# Bağdat Demiryolu

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_Demiryolu
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Bağdat Demiryolu, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ba%C4%9Fdat_Demiryolu (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e0/BagdadRailwayMapEn.png/1280px-BagdadRailwayMapEn.png)
* (User:Martin von Gagern, CC-BY-SA-3.0)*

- **Sistem:** TCDD
- **Durum:** Suriye kısmı haricinde işletmede
- **Bölge:** Türkiye, Suriye, Irak; (Anadolu ve Mezopotamya)
- **Başlangıç:** Konya Garı, Konya, Türkiye
- **Bitiş:** Bağdat Garı, Bağdat, Irak
- **İstasyonlar:** İşletmede: 140; Toplam: 189
- **Açılış:** 1903 – 1940
- **Sahibi:** Chemins du Fer Impérial Ottomans de Bagdad / Osmanlı İmparatorluk Bağdat Demiryolu (CIOB) Şirketi
- **İşletmeci:** Chemins du Fer Impérial Ottomans de Bagdad / Osmanlı İmparatorluk Bağdat Demiryolu (CIOB) Şirketi
- **Depo:** Konya, Adana, İskenderun, Halep, Nusaybin, Bağdat
- **Açıklık:** Standart (1435 mm)
- **Rota sayısı:** 7

**Bağdat Demiryolu** (Chemins du Fer Impérial Ottomans de Bagdad, **Rapor işareti:** CIOB), [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nda [Konya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya_Gar%C4%B1)'dan [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_Gar%C4%B1)'a ulaşmak üzere 1903'te yapımına başlanan 1597 km. uzunluğundaki demiryolu hattıdır. Demiryolu hattının uzunluğu [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haydarpa%C5%9Fa_Gar%C4%B1) - [Konya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya_Gar%C4%B1) arasındaki [Osmanlı Anadolu Demiryolları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Chemins_de_Fer_Ottomans_d%27Anatolie) ve diğer bağlı hatlarla beraber 3205 km.'ye ulaşmaktadır. Zamanının en büyük altyapı projelerinden biri olan demiryolu hattının inşası on yıllar sürmüştür. [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın başında bile hattın tamamlanabilmesi için 960 km. gerekmekteydi. Demiryolu hattının [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)'a uzanan kesimi ancak 1930'ların sonunda tamamlanabilmiş ve [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'dan [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)'a ilk tren 1940'ta yola çıkmıştır.Kaynak belirt 1940'tan [Irak'ın işgali](https://turkipedia.org/tr/wiki/2003_Irak_asker%C3%AE_m%C3%BCdahalesi)'nin başladığı 2003'e kadar [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye) – [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye) – [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak) arasında kesintisiz bir şekilde tren işletmeciliği yapılmıştır. Irak'ın işgaliyle birlikte *özellikle Irak'ta* tren işletmeciliği sekteye uğramıştır. 2000'li yılların sonlarında üç ülke arasında tren işletmeciliği yeniden başlamış ancak 2011'de [Suriye İç Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye_%C4%B0%C3%A7_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın patlak vermesiyle yeniden durmuştur.

Bağdat Demiryolu'nun inşası ve işletilmesi, 1903'te 99 seneliğine Alman sermayeli Chemins du Fer Impérial Ottomans de Bagdad / Osmanlı İmparatorluk Bağdat Demiryolu (CIOB) Şirketi'ne verilmiştir. Şirket, demiryolunu bölüm bölüm inşa etmeyi planlamış ve ilk olarak 1903'te Konya – Ereğli arasında hattın inşasına başlamıştır.[^1]

Demiryolunun (özellikle de [Almanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alman_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından) inşa edilmesi [İngiltere](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya_ve_%C4%B0rlanda_Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'yi ve [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'yı oldukça rahatsız etmişti. Başlangıçta projenin [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_%28il%29) – [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_%28il%29) – [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas_%28il%29) – [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r_%28il%29) – [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_%28il%29) güzergahında inşa edilmesi planlanmış, ancak [Ruslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) planlanan hattın kendi sınırlarına (o yıllarda [Kars](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars_%28il%29), [Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) toprağıydı) yakın olması ve olası bir Osmanlı müdahalesini kolaylaştıracağı için hattın inşa edilmesini istememiştir. Aynı şekilde [İngilizler](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya_ve_%C4%B0rlanda_Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) de [Hindistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hindistan)'daki sömürge varlığına ve deniz ticaretine zarar vereceği için hattın inşa edilmesini istememiştir. [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nın baskıları sonucu güzergâh [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_%28il%29) – [Eskişehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski%C5%9Fehir_%28il%29) – [Konya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya_%28il%29) – [Adana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adana_%28il%29) – [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep_%28il%29) – [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_%28il%29) olarak değiştirilmiştir. Ancak demiryolu [İngilizler](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya_ve_%C4%B0rlanda_Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) için rahatsızlık oluşturmaya devam etmiş ve [Basra Körfezi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra_K%C3%B6rfezi)'ne kadar ulaşması planlanan demiryolunu engellemek için çok uğraşmışlardır. Demiryolu, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) açısından [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın temel sebeplerinden biri olmuştur.kaynak belirt

[İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_%28il%29)'da [Sultanahmet Meydanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultanahmet_Meydan%C4%B1)'nda bulunan [Alman Çeşmesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alman_%C3%87e%C5%9Fmesi), Bağdat Demiryolu'nun yapımının Alman firmalarına verilmesi üzerine Alman İmparatoru [II. Wilhelm](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Wilhelm) tarafından hediye edilmiştir.kaynak belirt

Günümüzde Bağdat demiryolu, [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye), [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye) ve [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak) arasında paylaşılmıştır. Demiryolu hattının Çobanbey – Nusaybin arasındaki kesimi bugün Türkiye – Suriye sınırının büyük bir kısmını teşkil etmektedir. Türkiye sınırları tarafında kalan bu kesimin, Suriye'nin bağımsızlığını kazanmasından sonra Türkiye'nin demiryolu ağının kalanıyla bağlantısı kesilmiştir. Bağlantıyı yeniden sağlamak için 1953 – 1960 yılları arasında [Narlı – Karkamış demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Narl%C4%B1-Karkam%C4%B1%C5%9F_demiryolu) hattı inşa edilmiştir. Günümüzde Bağdat demiryolunun orijinal güzergahının Türkiye ve Irak kısımları aktif, Suriye kısmı ise [Suriye İç Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye_%C4%B0%C3%A7_Sava%C5%9F%C4%B1) sebebiyle kapalıdır.

## Hattın kısımları

**Ana Hatlar**

- [Konya – Ulukışla – Yenice demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya-Yenice_demiryolu)
- [Adana – Yenice – Mersin demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adana-Mersin_demiryolu)
- [Adana – Toprakkale – Fevzipaşa – Halep demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adana-Halep_demiryolu)
- [Halep – Karkamış – Şenyurt – Nusaybin demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep-Nusaybin_demiryolu)
- [Nusaybin – Kamışlı – Yarubiye demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_Demiryolu) (Rabia, Irak bağlantısı)
- [Bağdat – Beyci – Musul – Rabia demiryolu (ICD Kuzey Hattı)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_Demiryolu) (Yarubiye, Suriye bağlantısı)

**Şube Hatları**

- [Toprakkale – İskenderun demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toprakkale-%C4%B0skenderun_demiryolu)
- [Şenyurt – Mardin şube demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eenyurt-Mardin_%C5%9Fube_demiryolu)

**Bağlantılı Hatlar**

- [Eskişehir – Afyonkarahisar – Konya demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski%C5%9Fehir-Konya_demiryolu)
- [Ulukışla – Boğazköprü demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uluk%C4%B1%C5%9Fla-Bo%C4%9Fazk%C3%B6pr%C3%BC_demiryolu)
- [Fevzipaşa – Narlı – Yolçatı – Kurtalan demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fevzipa%C5%9Fa-Kurtalan_demiryolu)
- [Narlı – Karkamış demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Narl%C4%B1-Karkam%C4%B1%C5%9F_demiryolu)
- [Şam – Hama – Halep demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam-Halep_demiryolu)kaynak belirt
- [Hama – Lazkiye demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hama-Lazkiye_demiryolu)kaynak belirt
- [Halep – Deyrizor – Ebu Kemal demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep-Ebu_Kemal_demiryolu)kaynak belirt (Huseybe, Irak bağlantısı)
- [Deyrizor – Kamışlı demiryolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deyrizor-Kam%C4%B1%C5%9Fl%C4%B1_demiryolu)kaynak belirt
- [Hadise – Beyci – Kerkük demiryolu (ICD Yatay Hattı)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hadise-Kerk%C3%BCk_demiryolu)
- [Bağdat – Ka'im – Huseybe & Ka'im – Akaşat demiryolu (ICD Batı Hattı)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat-Aka%C5%9Fat_demiryolu) (Ebu Kemal, Suriye bağlantısı)
- [Bağdat – Basra yüksek hızlı demiryolu (ICD Güney Hattı)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat-Basra_y%C3%BCksek_h%C4%B1zl%C4%B1_demiryolu)

[^1]: Arslan, Ozan. Seyahat Süresinin Kısalması. Kitapyurdu Doğrudan Yayıncılık, 2023, s. 146-147.