# Büyük Mısır Seferi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_M%C4%B1s%C4%B1r_Seferi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Büyük Mısır Seferi, https://tr.wikipedia.org/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_M%C4%B1s%C4%B1r_Seferi (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9e/B%C3%BCy%C3%BCk_M%C4%B1s%C4%B1r_Seferi.jpg) * (Karaduman, CC-BY-SA-3.0)* - **Çatışma:** Büyük Mısır Seferi - **Parçası:** Osmanlı İmparatorluğu'nun Yakın Doğu'daki savaşları - **Tarih:** Ağustos 1516 - 22 Ocak 1517 - **Bölge:** Orta Doğu (Suriye, Levant, Filistin, Mısır, Hicaz) - **Sonuç:** Kesin Osmanlı zaferi; Memlûk Devleti yıkıldı.; Osmanlılar, İslam dünyasındaki hâkimiyetini pekiştirdi.; Muhammed'in Kutsal Emanetler olarak kabul edilen eşyaları İstanbul'a getirildi.; Osmanlı'nın ticaret yollarındaki hâkimiyeti arttı.; Osmanlı, Kızıldeniz vasıtasıyla Hint Okyanusu'na ulaştı.; Osmanlılar, Afrika kıtasındaki ilk toprağını kazandı.; Venedik, Kıbrıs için ödediği vergiyi Osmanlılara ödemeye başladı. - **Coğrafi değişiklikler:** Suriye, Filistin, Lübnan, Ürdün, Hicaz ve Mısır bölgeleri Osmanlı Devleti hâkimiyetine girdi. - **Savaşan:** ----; Kırım Hanlığı; 24px Dulkadir Beyliği; 24px Ramazan Beyliği; ----; 25px Arap aşiretleri; 25px Şehzade Kâsım destekçileri; ----; Destekleyenler:; Fransa Krallığı; Hospitalier Şövalyeleri; Venedik Cumhuriyeti - **Komutan:** Yavuz Sultan Selim; Hadım Sinan Paşa; Yunus Paşa; Sinan Paşa; Zeynel Paşa; Bıyıklı Mehmed Paşa; Hüsrev Paşa; Mustafa Paşa; Mehmed Paşa; Hayır Bey; Canberdi Gazâlî; Ferhat Bey; Ayas Ağa; Cafer Bey; İsabeyoğlu; Çerkez Yunus; Ferruhşad Bey; Bali Bey; Saadet Giray; 25px Şahsüvar Ali Bey; 25px Ramazanoğlu Mahmud Bey; 25px Kansu Gavri; 25px II. Tomanbay; 25px Sibay; 25px Hayırbay; 25px Canberdibay; 25px Gazalbay; 25px Alanbay; 25px Kurtbay; 25px Enesbay; 25px Şadibay; 25px Sümbülbay; 25px Osmanbay; 25px Sudunbay; 25px Acembay; 25px Seyitbay; 25px Gavirbay; 25px Rezakbay; 25px Aslanbay; 25px Budakbay; 25px Akbay; 25px Ürkmezbay; 25px Bahşibay; 25px Tarabay; 25px Tohtabay; 25px Eşrefbay; 25px Yaşbay; Kasımbay; 25px Ahmetbay; 25px Bakarbay; 25px Alibay; 25px Ömerbay - **Birlik:** Rumeli ordusu; Anadolu ordusu; Diyarbakır kuvvetleri; Karaman kuvvetleri; Amasya kuvvetleri; 25px Türkmen süvariler; Tatar süvariler; 25px Memlûk ordusu; 25px Suriye ordusu; 25px Halep kuvvetleri; 25px Arap aşiretler - **Güç:** Toplam 80.000 civarı; ----; Ağustos 1516: 60.000-70.000; Aralık 1516: 30.000-50.000; Ocak 1517: 20.000; Toplam 100.000 civarı; ----; Ağustos 1516: 70.000-80.000; Aralık 1516: Belirsiz; Ocak 1517: 20.000-30.000 - **Notlar:** Osmanlı tarafındaki asker azalmasının sebebi, Mısır'a girmeden önce yapılan geniş çaplı terhislerdir. **Büyük Mısır Seferi** (kalın|بويوك ميسير صفري), **Mısır Seferi** veya **1516–1517 Osmanlı–Memlûk Savaşı**, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [Memlûk Sultanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) arasında Ağustos 1516 ile Ocak 1517 tarihleri arasında [Orta Doğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Do%C4%9Fu)'da gerçekleşmiş bir dizi savaştır. Sefer sırasında meydana gelen [Mercidâbık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mercid%C3%A2b%C4%B1k_Muharebesi), [Gazze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Han_Yunus_Muharebesi), [Ridâniye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rid%C3%A2niye_Muharebesi) ve son olarak [Kahire muharebelerinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire_Muharebesi_%281517%29) bozguna uğrayan [Memlûk Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti), akabinde [Osmanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından tamamen ilhak edildi ve [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye), [Filistin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filistin_%28b%C3%B6lge%29), [Hicaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hicaz) ve [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r) toprakları