# Azeri alfabesi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Azeri_alfabesi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Azeri alfabesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Azeri_alfabesi (CC-BY-SA-4.0) **Azerbaycan alfabesi** (Azərbaycan əlifbası), [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan)'da ilk olarak 1929 yılında kullanılmaya başlanan ancak 1939 yılında Sovyetler'in reddetmesi nedeniyle kullanımdan kaldırılan[^1] ve ülkenin bağımsızlığıyla 1991'den bu yana yeniden [Azerice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerice)nin yazımında kullanılmaya başlanan [Latin alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Latin_harfleri)ne dayanan alfabedir. Azerice, [Yakutça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakut%C3%A7a)dan sonra Latin alfabesiyle yazılan ikinci Türk dilidir. İran'da, Güney Azerbaycan dili için değiştirilmiş bir Farsça yazı kullanılmıştır ve günümüzde de kullanılmaya devam etmektedir.[^2] ## Tarih ve Gelişme ![Mehdi Hüseyinzade'nin şiiri (İtalya, 1944)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/02/Poem_by_Mehdi_Huseynzade_%28Italia%2C_1944%29.jpeg/1280px-Poem_by_Mehdi_Huseynzade_%28Italia%2C_1944%29.jpeg) *Mehdi Hüseyinzade'nin şiiri (İtalya, 1944) (Mehdi Hüseyinzade, public-domain)* 10. yüzyılda [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam)iyeti kabul eden [Selçuklu Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uklu_Hanedan%C4%B1) gibi diğer [Oğuz boyları](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuzlar) da [Arap alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap_harfleri)ni kullanmaya başlamışlardı. [Güney Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCney_Azerbaycan) ([Azerice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerice): جنوبی آذربایجان - گونئی آذربایجان; *Cənubi Azərbaycan*)'da Azeriler, [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) öğrenim görme mecburiyetinde kalmışlar ve Arap alfabesini öğrenmişlerdir.[İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'daki Azerbaycan Türkleri günümüzde de Arap alfabesini kullanmaktadırlar. 19. yüzyılda Azeri aydınlarından olan [Mirza Fetali Ahundov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mirza_Fetali_Ahundov) (Az: *Mirzə Fətəli Axundov*), Arap alfabesini değiştirip, yerine yeni bir Latin alfabesi getirmiştir. En son 1922 yılında, [Bakü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C3%BC)'de *Yeni Türk əlifba komitəsi* (Јени түрк əлифба комитəси; Yeni Türk Alfabe Komitesi) tarafından yeni bir Latin alfabesi oluşturuldu. **1929'dan 1939'a kadar:** Aa, Bв, Cc, Çç, Dd, Ee, Əə, Ff, Gg, , Hh, Ii, Ьь, Jj, Kk, Qq, Ll, Mm, Nn, Oo, , Pp, Rr, Ss, Şş, Tt, Uu, Vv, Xx, Yy, Zz, **1939'dan 1958'e kadar:** Аа, Бб, Вв, Гг, Ғғ, Дд, Ее, Ёё, Әә, Жж, Зз, Ии, Йй, Кк, Ққ, Лл, Мм, Оо, Өө, Пп, Рр, Сс, Тт, Уу, Үү, Фф, Хх, Һh, Цц, Чч, , Шш, Щщ, ъ, Ыы, ь, Ээ, Юю, Яя, ' (apostrof) **1958'den 1991'e kadar:** Аа, Бб, Вв, Гг, Ғғ, Дд, Ee, Әә, Жж, Зз, Ии, Ыы, Јј, Кк, Ҝҝ, Лл, Мм, Нн, Оо, Өө, Пп, Рр, Сс, Тт, Уу, Үү, Фф, Хх, Һһ, Чч, Ҹҹ, Шш, ' (apostrof) **1991'den 1992'ye kadar:** Aa, Ää, Bb, Cc, Çç, Dd, Ee, Ff, Gg, Ğğ, Hh, Xx, Iı, İi, Jj, Kk, Qq, Ll, Mm, Nn, Oo, Öö, Pp, Rr, Ss, Şş, Tt, Uu, Üü, Vv, Yy, Zz **1992'den sonra:** Aa, Bb, Cc, Çç, Dd, Ee, Əə, Ff, Gg, Ğğ, Hh, Xx, Iı, İi, Jj, Kk, Qq, Ll, Mm, Nn, Oo, Öö, Pp, Rr, Ss, Şş, Tt, Uu, Üü, Vv, Yy, Zz Azerbaycan alfabesi, **ə**, **x** ve **q** harfleri haricinde [Türk alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_alfabesi)nin aynısıdır. ## Ayrıca bakınız - [Ortak Türkçe Alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ortak_T%C3%BCrk_alfabesi) ## Dış bağlantılar - [Azərbaycan dili](https://web.archive.org/web/20070927210138/http://www.azerbaijan.az/_GeneralInfo/_Language/_language_a.html) - [Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu](https://web.archive.org/web/20070927024620/http://www.elm.az/az/philology/index.htm) [^1]: Hatcher, Lynley. Script change in Azerbaijan: acts of identity. International Journal of the Sociology of Language, July 2008, s. 106. [^2]: Heyat, Javad. اوُرتوقرافی سمیاری نین آلدیغی قرارلار. 2001.