# Başkumandanlık Kanunu

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9Fkumandanl%C4%B1k_Kanunu
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Başkumandanlık Kanunu, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ba%C5%9Fkumandanl%C4%B1k_Kanunu (CC-BY-SA-4.0)

- **Tam ad:** Türkiye Büyük Millet Meclisi Reisi Mustafa Kemal Paşa Hazretlerine Başkumandanlık Tevcihine Dair Kanun
- **Mevzuat metni:** Türkiye Büyük Millet Meclisi Reisi Mustafa Kemal Paşa Hazretlerine Başkumandanlık Tevcihine Dair Kanun
- **Bölgesel kapsam:** Türkiye
- **Kabul eden:** Türkiye Büyük Millet Meclisi
- **Kanun numarası:** 144
- **Kabul tarihi:** 5 Ağustos 1921
- **Yayımlanma tarihi:** 5 Ağustos 1921
- **Yürürlük tarihi:** 5 Ağustos 1921
- **Yöneten kurum:** Türkiye Büyük Millet Meclisi

**Başkumandanlık kanunu**, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında [Kütahya-Eskişehir Muharebeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCtahya-Eski%C5%9Fehir_Muharebeleri)nden sonra [Türkiye Büyük Millet Meclisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi)'nin [Mustafa Kemal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk)'ya [Türk ordusunun](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Silahl%C4%B1_Kuvvetleri) [başkomutan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9Fkomutan)lığını verdiği 5 Ağustos 1921 tarihli kanun.[^1]

Mustafa Kemal, [Kütahya-Eskişehir Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCtahya-Eski%C5%9Fehir_Muharebeleri)'ndaki yenilginin sorumlusu olarak kendisinin gösterildiğini ifade etmiştir. Bu zor günlerde hiç düşünmeden vatanın kurtuluşu için bütün sorumluluğu almayı kabul etmiştir.

Mersin milletvekili [Hüseyin Selâhattin Köseoğlu Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A2hattin_K%C3%B6seo%C4%9Flu), mecliste Mustafa Kemal için "Ordunun başına geçsin!" görüşünü ortaya atmıştır.

Tartışmaların giderek artması üzerine 4 Ağustos 1921 tarihinde mecliste yapılan gizli oturumda Mustafa Kemal, kendisini destekleyen milletvekillerine teşekkür ettikten sonra meclis başkanlığına bir önerge vermiştir. Bu önergede TBMM'nin yetkilerini (yasama, yürütme) fiili olarak kullanma şartıyla başkumandanlığı kabul edeceğini bildirmiştir. 5 Ağustos 1921'de Meclis tarafından çıkarılan bir kanunla başkumandanlık yetkisi 3 aylık bir süreyle Mustafa Kemal'e verilmiştir.[^2]

Başkumandanlık Kanunu daha sonra üçer ay uzatılmıştır (30 Ekim 1921, 4 Şubat 1922, 6 Mayıs 1922). 20 Temmuz 1922'de Mustafa Kemal'in başkumandanlık yetkisi TBMM tarafından süresiz olarak uzatılmıştır. Bu yetkiyle [Büyük Taarruz](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Taarruz)'da ordunun başına geçen Mustafa Kemal Paşa'nın, Kurtuluş Savaşı'nda zaferin kazanılmasında çok büyük payı olmuştur.

Mustafa Kemal Başkumandanlık görevini [29 Ekim 1923'te cumhurbaşkanı seçilinceye](https://turkipedia.org/tr/wiki/1923_T%C3%BCrkiye_cumhurba%C5%9Fkanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1_se%C3%A7imi) kadar sürdürmüştür.

[^1]: Mustafa Kemal'in Başkomutanlığa Getirilmesi 5 Ağustos 1921. <http://www.sosyalnet.com/inkilap-tarihi-ders-notlari/mustafa-kemalin-baskomutanliga-getirilmesi-5-agustos-1921>
[^2]: 4. Başkomutanlık Yasası (5 Ağustos 1921) Ve Tekalif-İ Milliye Emirleri (7-8 Ağustos 1921). Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı, 18 Nisan 2019, s. 106-107. <https://iys.eba.gov.tr/ders/ContentSystem/BASE_URL/EBOOK/REPOSITORY/6/60b17450a54bae37856d29c5f758fd38/1/60b17450a54bae37856d29c5f758fd38.pdf>
