# Büyük Süleyman Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_S%C3%BCleyman_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Büyük Süleyman Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_S%C3%BCleyman_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) **Büyük Süleyman Paşa** (ö. 8 Ağustos 1802, [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)), [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) asıllı Osmanlı komutanı ve devlet adamıdır. ## Hayatı ### İlk yılları Mardin Voyvodası Mehmed Efendi'nin kölelerinden olan Süleyman Ağa, efendisinin ölümü üzerine [Bağdat Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_%28eyalet%29) [Koca Süleyman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_S%C3%BCleyman_Pa%C5%9Fa)'nın hizmetine girdi. Onun ölümünün ardından ise [yeni Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_%28eyalet%29) Ömer Paşa'nın Enderun Çukadarı oldu. Çalışkanlığından etkilenen Ömer Paşa Süleyman Ağa'yı Basra Mütesellimi olarak atadı. ### Basra Mütesellimi ve Beylerbeyi [Basra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra_%28eyalet%29) Mütesellimi olarak görev yapan Süleyman Ağa [1774-1779 Osmanlı-İran Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-%C4%B0ran_Sava%C5%9F%C4%B1_%281774-1779%29)'nda 19 Nisan 1775'te İran ordusu tarafından kuşatılan [Basra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra)'yı 13 ay bounca başarıyla savundu. Bununla birlikte açlık tehlikesi karşısında 16 Nisan 1776'da [Sadık Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sad%C4%B1k_Han_Zend)'a teslim olan Mütesellim Süleyman Ağa esir olarak Zend Hanedanı'nın başkenti [Şiraz](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eiraz)'a gönderildi. 2 Mart 1779 tarihinde [Kerim Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kerim_Han_Zend)'ın ölümünden sonra çözülen İran ordusu [Basra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra)'yı Osmanlılara teslim ederken Basra Mütesellimi Süleyman Ağa da esaretten kurtularak Basra'ya geldi ve 1779 Ekim'inde "[vezir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vezir)" rütbesiyle (*Süleyman Paşa* olarak) [Basra Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra_%28eyalet%29) olarak atandı. ### Bağdat Beylerbeyi Bununla birlikte, Basra savunmasında gösterdiği kahramanlık ve kazandığı saygınlık sayesinde ve [Bağdat Kölemenleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Hanedan%C4%B1_%28Irak%29)nden olmasından da bilistifade [Bağdat Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_%28eyalet%29) Hasan Paşa'nın yerine 1780 başında Beylerbeyi olarak tayin edildi.[^1] 1780-1802 arasında 22 yıl bu görevi yürüten Süleyman Paşa eyaleti bayındırlaştırdığı gibi, ticaret ve tarımın gelişmesine büyük önem verdi ve hizmetleri dolayısıyla da *Büyük Süleyman Paşa* adıyla anıldı.[^2] 8 Ağustos 1802'de Bağdat'ta öldü. Yerine oğlu Ali Paşa getirildi. Süleyman Paşa'nın oğulları Ali Paşa (1802-1807), [Küçük Süleyman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BC%C3%A7%C3%BCk_S%C3%BCleyman_Pa%C5%9Fa) (1807-1813) ve [Said Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdatl%C4%B1_Said_Pa%C5%9Fa) (1813-1817) da Bağdat'ın vâliliğini sürdürdüler.[^3] [^1]: "Cevdet Tarihi", c.7, s.168-169 [^2]: İslam Ansiklopedisi, "Bağdat" maddesi, Yusuf Halaçoğlu, Türk Diyanet Vakfı, İstanbul (1991), c.4, s.43 [^3]: Süreyya, Mehmed. Sicill-i Osmânî. Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Ağustos 1996, s. 1456.