ele geçirildi. [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu)na savaşın başından sonuna kadar [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim) başkumandanlık etti. Memlûk ordusuna ise [Mercidâbık Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mercid%C3%A2b%C4%B1k_Muharebesi)'ne kadar [Kansu Gavri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kansu_Gavri), onun bu savaşta ölümü üzerine [II. Tomanbay](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Tomanbay) komuta etti. Tomanbay, Osmanlılar Mısır'ı ele geçirdikten sonra kaçtı ve sonrasında yakalanıp Nisan 1517'de [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'de idam edildi. Sefer sonunda, 267 yıl hüküm süren Mısır merkezli [Memlûk Sultanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) yıkıldı ve Osmanlı İmparatorluğu, [Orta Doğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Do%C4%9Fu)'nun [Müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman) merkezlerine hükmetmeye ve kutsal [Mekke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekke) ve [Medine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medine) şehirlerini koruma altına almaya başladı. [I. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim)'in bu seferi, [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam)î uygulamaların imparatorluk yönetimi üzerindeki etkisini artırdı ve [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a) konuşan bu bölge ile [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) ve [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)'daki Osmanlı bölgeleri arasında etkileşimi kolaylaştırdı. ## Erken dönem [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) padişahı [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim) ile [Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) hükümdarı [Şah İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail) arasındaki musibet, 23 Ağustos 1514 günü [Çaldıran Ovası](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ald%C4%B1ran)'ndaki [muharebe](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ald%C4%B1ran_Muharebesi) ile etkisini göstermişti. Mutlak bir zafer elde eden [I. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim) komutasındaki [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ordusu, 6 Eylül'de [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)'in başkenti [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'e girdi.[^1] Disiplinden kopan ordu ile kışı [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'de geçiremeyeceğini düşünen padişah, kışı geçirmek ve ardından da ikinci kez [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan) üzerine yürümek için 24 Kasım'da [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya)'ya döndü.[^2] ### Amasya'da geçen kış2 ![Çaldıran Muharebesi'ni tasvir eden bir minyatür (Selimnâme)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/%C3%87ald%C4%B1ran_Muharebesi.png/1280px-%C3%87ald%C4%B1ran_Muharebesi.png) *Çaldıran Muharebesi'ni tasvir eden bir minyatür (Selimnâme) (Şükr-i Bitlisi (Yaşam süresi: 1531), public-domain)* 29 Kasım'da, henüz [I. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim) [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya)'da iken, [Şah İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail)'den bir elçi heyeti geldi.[^3] Gelen elçi heyeti barış talep etmekte ve [Şah İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail)'in [Çaldıran Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ald%C4%B1ran_Muharebesi)'nde esir düşen hanımını geri istemekteydi.[^4] [Şah İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail)'in bu diplomatik girişimlerini hile olarak yorumlayan [Sultan I. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim), elçileri alıkoyarak hapsettirdi ve [Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) sorununun ancak şiddet ile çözüleceğini düşünerek sefer hazırlıklarına devam etti. Bu sırada [Fırat](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1rat)'ın kuzeyindeki [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) topraklarının fethi için uğraşıldı.