# Azmzâde Mehmed Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Azmz%C3%A2de_Mehmed_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Azmzâde Mehmed Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Azmz%C3%A2de_Mehmed_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

**Azmzâde Mehmed Paşa** (ö. 1783, [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) komutanı ve devlet adamıdır. [Sayda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sayda_%28eyalet%29) (1763-1770) ve [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam_%28eyalet%29) (1771-1772, 1773-1783) vâliliği yaptı.[^1]

## Hayatı

### Kökeni

[Azmzâde Esad Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azmz%C3%A2de_Esad_Pa%C5%9Fa)'nın oğlu olup önde gelen [El-Azm ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/El-Azm_ailesi)nin bir üyesiydi.

### Vâlilik dönemi

1763-1770 yıllarında [Sayda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sayda_%28eyalet%29), 1771-1772 ve 1773-1783 senelerinde ise [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam_%28eyalet%29) vâliliğini sürdürdü. Mehmed Paşa'nın görevde olduğu dönemde Şam, refahının zirvesini yaşıyordu. Mehmed Paşa, şehri iyi yönetti ve çok sayıda inşaât projesini hayata geçirdi. Yeni yapılar arasında [Azm Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azm_Saray%C4%B1) yakınlarındaki Abdullah el-Azm Medresesi ve Suk el-Arwam ile [Şam Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam_Kalesi) arasındaki Suk el-Cedid (Yeni Çarşı) vardı. İki vâli arasında bir ittifakı simgelemek amacıyla kızlarından birini [Cezzâr Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezz%C3%A2r_Ahmed_Pa%C5%9Fa) ile evlendirdi; buna rağmen yine de rakip olarak kaldılar.

### Ölümü

Mehmed Paşa, 1783'te [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'da öldü. Ölümü, El-Azm ailesinin [Osmanlı Suriyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Suriyesi)'ndeki siyâsî hâkimiyetinin sonunu işâret etti. Aile, 1917'de Osmanlı yönetiminin sona ermesiyle yeniden bölgede etkili olmaya başladı. Mehmed Paşa'nın oğlu [Abdullah Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azmz%C3%A2de_Abdullah_Pa%C5%9Fa), El-Azm ailesinden Şam'ın son vâlisiydi.

[^1]: Joudah, Ahmad Hasan. Revolt in Palestine in the Eighteenth Century: The Era of Shaykh Zahir Al-ʻUmar. Kingston Press, 1987. <https://books.google.com.tr/books?id=zQAdAAAAMAAJ&q=Rajab&redir_esc=y>
