Dîn Haydar* tarafından [Kalenderîlik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalenderilik) ile [Yesevîlik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yesev%C3%AElik) tarikâtının [Ekberî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekberilik) [sufi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mutasavv%C4%B1f) düşünce tarzı altında harmanlanarak birleştirilmesi ile kurulmuş bir [tasavvuf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tasavvuf) yoludur.

12. yüzyıldan itibaren [Kalenderî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalenderilik)liğin en yaygın ve fa'al kolunu oluşturan bu tarikât mensupları, kendilerini hâkir görmek ve aşağılamak maksadıyla vücudlarına demirden halkalar takarak yalın ayak dolaşmakta, keçe ve çuhadan yapılma elbiseler giyerek zillet içerisinde ve bekâr kalmak suretiyle yaşamaktaydılar.[^3]

## Dış bağlantılar

- [''Haydarîlik''](http://www.alevibektasi.org)

[^1]: ALBAYRAK, Ali. Alevi Meşrep Bir Tarikat: Galibilik. 1 Ocak 2016, s. 21-21. <http://dx.doi.org/10.7827/turkishstudies.11121>
[^2]: Woods, John E. and Ernest Tucker, History and historiography of post-Mongol Central Asia and the Middle East, (GmBh & Co., 2006), 31.
[^3]: Ahmet Yaşar Ocak, Anadolu Türk Sufiliğinde Yesevîlik, Ahmed-î Yesevî Geleneğinin Teşekkülü Milletlerarası Ahmed Yesevî Sempozyumu Bildirileri (26-27 Eylül 1991), Ankara 1992, Kültür Bakanlığı Yayınları, s.79-80