[^5] 19 Mayıs 1515'te [Erzincan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzincan_%28il%29) mevkiindeki [Kemah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemah_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1) zaptedildi ve [I. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim), birçok sebepten ötürü ikinci harekâtını erteleme kararı aldı.[^6][^7][^8] ### Dulkadiroğulları sorunu 1480'de [Osmanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) sayesinde [Dulkadir Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dulkadiro%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi)'nin başına geçen ve aynı zamanda [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim)'in de anne tarafından dedesi olan[^9] [Alaüddevle Bozkurt Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ala%C3%BCddevle_Bozkurt_Bey), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)-[Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)-[Memlûk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) gibi üç büyük devletin arasında ayakta kalabilmek için denge politikası gütmekteydi. Her ne kadar Osmanlı kaynaklarında Safevî yanlılığı ile suçlansa da,[^10] coğrafi konumu ve diğer iki ülkenin yayılmacı politikasına karşı son zamanlarda [Memlûkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) ile yakınlaşıyordu.[^11] I. Selim, İran Seferi için davet ettiği dedesinin sefere katılmayıp bir de üstüne [Memlûkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) ve [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) ile iş tuttuğuna dair haberler alınca, [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya) dönüşü Sinan Paşa komutasındaki bir orduyu [Elbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elbistan)'a yolladı.[^12] Haziran 1515 tarihinde gerçekleşen [Turnadağ Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turnada%C4%9F_Muharebesi)'nde [Alaüddevle Bozkurt Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ala%C3%BCddevle_Bozkurt_Bey) öldü ve yerine, [I. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim)'in yanında birçok muharebeye çıkan [Şehsüvaroğlu Ali Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehs%C3%BCvaro%C4%9Flu_Ali_Bey) getirildi.[^13] Bu sonuçla birlikte [Memlûkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) ile Osmanlılar arasındaki tampon bölge görevi gören ve [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'daki son Türk beyliği olan [Dulkadiroğulları Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dulkadiro%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi), Osmanlı İmparatorluğu'nca ilhak edildi. ## Azerbaycan'a ikinci sefer hazırlıkları ### Doğu (Safevî) Cephesi ![Fırat - Dicle Seferi ayrıntılarını gösteren harita.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e0/F%C4%B1rat-Dicle_Seferi.png/1280px-F%C4%B1rat-Dicle_Seferi.png) *Fırat - Dicle Seferi ayrıntılarını gösteren harita. (KaradumanMareşal, CC-BY-SA-4.0)* [I. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim) henüz [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a dönmeden önce, [Bıyıklı Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C4%B1y%C4%B1kl%C4%B1_Mehmed_Pa%C5%9Fa)'yı cephe komutanı olarak [Bayburt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bayburt_%28il%29)'ta bırakmıştı.[^14] Sultan I. Selim'in [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'ya dönmesini fırsat bilen [Şah İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail), önce başkenti [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'i kurtardı, sonra da [Nur Ali Halife](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nur_Ali_Halife_%C4%B0syan%C4%B1)'ye kuvvetleriyle [Erzincan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzincan_%28il%29) dolaylarına taarruzunu emretti.