# Bâbüsselâm

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b%C3%BCssel%C3%A2m
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Bâbüsselâm, https://tr.wikipedia.org/wiki/B%C3%A2b%C3%BCssel%C3%A2m (CC-BY-SA-4.0)

![Bâbüsselâm Kapısı](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/ff/Topkapi_Palace_%28Topkap%C4%B1_Saray%C4%B1%29%2C_Istanbul%2C_Turkey_%289603571659%29.jpg/1280px-Topkapi_Palace_%28Topkap%C4%B1_Saray%C4%B1%29%2C_Istanbul%2C_Turkey_%289603571659%29.jpg)
*Bâbüsselâm Kapısı (l0da\_ralta, CC-BY-2.0)*

**Bâbüsselâm**, diğer adıyla **Ortakapı**,[^1] [Topkapı Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topkap%C4%B1_Saray%C4%B1)'nın ikinci avlusuna geçişi sağlayan ve sarayın üç anıtsal kapısından biri olan giriş kapısıdır. [Bâb-ı Hümâyun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bab-%C4%B1_H%C3%BCmayun) ile ulaşılan birinci avlunun sonunda yer alan kapı, [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) döneminde Topkapı Sarayı'nın asıl başlangıcı kabul edilmiştir. İki yanında yükselen kuleleriyle Topkapı Sarayı'nın en tanınmış mimari unsurlarından biridir. Bâbüsselâm'ın iki kuleli cephesi savunma amacıyla tasarlanmış bir askerî yapıdan ziyade, hanedan otoritesini ve saray ihtişamını vurgulayan anıtsal bir giriş niteliği taşımaktaydı.[^2] Bâbüsselâm adının, resmî ziyaretçilerin ikinci avluya girişte karşılaşacakları güvenlik ve huzur ortamını ifade eden "selâmet" kavramıyla ilişkili olduğu düşünülmektedir.[^3] Kapının üzerinde, [Hicr Suresi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hicr_Suresi)'nin 45.-48. ayetleri yazılıdır.[^4]

## Tarihi

![I. Süleyman'ın cülûs töreni, Süleymannâme. Arkada, Bâbüsselâm'ın tasviri görünmektedir.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6d/Suleiman%27s_Culus_Ceremony-Suleymanname.jpg)
*I. Süleyman'ın cülûs töreni, Süleymannâme. Arkada, Bâbüsselâm'ın tasviri görünmektedir. (Matrakci Nasuh, public-domain)*

Kaynaklar, Bâbüsselâm'ın ilk hâlinin saray surları üzerinde açılmış daha sade bir geçit niteliğinde olduğunu düşündürmektedir. Yapının günümüzdeki görünümünü (iki kulesi de dâhil olmak üzere)[^5] 16. yüzyılda [I. Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman) döneminde aldığı kabul edilmektedir. Dış kapının sol kanadında yer alan 1524-1525 tarihli [kitâbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yaz%C4%B1t), bu değişikliklerin Kanûnî devrinde gerçekleştirildiğine işaret etmektedir.[^6] Kulelerin içerisinde, yabancı elçilerin saraya girmelerine izin verilinceye kadar misafir edildikleri [kapıcıbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kap%C4%B1c%C4%B1ba%C5%9F%C4%B1) ağasının odası bulunmaktadır.[^7] Tamir kitabesi, 1758 yılında kapısının tamir edildiğini belirtir.[^8]

Yüzyıllar boyunca çeşitli müdahaleler gören yapının [sundurması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sundurma) 19. yüzyılın başlarında genişletilmiş, tavan ve [saçak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sa%C3%A7ak) bölümleri dönemin süsleme anlayışına uygun biçimde yeniden tezyin edilmiştir. Bâbüsselâm'ın yanında [kapıcıbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kap%C4%B1c%C4%B1ba%C5%9F%C4%B1) dairesi ile kapıcılar koğuşu bulunmakta olup, bu kapıdan itibaren sarayın idarî ve resmî alanına geçildiği kabul edilmekteydi.[^9]

## Törensel ve sembolik işlevi

Bâbüsselâm, Topkapı Sarayı'nın törensel güzergâhındaki başlıca eşiklerden biriydi. Kapının askerî görünümü esasen savunma amacıyla değil, hükümdarlık ve imparatorluk kudretini vurgulayan sembolik bir mimari ifade olarak değerlendirilmiştir.[^10] Kapının iç cephesindeki kitabeler ikinci avluyu cennet bahçeleriyle ilişkilendiren sembolik bir anlam dünyasına işaret etmekte ve Bâbüsselâm'ı [Aden Bahçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aden_Bah%C3%A7esi)'ne açılan kapılarla özdeşleştirmektedir.[^11] Bâbüsselâm, saray hiyerarşisinin görünür hâle geldiği noktalardan biriydi. Padişah dışında hiç kimsenin bu kapıdan at üzerinde geçmesine izin verilmez, devlet görevlileri ve yabancı elçiler burada bineklerinden inerdi.[^12][^13] Saray kadınları ise saltanat arabalarıyla geçerlerdi.[^14]

## Ayrıca bakınız

- [Bab-ı Hümayun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bab-%C4%B1_H%C3%BCmayun)

- [Bâbüssaâde](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b%C3%BCssa%C3%A2de)

