# Baba Ali (Cezayir dayısı)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Baba_Ali_(Cezayir_day%C4%B1s%C4%B1)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Baba Ali (Cezayir dayısı), https://tr.wikipedia.org/wiki/Baba_Ali_%28Cezayir_day%C4%B1s%C4%B1%29 (CC-BY-SA-4.0)

![Pierre Duflos'un çizimiyle Baba Ali'nin portresi, 1780](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/Portrait_de_Baba_Ali%2C_Dey_d%27Alger_%28par_Pierre_Duflos_le_Jeune%2C_1780%29.png/1280px-Portrait_de_Baba_Ali%2C_Dey_d%27Alger_%28par_Pierre_Duflos_le_Jeune%2C_1780%29.png)
*Pierre Duflos'un çizimiyle Baba Ali'nin portresi, 1780 (Pierre Duflos le Jeune, CC-BY-SA-4.0)*

- **Dini:** Sünni Maliki İslam
- **Unvan:** Dayı
- **Veraset:** Cezayir Dayısı
- **Hüküm süresi:** 1710-1718
- **Önce gelen:** Deli İbrahim Dayı
- **Sonra gelen:** Mohamed Ben Hassan
- **Ölüm tarihi:** 1718
- **Ölüm yeri:** Cezayir, Cezayir-i Garp
- **Meslek:** Korsan

**Baba Ali** veya kısaca **I. Ali** 1710-1718 yılları arasında [Cezayir Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cez%C3%A2yir-i_Garp_%28eyalet%29)'nin ilk bağımsız hükümdarlığını yapmış devlet adamı.[^1][^2]

## İlk yılları

Ali'nin kökeni hakkında kesin bir bilgi yoktur.[^3] Türk kaynakları, Baba Ali'den Sökeli Ali Paşa olarak bahsetmektedir.[^4]

## Yönetimi

Siyasi karmaşaların olduğu bir dönemde Deli İbrahim'in yerine geçti ve büyük siyasi reformlar yaptı. Cezayir divanını yeniden düzenledi, Cezayir Ocağı'nın asi unsurlarını ortadan kaldırdı, [Akdeniz'deki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz) [Berberi korsanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berberi_korsanlar)ı destekleyerek Cezayir'in ekonomisini güçlendirdi.

[Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından atanan Paşa'yı sürgüne göndererek kendi [paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pa%C5%9Fa)lığını ilan eden ilk dayıdır.[^5] [Osmanlı Padişahı](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Ahmed)'nın gönderdiği temsilcilere herhangi bir ayrıcalık vermeyi reddetti. Böylece Cezayir naipliğinin Osmanlı vesayetinden kurtuluşundaki süreci başlattı ve Cezayir'in fiiliyattaki bağımsız statüsünü resmîleştirdi. Statüsü sayesinde, [Cezayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayir_%28%C5%9Fehir%29) halkı arasında tanındı.[^6]

Baba Ali, yapılandırılmış bir devletin başında olduğu için otoritesini pekiştirdi: döneminde Cezayir'in doğu ve batı [sınırları çizildi](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1n%C4%B1r_%C3%A7izgisi), merkezi ve taşra düzeyindeki yerel yönetimler (beylikler) organize edildi ve her birimin işlevi tanımlandı. Baba Ali, sonraki yıllarda Avrupa konsolosları tarafından artık Osmanlı İmparatorluğu'nun bir vasalı olarak değil, egemen bir müttefik olarak görülüyordu. Cezayir devleti daha sonra kendi çıkarlarının önceliğine göre yönetilen bir "[Seçimli monarşi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Se%C3%A7imli_monar%C5%9Fi)" biçimini aldı.

1715'te Hollandalılara savaş ilan etti ve İngiltere'ye de saldırıya geçmeye çalıştı. Buna karşın Hollandalılardan haraç toplayınca İngiltere'ye savaş açmaktan vazgeçti.[^7]

1716'da egemenliği altındaki Cezayir'de deprem oldu.[^8][^9]

## Ölümü

Kendisine karşı yapılan birçok [suikast](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suikast) girişimine ve komplolara rağmen, 1718'de eceliyle öldü.[^10]

## Ayrıca bakınız

- [Berberi Kıyısı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berberi_K%C4%B1y%C4%B1s%C4%B1)

[^1]: Biographie universelle, ancienne et moderne. 1834. <https://books.google.com/books?id=rWIJAQAAIAAJ&pg=PA2>
[^2]: Nick, Newlin. Henry V. Nicolo Whimsey Press, 2020. <http://worldcat.org/oclc/1154567563>
[^3]: Biographie universelle, ancienne et moderne. 1834. <https://books.google.com/books?id=rWIJAQAAIAAJ&pg=PA2>
[^4]: Arşivlenmiş kopya. <https://www.camlicakitap.com/Data/EditorFiles/pdff/9786055101015-cezayirde-osmanli-izleri.pdf>
[^5]: Piesse, Louis. Itinéraire de l'Algérie, de la Tunisie et de Tanger. Hachette, 1882. <https://books.google.com/books?id=5XpICOuErZ4C&q=Baba+Ali+Chaouch+pacha&pg=PR147-IA10>
[^6]: Biographie universelle, ancienne et moderne. 1834. <https://books.google.com/books?id=rWIJAQAAIAAJ&pg=PA2>
[^7]: Playfair, Robert Lambert. A Bibliography of Algeria: From the Expedition of Charles V in 1541 to 1887. J. Murray, 1888. <https://books.google.com/books?id=MhIoAAAAYAAJ&q=1716+earthquake+Algiers&pg=RA1-PA265>
[^8]: Catalog of Significant Earthquakes: 2000 B.C.-1979 Including Quantitative Casualties and Damage. World Data Center A for Solid Earth Geophysics, 1981. <https://books.google.com/books?id=heYKAQAAIAAJ&q=1716+earthquake+Algiers&pg=PP26>
[^9]: Voyage to Algiers and Tunis, for the Redemption of Captives, etc. 1735. <https://books.google.com/books?id=Ib7ehJrjctIC&q=1716+earthquake+Algiers&pg=PA12>
[^10]: Les Deys 3. <https://exode1962.fr/exode1962/en-savoir-plus/histoire-ancienne/turcs/deys3.html>