[^15] Casusları sayesinde bundan haberdar olan [Bıyıklı Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C4%B1y%C4%B1kl%C4%B1_Mehmed_Pa%C5%9Fa), süratle kuvvetlerini toparladı ve [Tunceli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunceli_%28il%29)'de [Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) ordusunu karşıladı. 1515 yılının Haziran ayında gerçekleşen [Ovacık Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ovac%C4%B1k_Muharebesi)'nde Safevî ordusu bozguna uğradı ve Nur Ali Halife savaş meydanında öldü. Aynı zamanda Ustaclu Karahan komutasındaki bir Safevî ordusu, isyan eden [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r)'ı [kuşattıysa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1) da [Bıyıklı Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C4%B1y%C4%B1kl%C4%B1_Mehmed_Pa%C5%9Fa)'nın Eylül 1515'te bölgeye varması sonucu [Mardin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mardin)'e çekildi. Bir yıl boyunca çok şiddetli çarpışmalar gerçekleşti ve sonrasında iki ordu, 1516'nın Mayıs ayında [Mardin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mardin)'in [Koçhisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ko%C3%A7hisar%2C_K%C4%B1z%C4%B1ltepe) bölgesinde karşılaştı. Burada gerçekleşen [Koçhisar Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ko%C3%A7hisar_Muharebesi) oldukça şiddetli geçti. Önemli kurmaylarını savaş meydanında bırakan [Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) ordusu, akşam üzeri ağır kayıplar vererek dağıldı.[^16][^17][^18] Koçhisar'daki kanlı muharebeden sonra [Mardin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mardin) [kuşatıldıysa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mardin_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1) da, [Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim)'in gönderdiği emir üzerine [Bıyıklı Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C4%B1y%C4%B1kl%C4%B1_Mehmed_Pa%C5%9Fa) kuşatmada az sayıda asker bırakarak, başlamak üzere olan Büyük Mısır Seferi'ne katıldı. [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep) ele geçirildikten sonra da cepheye geri dönen Bıyıklı Mehmed Paşa, [Mardin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mardin) başta olmak üzere [Güneydoğu Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCneydo%C4%9Fu_Anadolu_B%C3%B6lgesi) ve [Kuzey Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak)'ı ele geçirdi.[^19][^20] ## Hazırlıklar ve Osmanlı-Memlûk ilişkileri ![I. Selim, divanda Memlûk seferini tartışıyor. (Selimnâme)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f1/I.Selim_Divan.png/1280px-I.Selim_Divan.png) *I. Selim, divanda Memlûk seferini tartışıyor. (Selimnâme) (Şükr-i Bitlisi (Yaşam süresi: 1531), public-domain)* [Fatih Sultan Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) döneminden (1451-1481) beri Osmanlılar ile [Memlûkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) arasında siyasi sorunlar baş göstermekteydi. [Sultan II. Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Bayezid) döneminde (1481-1512) bu sorunlar sıcak çatışmaya bile varmış ve [Adana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adana) civarında [Osmanlı-Memlûk Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Meml%C3%BBk_Sava%C5%9F%C4%B1) yaşanmıştır. Bu savaşta her iki devlet de bir sonuç alamasa da aralarındaki husumet bitmemiş; [Dulkadiroğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dulkadiro%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi)'nın ilhakı ve [Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim)'in Doğu ile güttüğü sert dış politikası, aradaki gerilimi tırmandırmıştır.[^21] 11 Temmuz'da [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a ulaşan padişah Selim, askeri hukukla ilgili düzenlemeler ve çıkan bir İstanbul yangını ile uğraştıktan sonra tekrar siyaset ile ilgilenmeye başladı.[^22] [Divan](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%AEv%C3%A2n-%C4%B1_H%C3%BCm%C3%A2yun) toplandı, [Avrupalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa) elçiler kabul edildi ve Nur Ali Halife'nin kesik başı [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a ulaştı.