[^1]: Ortaylı, İlber. Mekânlar ve Olaylarıyla Topkapı Sarayı. Kaynak, 2010, s. 37-44. <https://ia800708.us.archive.org/view_archive.php?archive=/29/items/13MustuYayinlari/3_Kaynak-Yayinlari-T.zip&file=3_Kaynak-Yayinlari-T%2FGezi%20Rehberi%20-%20Ilber%20Ortayli%20-%20Mekanlar%20ve%20Olaylariyla%20Topkapi%20Sarayi%20OPT%20-%20KaynakYayinlari.pdf>
[^2]: Necipoğlu, Gülru. Architecture, Ceremonial, and Power: The Topkapi Palace in the Fifteenth and Sixteenth Centuries. MIT Press, 1992, s. 50-52. <http://archive.org/details/mit_press_book_9780262368056>
[^3]: Necipoğlu, Gülru. Architecture, Ceremonial, and Power: The Topkapi Palace in the Fifteenth and Sixteenth Centuries. MIT Press, 1992, s. 50-52. <http://archive.org/details/mit_press_book_9780262368056>
[^4]: Ortaylı, İlber. Mekânlar ve Olaylarıyla Topkapı Sarayı. Kaynak, 2010, s. 37-44. <https://ia800708.us.archive.org/view_archive.php?archive=/29/items/13MustuYayinlari/3_Kaynak-Yayinlari-T.zip&file=3_Kaynak-Yayinlari-T%2FGezi%20Rehberi%20-%20Ilber%20Ortayli%20-%20Mekanlar%20ve%20Olaylariyla%20Topkapi%20Sarayi%20OPT%20-%20KaynakYayinlari.pdf>
[^5]: Ortaylı, İlber. Mekânlar ve Olaylarıyla Topkapı Sarayı. Kaynak, 2010, s. 37-44. <https://ia800708.us.archive.org/view_archive.php?archive=/29/items/13MustuYayinlari/3_Kaynak-Yayinlari-T.zip&file=3_Kaynak-Yayinlari-T%2FGezi%20Rehberi%20-%20Ilber%20Ortayli%20-%20Mekanlar%20ve%20Olaylariyla%20Topkapi%20Sarayi%20OPT%20-%20KaynakYayinlari.pdf>
[^6]: BÂBÜSSELÂM. <https://islamansiklopedisi.org.tr/babusselam>
[^7]: Ortaylı, İlber. Mekânlar ve Olaylarıyla Topkapı Sarayı. Kaynak, 2010, s. 37-44. <https://ia800708.us.archive.org/view_archive.php?archive=/29/items/13MustuYayinlari/3_Kaynak-Yayinlari-T.zip&file=3_Kaynak-Yayinlari-T%2FGezi%20Rehberi%20-%20Ilber%20Ortayli%20-%20Mekanlar%20ve%20Olaylariyla%20Topkapi%20Sarayi%20OPT%20-%20KaynakYayinlari.pdf>
[^8]: Ortaylı, İlber. Mekânlar ve Olaylarıyla Topkapı Sarayı. Kaynak, 2010, s. 37-44. <https://ia800708.us.archive.org/view_archive.php?archive=/29/items/13MustuYayinlari/3_Kaynak-Yayinlari-T.zip&file=3_Kaynak-Yayinlari-T%2FGezi%20Rehberi%20-%20Ilber%20Ortayli%20-%20Mekanlar%20ve%20Olaylariyla%20Topkapi%20Sarayi%20OPT%20-%20KaynakYayinlari.pdf>
[^9]: BÂBÜSSELÂM. <https://islamansiklopedisi.org.tr/babusselam>
[^10]: Necipoğlu, Gülru. Architecture, Ceremonial, and Power: The Topkapi Palace in the Fifteenth and Sixteenth Centuries. MIT Press, 1992, s. 50-52. <http://archive.org/details/mit_press_book_9780262368056>
[^11]: Necipoğlu, Gülru. Architecture, Ceremonial, and Power: The Topkapi Palace in the Fifteenth and Sixteenth Centuries. MIT Press, 1992, s. 50-52. <http://archive.org/details/mit_press_book_9780262368056>
[^12]: Ortaylı, İlber. Mekânlar ve Olaylarıyla Topkapı Sarayı. Kaynak, 2010, s. 37-44. <https://ia800708.us.archive.org/view_archive.php?archive=/29/items/13MustuYayinlari/3_Kaynak-Yayinlari-T.zip&file=3_Kaynak-Yayinlari-T%2FGezi%20Rehberi%20-%20Ilber%20Ortayli%20-%20Mekanlar%20ve%20Olaylariyla%20Topkapi%20Sarayi%20OPT%20-%20KaynakYayinlari.pdf>
[^13]: Necipoğlu, Gülru. Architecture, Ceremonial, and Power: The Topkapi Palace in the Fifteenth and Sixteenth Centuries. MIT Press, 1992, s. 50-52. <http://archive.org/details/mit_press_book_9780262368056>
[^14]: Ortaylı, İlber. Mekânlar ve Olaylarıyla Topkapı Sarayı. Kaynak, 2010, s. 37-44. <https://ia800708.us.archive.org/view_archive.php?archive=/29/items/13MustuYayinlari/3_Kaynak-Yayinlari-T.zip&file=3_Kaynak-Yayinlari-T%2FGezi%20Rehberi%20-%20Ilber%20Ortayli%20-%20Mekanlar%20ve%20Olaylariyla%20Topkapi%20Sarayi%20OPT%20-%20KaynakYayinlari.pdf>
