Başkurt edebiyatı

Başkurt edebiyatı, Rusya Federasyonu'nun bir parçası olan Başkurdistan Cumhuriyeti edebiyatıdır.^{[1]Allen J. Frank. Bukhara and the Muslims of Russia: Sufism, Education, and the Paradox of Islamic Prestige. Brill, 2012, s. 11.[2]Julie Kavanagh. Nureyev: The Life. Random House, 2011, s. 51.[3]Christopher Barnes. Boris Pasternak: A Literary Biography, Volume 2. Cambridge University Press, 2004, s. 118.}

Tarihi

Başkurt edebiyatı, uzun bir süre boyunca yazılı değil sözlü olarak aktarılmıştır. Başkurt edebiyatının 19. yüzyıl öncesine ait edebî eserleri, dönemin genel Kıpçak edebiyatı ve dönemin ortak Türk edebiyatı geleneğine bağlı olarak var olmuştur.^{[4]ÇAĞDAŞ TÜRK EDEBİYATLARI-II.} Atasözleri ve deyimler, çeşitli destanlar, dini inançlardan köken alan rivayetler Başkurt halk edebiyatında yerini bulmuştur.^{[5]Başkurt Türkleri. 13 Mayıs 2013.}

20. yüzyılın ilk çeyreğinde Başkurt ve Tatar edebiyatının seçkin temsilcisi Gafuri, vatan şiirinin temellerini attı. Bu yıllarda Başkurtça şiir türü gelişmiş, roman türü, anlatı ve hikâyeler oluşmuştur.^{[6]BAŞQIRDISTAN . ensiklopediya.gov.az}

Gafûrî ilk yazılarını Çağatay ve Kazak edebiyatlarının etkisiyle yazmış olup yazdığı ilk şiirleri sade ve basit dörtlüklerden oluşuyordu. Bu çalışmalarıyla Başkurt-Tatar edebiyatına yeni bir tarz getirdi. 1923'te Sovyetler Birliği tarafından kendisine Başkurdistan halk şairi unvanı verildi. Böylece Gafûrî, Başkurtlar'ın da en önde gelen şair ve yazarları arasında kabul edilir.^{[7]GAFÛRÎ, Mecid.}

19. yüzyılda Başkurt yazılı edebiyatının esas kaynağını sözlü edebi gelenekteki konular ve duygular oluşturmaktadır. Ayrıca bunlar Doğu edebiyatından esinlenilen biçim özellikleri ve birtakım konular ile daha varsıl bir yazılı edebiyatın ilk örneklerini oluşturmuştur.^{[4]ÇAĞDAŞ TÜRK EDEBİYATLARI-II.}