# Azerbaycan hanlıkları

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan_hanl%C4%B1klar%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Azerbaycan hanlıkları, https://tr.wikipedia.org/wiki/Azerbaycan_hanl%C4%B1klar%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![Azerbaycan hanlıklar, XVIII - XIX](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/25/Azerbaijani_khanates_in_the_18th-19th_centuries.png)
*Azerbaycan hanlıklar, XVIII - XIX (Abu Zarr, CC-BY-SA-3.0)*

![Kafkasya, XVIII - XIX.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/54/Transcaucasia_XIX_01.png)
*Kafkasya, XVIII - XIX. (Emin Bashirov, CC-BY-SA-3.0)*

![Güney Kafkasya'daki hanlıklar](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/G%C3%BCney_Kafkasya_1801-1878.svg/1280px-G%C3%BCney_Kafkasya_1801-1878.svg.png)
*Güney Kafkasya'daki hanlıklar (Lord Leatherface, public-domain)*

![1747-1844 yılları arasında Ermenistan-Azerbaycan bölgesindeki hanlıkları gösteren bir harita](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/94/ErevanKhanate.gif)
*1747-1844 yılları arasında Ermenistan-Azerbaycan bölgesindeki hanlıkları gösteren bir harita (www.armenica.org, CC-BY-SA-3.0)*

**Azerbaycan hanlıkları**,[^1] [Güney Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCney_Kafkasya)'da 1747-1844 yılları arasında fiilen bağımsız olan ve çoğunlukla Türk (Azerbaycanlı) kökenli hanedanlarca yönetilen hanlıklardır.[^2][^3]

Bu hanlıklar önce [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'ı yöneten [Safevi Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler), [Afşar Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Af%C5%9Far_Hanedan%C4%B1) ve [Kaçar Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C3%A7ar_Hanedan%C4%B1)'nın egemenliğinde kalmıştır. 1813'te imzalanan [Gülistan Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BClistan_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) ile [Rus İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun egemenliği altına girmiştir.

Kuzey Azerbaycan hanlıkları, Nadir Şah'ın ölümünü müteakip bağımsız olduktan sonra, bir daha İran hakimiyetine girmediler. Kendi aralarında sıkça yaşanan egemenlik mücadeleleri sonucunda zaman zaman birbirlerine boyun eğseler de, bağımsızlıklarını 19. yüzyılın başlarında uğradıkları Rus istilasına kadar sürdürdüler. Güney Azerbaycan hanlıkları ise zaman zaman İran egemenliğinden çıksa da, genel olarak hakimiyetleri döneminde sürekli İran'ın desteğini alma gereği duymuşlardır.[^4]

## Gülistan Antlaşması ile Rusya'ya geçenler

- [Bakü Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C3%BC_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)
- [Şirvan Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirvan_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)
- [Derbent Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Derbent_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)
- [Karabağ Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaba%C4%9F_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)
- [Gence Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gence_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)
- [Şeki Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeki_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)
- [Kuba Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuba_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)
- [Talış Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tal%C4%B1%C5%9F_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın bir kısmı
- [İlisu Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Il%C4%B1su_Sultanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)

## Türkmençay Antlaşması

### Rusya'ya geçenler

- [Talış Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tal%C4%B1%C5%9F_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) (Tamamen)
- [Nahçıvan Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nah%C3%A7%C4%B1van_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)
- [Revan Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Revan_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)

### İran'da kalanlar

- [Urmiye Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urmiye_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)
- [Erdebil Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdebil_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)
- [Maku Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maku_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)
- [Marağa Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mara%C4%9Fa_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)
- [Karadağ Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karada%C4%9F_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)
- [Halhal Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halhal_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)
- [Zencan Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zencan_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)
- [Merend Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merend_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)

## Osmanlı Azerbaycan'ında Cemaâtler

![Azerbaycan hanlıklar, XVIII - XIX](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Political_map_of_the_eastern_part_of_the_Southern_Caucasus_between_1795%E2%80%931801.svg/1280px-Political_map_of_the_eastern_part_of_the_Southern_Caucasus_between_1795%E2%80%931801.svg.png)
*Azerbaycan hanlıklar, XVIII - XIX (HistoryofIran, CC-BY-SA-4.0)*

- [Car-Balaken Cemaati](https://turkipedia.org/tr/wiki/Car-Balaken_Cemaati)
- [Şuragel Cemaati](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Euragel_Cemaati)

## Not

- *Tarih Atlası*, Saygı Yayınları, Sayfa 23

[^1]: Russian Azerbaijan: 1905-1920. 2004, s. 2. <http://books.google.com/books?id=cozSOSsv7ZsC&pg=PA2>
[^2]: Crossroads and Conflict: Security and Foreign Policy in the Caucasus and Central Asia. 2000, s. 297.
[^3]: Small Nations and Great Powers: A Study of Ethnopolitical Conflict in the Caucasus. 2001, s. 67.
[^4]: BOA, Hatt-ı Hümâyûn, nr. 9932; Osmanlı Devleti İle Azerbaycan. I, sf. 134-135