[^23] Birinci sefer sırasında yaşanan olaylar ve ikinci sefer, tartışmalara yol açmaktaydı ve bu yüzden padişah Selim, bir süreliğine dinlenmek için [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne_%28il%29)’ye geçti.[^24] ![16. yüzyıl başlarından kalma, Osmanlıların Mısır Seferi'nde kullandıkları 9 namlulu toplar.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f6/Early_16th_century_Ottoman_volley_gun.jpg/1280px-Early_16th_century_Ottoman_volley_gun.jpg) *16. yüzyıl başlarından kalma, Osmanlıların Mısır Seferi'nde kullandıkları 9 namlulu toplar. (PHGCOM, public-domain)* 11 Kasım'da Safevî hükümdarı [Şah İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail), Memlûk hükümdarı [Kansu Gavri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kansu_Gavri)[^25][^26] ve [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep) Emiri [Hayır Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hay%C4%B1r_Bey)'den gelen mektuplar [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne_%28il%29)'de [Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim)'e okundu ve Şah'ın elçileri hapsedildi.[^27] Bu sıralarda Safevî cephesinden kötü bir haber geldi. Osmanlı birliklerinin [Kerh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kerh_Muharebesi) civarında bozulduğunu öğrenen padişah Selim, [sadrazamları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Had%C4%B1m_Sinan_Pa%C5%9Fa) [Hadım Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Had%C4%B1m_Sinan_Pa%C5%9Fa) ve [Pîrî Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/P%C3%AEr%C3%AE_Mehmed_Pa%C5%9Fa)'yı azlederek [Yedikule](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yedikule_Zindanlar%C4%B1)'ye kapattırdı; [Karaman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaman_%28il%29) [Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi) [Hüsrev Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Div%C3%A2ne_H%C3%BCsrev_Pa%C5%9Fa)'yı da cepheye göndererek sefer hazırlıklarına başladı.[^28][^29] 15 Mart 1516 tarihinde de sefer kararı resmen ilan edildi.[^30][^31] ### Sefere çıkış3132 Doğu cephesi komutanı [Bıyıklı Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C4%B1y%C4%B1kl%C4%B1_Mehmed_Pa%C5%9Fa)'ya yardım etmek için[^32] [Sadrazam Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Had%C4%B1m_Sinan_Pa%C5%9Fa) komutasındaki 40.000 kişilik bir Osmanlı kuvveti, 28 Nisan’da [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'dan ayrıldı. 5 Haziran'da da [Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim), [Üsküdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCdar)'a geçti.[^33] ## I. Harekât: Suriye ### Mercidâbık Muharebesi ![Mercidâbık Muharebesi'ni gösteren bir minyatür.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Mercidab%C4%B1k_Muharebesi2.png/1280px-Mercidab%C4%B1k_Muharebesi2.png) *Mercidâbık Muharebesi'ni gösteren bir minyatür. (Şükr-i Bitlisi (Yaşam süresi: 1531), public-domain)* 24 Ağustos 1516 tarihinde [I. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim) komutasındaki [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ordusu ile [Kansu Gavri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kansu_Gavri) komutasındaki [Memlûk Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) ordusu arasında gerçekleşen [Mercidâbık Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mercid%C3%A2b%C4%B1k_Muharebesi), Osmanlı ordusunun mutlak zaferiyle sonuçlandı. [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye)'nin [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep) şehrinin kuzeyinde gerçekleşen muharebe sonucunda [Memlûk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) Sultanı [Kansu Gavri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kansu_Gavri) savaş meydanında öldü, Memlûk kuvvetleri bozuldu ve [Antep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gaziantep)'ten [Sina Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sina_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'na kadarki tüm Memlûk toprakları [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) egemenliğine açıldı.