# Babür Bahçeleri

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Bab%C3%BCr_Bah%C3%A7eleri
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Babür Bahçeleri, https://tr.wikipedia.org/wiki/Bab%C3%BCr_Bah%C3%A7eleri (CC-BY-SA-4.0)

![Pakistan'ın Lahor kentindeki Şalimar Bahçeleri, Babür dönemi bahçelerinin en ünlüleri arasındadır](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/Reflection_of_Farah_Baksh_Terrace_%28Upper_Terrace%29_main_building.jpg/1280px-Reflection_of_Farah_Baksh_Terrace_%28Upper_Terrace%29_main_building.jpg)
*Pakistan'ın Lahor kentindeki Şalimar Bahçeleri, Babür dönemi bahçelerinin en ünlüleri arasındadır (Muhammad Ashar, CC-BY-SA-3.0)*

**Babür bahçeleri**, [Babürlüler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bab%C3%BCrl%C3%BCler) tarafından [İran mimarisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran_mimarisi) tarzında yaratılan [bahçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bah%C3%A7e)lerdir. Bu tarz, özellikle insanların doğanın tüm unsurları ile uyum içinde bir arada var olduğu dünyevi bir ütopya temsili yaratması amaçlanan Çaharbağ yapısı tarafından büyük ölçüde etkilenmiştir.[^1][^2]

## Tarih

![Babür İmparatoru Babür bir bahçenin yapımını denetliyor](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/ef/Baburnama_1.jpeg)
*Babür İmparatoru Babür bir bahçenin yapımını denetliyor (public-domain)*

[Babür İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bab%C3%BCrl%C3%BCler)'nun kurucusu Babür, en sevdiği bahçe türünü bir çarbağ olarak nitelendirdi. Bahçe için bağ, bageeça veya bagiça terimi kullanılırdı. Bu kelime Güney Asya'da yeni bir anlam geliştirdi, çünkü bölge [Orta Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya) tipi çarbağ için gerekli olan hızlı akan akarsulardan yoksundu. Aram Bagh'ın Güney Asya'daki ilk çarbağ olduğu düşünülmektedir.

Babür İmparatorluğu'nun başlangıcından itibaren, bahçelerin inşası sevilen bir imparatorluk eğlencesiydi.[^3] Babür, [Kâbil](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2bil) (mezarı da burada bulunmaktadır.), [Lahor](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lahor) ve Dholpur'da bahçeler inşa etti. Oğlu Hûmayün'un inşa etmek için fazla zamanı yok gibi görünüyordu —Krallığı yeniden inşa etmek ve büyütmekle meşguldü— ama babasının bahçelerinde çok fazla zaman geçirdiği biliniyor.[^4] Ekber, önce [Delhi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Delhi)'de[^5] ve daha sonra yeni başkenti [Agra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Agra)'da birkaç bahçe inşa etti.[^6] bunlar, seleflerinin inşa ettiği kale Bahçelerinden ziyade nehir kenarındaki bahçeler olma eğilimindeydi. Kale Bahçeleri yerine nehir kıyısına inşa etmek, daha sonra Babür bahçe mimarisini önemli ölçüde etkiledi.

## Konuyla ilgili yayınlar

- Lehrman, Jonas Benzion (1980). [*Earthly paradise: garden and courtyard in Islam*](https://books.google.com/books?id=WwH5L6u6tu0C)*Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20200609112923/https://books.google.com/books?id=WwH5L6u6tu0C |tarih=9 Haziran 2020 *. University of California Press. .
- [Ruggles, D. Fairchild](https://turkipedia.org/tr/wiki/D._Fairchild_Ruggles) (2008). [*Islamic Gardens and Landscapes*](https://books.google.com/books?id=848k_veh0IkC)*Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20160623175341/https://books.google.com/books?id=848k\_veh0IkC |tarih=23 Haziran 2016 *. University of Pennsylvania Press. .

## Dış bağlantılar

- [Gardens of the Mughal Empire, Smithsonian Institution](http://www.mughalgardens.org/)
- [The Herbert Offen Research Collection of the Phillips Library at the Peabody Essex Museum](https://web.archive.org/web/20100130185156/http://www.pem.org/library/collections/offen)

[^1]: Gardens of Persia. 2004, s. 7-13. <https://books.google.com/?id=AMFRyiAxZ6YC&printsec=frontcover&dq=Persian+garden#v=onepage&q=Persian%20garden&f=false>
[^2]: CHANGING CONCEPTS OF GARDEN DESIGN IN LAHORE FROM MUGHAL TO CONTEMPORARY TIMES. Garden History, 2009, s. 205-217.
[^3]: The Islamic Garden. 1976, s. 109.
[^4]: Hussain, Mahmood; Rehman, Abdul; Wescoat, James L. Jr. The Mughal Garden: Interpretation, Conservation and Implications, Ferozsons Ltd., Lahore (1996). p 207.
[^5]: 1957-, Neeru Misra. The garden tomb of Humayun : an abode in paradise. Aryan Books International, 2003. <http://worldcat.org/oclc/907106699>
[^6]: Koch, Ebba. "The Char Bagh Conquers the Citadel: an Outline of the Development if the Mughal Palace Garden," Hussain, Mahmood; Rehman, Abdul; Wescoat, James L. Jr. The Mughal Garden: Interpretation, Conservation and Implications, Ferozsons Ltd., Lahore (1996). p. 55.