Büyük Kaçgun

Büyük Kaçgun ya da Büyük Kaçgunluk, 17. yüzyılda Anadolu'da Celâlî isyanları sırasında halkın daha güvenli bölgelere sığınmasının adıdır. Büyük Kaçgun ile bölgelerin yerleşim planları değişerek, büyük göçler meydana gelmiştir. Büyük göç hareketleriyle vergi veren halkın merkezi hükûmetin ulaşamadığı, yüksek, tarıma daha az elverişli yerlere kaçması, Osmanlı İmparatorluğu'nun, mali yapısında soruna neden olmuştur. Devletin vergi gelirlerinde ciddi düşüşler yaşanmıştır.^{[1]Onur Tunus. 17. YÜZYILDA OSMANLI DEVLETİ’NDEKİ BÜYÜK KAÇGUN’UN NEDEN VE SONUÇLARI. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 2019, s. 409-421.}

Bunun sonucunda, askeri sınıftan olanlar, başta yeniçeriler ve kapıkulları, boş olan toprakları benimsemiş ve hayvan yetiştirdikleri gerçek hayvan çiftlikleri haline getirmişlerdir. Hükümet, bu gibi toprakların eski sahiplerine geri verilmesi için şiddetli önlemler almış olsa da, pek çoğu askeri sınıf elinde çiftlik olarak kalmıştır.^{[2]İnalcık, Halil. Devlet-i Aliyye Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar -I. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2021, s. 292.}