[^34] ### Gazze Muharebesi Sadrazam [Hadım Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Had%C4%B1m_Sinan_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı ordusu ile [Canberdi Gazâlî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Canberdi_Gaz%C3%A2l%C3%AE) komutasındaki Memlûk ordusu arasında 1516 sonlarında, [Filistin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filistin)'in [Gazze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazze) şehri yakınlarında gerçekleşen [Gazze Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Han_Yunus_Muharebesi), Osmanlı ordusunun zaferiyle sonuçlandı ve böylece [Filistin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filistin_%28b%C3%B6lge%29) toprakları da Osmanlıların eline geçti. ## II. Harekât: Mısır ### Kahire Muharebesi ![Kahire Muharebesi'nden sonra yakalanan son Memlûk hükümdarı Tomanbay'ın 13 Nisan 1517 tarihli idamı (Tâcü’t-Tevârîh).](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c0/Tomanbay_%C4%B0dam.png) *Kahire Muharebesi'nden sonra yakalanan son Memlûk hükümdarı Tomanbay'ın 13 Nisan 1517 tarihli idamı (Tâcü’t-Tevârîh). (Hoca Sadeddin Efendi (Yaşam süresi: 1536 - 1599), public-domain)* ## Genel tablo ## Ayrıca bakınız - [Fırat-Dicle Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1rat-Dicle_Seferi) - [Osmanlı-Memlük Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Meml%C3%BBk_Sava%C5%9F%C4%B1) - [Çaldıran Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ald%C4%B1ran_Muharebesi) - [Turnadağ Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turnada%C4%9F_Muharebesi) ### Eserler - T.C. Gnkur. ATASE (1990). *TSK tarihi cilt III kısım II Yavuz Sultan Selim ve Mısır Seferi eki.* Ankara: Genelkurmay basımevi. ss. 49-149. - Elhossary, Amar (2015). Memlük kaynaklarına göre Yavuz ve Kanuni dönemlerinde Mısır ve Şam'da çıkan isyanlar. İstanbul: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi. (Yüksek Lisans Tezi) - Haydar Çelebi, Ruzname, (16'ncı yüzyıl) [^1]: İsmail Hami Danişmend, a.g.e, s.14 [^2]: İsmail Hakkı Uzunçarşılı, a.g.e, s. 258 [^3]: Feridun Emecen, a.g.e, s.159 [^4]: Şükr-i Bitlisi, Selimname, s.20 [^5]: Feridun Emecen, a.g.e, s.160 [^6]: Konuyu en iyi anlatan kaynak: “Feridun Emecen, a.g.e, ss.165-168” [^7]: Ayrıca bakınız: "Johann Wilhelm Zinkeisen, a.g.e, s.411" [^8]: Ayrıca bakınız: "Joseph von Hammer, a.g.e, ss.158-159" [^9]: Feridun Emecen, a.g.e, s.165 [^10]: Örnek: Hoca Sadeddin, Tacü’t-Tevarih cilt II, s.293 [^11]: Feridun Emecen, a.g.e, s.168 [^12]: Feridun Emecen, a.g.e, s.168 [^13]: Feridun Emecen, a.g.e, ss.166-167 [^14]: Mehdi İlhan, Diyarbakır Fatihi ve Beylerbeyi Bıyıklı Mehmed Paşa, s.138 [^15]: Mehmet Ali Ünal, XVI. Yüzyılda Pertek ve Sağman Sancakbeyleri, s.240 [^16]: Nejat Göyünç, XVI. Yüzyılda Mardin Sancağı, ss.25-32 [^17]: Hoca Sadeddin Efendi, a.g.e, ss.260-271 [^18]: Joseph von Hammer, a.g.e, ss.177-184 [^19]: İsmail Hami Danişmend, a.g.e, ss.23-24 [^20]: Nejat Göyünç, a.g.e, ss.32-34 [^21]: Memlük-Osmanlı münasebetleri için ayrıca bakınız: “Uzunçarşılı, a.g.e, ss.266-269” [^22]: Danişmend, a.g.e, s. 19-21 [^23]: Feridun Emecen, a.g.e, s.178 [^24]: Yaşanan sorunlar için bakınız: “Feridun Emecen, a.g.e, ss.179-184” [^25]: Alaüddevle’nin kesik başı bir zafername ile gönderilmişti onun cevabı geldi: “İsmail Hakkı Uzunçarşılı, a.g.e, s.261” [^26]: Ayrıca bakınız: “Joseph von Hammer, a.g.e, s.160” [^27]: Feridun Emecen, a.g.e, s.186 [^28]: Uzunçarşılı, a.g.e, s.266 [^29]: Haydar Çelebi, a.g.e, ss.471-473 [^30]: Arşivlenmiş kopya. [^31]: Haydar Çelebi, a.g.e, s.475 [^32]: Genelkurmay Başkanlığı, a.g.e, s.87 [^33]: Danişmend, a.g.e, s.24 [^34]: Askeri harekatlar ekseriyetle, en iyi ve kapsamlı anlatan kaynak için bakınız: “Gnkur. ATASE, a.g.e, ss.86-113”