# Azmzâde Esad Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Azmz%C3%A2de_Esad_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Azmzâde Esad Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Azmz%C3%A2de_Esad_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğum tarihi:** 1701
- **Doğum yeri:** Ma'arretü'n-Nu'man, Osmanlı Suriyesi
- **Ölüm tarihi:** Mart 1758
- **Ölüm yeri:** Akdeniz
- **İlişkiler:** El-Azm ailesi
- **Çocukları:** Muhammed Paşa el-Azm
- **Milliyeti:** Osmanlı
- **Unvan-ön:** Şam Valisi
- **Öncegelen:** Süleyman Paşa El-Azim
- **Sonragelen:** Hüseyin Paşa ibn Mekki

**Azmzâde Esad Paşa** veya doğum adıyla **Esad el-Azim** (Arapça: *أسعد باشا العظم*; d. 1701[^1] – ö. Mart 1758), 1743'ten 1757'deki görevine kadar [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) yönetimi altında [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam_%28eyalet%29) valisiydi. Şehirde ve [Suriye'nin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye) diğer yerlerinde çeşitli mimari eserlerin yapımından sorumluydu.[^2]

## Geçmiş

1701'de [Osmanlı Suriye'sinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Suriyesi) [Maarrat al-Nu'man'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ma%27arret%C3%BC%27n-Nu%27man) doğdu[^3] Esad, Ma'arrat al-'a gönderilen "muhtemelen [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) soyundan" olan İbrahim el-'Azm'ın torunuydu. Nu'man on yedinci yüzyılın ortalarında düzeni yeniden sağlamak; Dedesinin ölümü üzerine Esad'ın babası [İsmail Paşa el-Azm](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Pa%C5%9Fa_el-Azm) ve amcası [Süleyman Paşa el-Azm](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_Pa%C5%9Fa_el-Azm), babalarının görevini tamamlayarak Osmanlı idaresi tarafından [Humus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Humus%2C_Suriye), [Hama](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hama) ve Ma'arrat al'daki irsiyet iltizamlarıyla ödüllendirildiler. Böylece, [Al-Azim ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Al-Azm_ailesi), 1725'te [Osmanlı Suriye'sinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Suriyesi) vilayetlerinin çoğunu kontrol etmeye geldi.[^4] Kardeşlerinden biri de [Sadeddin Paşa el-Azm'dı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadeddin_Pa%C5%9Fa_el-Azm). Esad, [Hama'yı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hama) birkaç yıl vergi tahsildarı olarak yönetti,[^5] amcası Şam valisi [Süleyman Paşa el-Azm](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_Pa%C5%9Fa_el-Azm) 1743'te öldü.[^6] Hama'da ikamet ettiği yere [Azm Sarayı'nı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azm_Saray%C4%B1_%28Hama%29) yaptırdı.[^7]

## Ölüm

Esad Paşa, tahttan indirildikten sonra [Halep Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep_%28eyalet%29)'ne atandı ve bir ay sonra [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_%28eyalet%29) Valisi olarak atandı.[^8] 1757 sonlarında Hac kervanı yok edildi. Osmanlılar, Esad Paşa'yı o yılın başlarındaki ifadesine cevaben Bedevileri [kervana saldırmaya](https://turkipedia.org/tr/wiki/1757_Hac_kervan%C4%B1_bask%C4%B1n%C4%B1) teşvik etmekle suçladı.[^9] Bunun üzerine Sadrazam Rağıb Paşa, Esad Paşa'nın idamını emretti.[^10] Esad Paşa, Mart 1758'de kendisini sürgünde yaşayacağı [Girit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit)'e götüren bir gemide idam edildi.[^11] Esad Paşa'nın [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) [*memluk*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk) (köle askeri) [Osman Paşa el-Kurji](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osman_Pa%C5%9Fa_el-Kurji), daha sonra Osmanlı yetkililerini efendisinin hazinelerinin bulunduğu yere götürdü ve 1760'ta Şam valiliği ile ödüllendirildi.[^12]

[^1]: ESAD PAŞA, Azmzâde. <https://islamansiklopedisi.org.tr/esad-pasa-azmzade>
[^2]: Commins 2004, p. 58.
[^3]: محمد راغب الطباخ الحلبي. إعلام النبلاء بتاريخ حلب الشهباء - ج3. محمد كمال دار القلم العربي, 1988, s. 270. <https://archive.org/stream/i3lam_nobala_bitarikh_7alab_6abakh/inbita7a6ash_3#page/n265/mode/2up>
[^4]: Commins 2004, p. 58.
[^5]: Ring, Berney, Salkin 1996, p. 318.
[^6]: Commins 2004, p. 58.
[^7]: Ring, Berney, Salkin 1996, p. 318.
[^8]: Joudah 1987, p. 43.
[^9]: Choueiri 2005, p. 232.
[^10]: Salzmann 2004, p. 95.
[^11]: Joudah 1987, p. 43.
[^12]: Salzmann 2004, p. 95.
