# Azak Seferi (1711)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Seferi_(1711)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Azak Seferi (1711), https://tr.wikipedia.org/wiki/Azak_Seferi_%281711%29 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e6/%D0%9F%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B4%D1%8B_%D0%B8_%D0%BF%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D0%90%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0_%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B8%D0%B5%D0%B9_%D0%B2_1695_%D0%B8_1696_%D0%B3%D0%B3.jpg/1280px-%D0%9F%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B4%D1%8B_%D0%B8_%D0%BF%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D0%90%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0_%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B8%D0%B5%D0%B9_%D0%B2_1695_%D0%B8_1696_%D0%B3%D0%B3.jpg)
* ((Alexey Afinogenovich Ilyin) Алексей Афиногенович Ильин, public-domain)*

- **Çatışma:** Azak Seferi
- **Parçası:** 1710-1713 Osmanlı-Rus Savaşı
- **Tarih:** 7 Nisan-4 Ağustos 1711
- **Yer:** Azak ve Taygan kaleleri civarı
- **Bölge:** Azak Denizi
- **Sonuç:** Harekât sonuçsuz, sonrasında Osmanlı diplomatik zaferi
- **Savaşan:** Osmanlı İmparatorluğu; 20px Rusya Çarlığı
- **Komutan:** Köse Ali Paşazade Mehmed Paşa; 20px Yarbay Brauer; 20px Yrd. Amiral Kruys
- **Güç:** 18 kalyon, 14 kadırga, çok sayıda nakliye gemisi; 18 savaş gemisi (4'ü kalyon)
- **Notlar:** Gemi kaybı yok

**Azak Seferi**, [1710-1713 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1710-1713_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda evre.

## Sefer öncesi

Osmanlı ordusunun sefer planına göre, [Tuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna) bölgesinde kesin sonuç almak amacıyla harekâta girişildiği sırada, [Erzurum Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum_%28eyalet%29) Vezir [İzmirli Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmirli_Ali_Pa%C5%9Fa) ile [Trabzon Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon_%28eyalet%29) [Ebulkavuk Mehmet Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebulkavuk_Mehmet_Pa%C5%9Fa) [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon)'da toplanmış birliklerle birlikte [Azak Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Kalesi)'ni ele geçirmekle görevlendirildiler. [Özi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zi) civarında planlanan harekât için ise Vezir [Midillili İsmail Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midillili_%C4%B0smail_Pa%C5%9Fa) atandı ve Özi Kalesinin komutanlığına ise [Sarı Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sar%C4%B1_Ahmed_Pa%C5%9Fa) tayin edildi.

[İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'dan 7 Nisan'da hareket eden [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) (nakliye gemileriyle birlikte) 359 parçadan oluşuyordu. [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon)'da toplanan askerleri de aldıktan sonra 30-35.000 kişiyi taşıyan donanma [Özi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zi)'ye ilerledi ve bir bölümü [Kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) Köse Ali Paşazade Mehmed Paşa'yla birlikte bölgede kaldı. Geri kalan kuvvetler ise [Kefe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kefe)'den [Azak Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Denizi)'ne yöneldi.[^1]

[Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)nın asıl hedefi olan [Azak Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Kalesi) [1696'da Rusların eline geçtikten](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281696%29) sonra modern savunma sistemleriyle berkitilmiş, 60 kilometre batısındaki [Taygan Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taganrog) da kendini savunabilecek şekilde kuvvetlendirilmişti. Buna ilaveten [Taygan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taganrog) önünde güçlü bir Rus donanması da (18 parça) kaleyi denizden taarruzlara karşı koruyordu.

## Sefer

![1711 yılına kadar Azak Denizi'ndeki Rus donanmasının bayrak gemisi Goto Predestinacia](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/89/Goto_Predestinacia_1.jpg/1280px-Goto_Predestinacia_1.jpg)
*1711 yılına kadar Azak Denizi'ndeki Rus donanmasının bayrak gemisi Goto Predestinacia (Adriaan Schoonebeek, public-domain)*

[Kefe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kefe) limanından ayrılan Osmanlı donanması [Kerç Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ker%C3%A7_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'ndaki [Yenikale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenikale_%28K%C4%B1r%C4%B1m%29)'den kuşatma için gerekli mühimmat ve malzeme aldıktan sonra [Azak Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Kalesi)'ni kuşatmak üzere kuzeye yöneldi.

[Prut Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prut_Sava%C5%9F%C4%B1)'nin bitiminde yapılan ateşkesten haberdar olmayan [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) 18 [kalyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalyon), 14 [kadırga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1rga) ve çok sayıda nakliye gemisiyle[^2] 29 Temmuz 1711'de [Taygan Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taganrog)nin bir bölümünü teşkil eden Troistk kalesinin önüne vardı. 30 Temmuz günü ise yedi Osmanlı [kadırga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1rga)sı Troitsk kalesinin 7-8 kilometre açığına yaklaştıysa da, Rus gemilerinin yaklaşmasıyla güvenli bir mesafeye çekildiler.

Fırtınalı geçen 31 Temmuz-1 Ağustos'tan sonra 2 Ağustos Pazar sabahı [günbatısı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye%27deki_r%C3%BCzg%C3%A2rlar)ndan yararlanarak Yarbay Brauer komutasında 1.500 kişilik bir garnizon tarafından savunulan Troitsk kalesinin karşısına demir attı ve Pavlosk çevresinde çıkarma başladı. Bu çıkarma sırasında donanma topçusu da Rus kalesini ateş altına alarak harekâtı destekledi. Rus garnizonu da ateşle karşılık verdi. Bir grup Rus-Kazak piyadesinin çıkarma yapan Osmanlı birliklerine yapmak istediği baskın başarıya ulaşamasa da Osmanlıların hızını kesmeyi başardı. Ancak, kaledeki dört sahra topunun desteğiyle kaledeki kuvvetlerin tümü taarruza geçince, Osmanlı birlikleri de gemilere çekildi. Ardından [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) yeniden denize açıldı.[^3]

4 Ağustos'ta [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) bu defa [kalyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalyon)larla taarruz etmek istediyse de, Rus gemilerinin yetişmesi üzerine yine muharebe etmeksizin bölgeden uzaklaştı.

## Sefer sonrası

Böylece [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)nın 1711 yılında icra ettiği tek başarılı harekât [Prut Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prut_Sava%C5%9F%C4%B1) bölgesine ordu ağırlıklarının taşınması olmuş, [Azak Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Kalesi)'ni kuşatma girişimi sonuçsuz kalmıştı. [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a dönen donanmaya komuta eden [Kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) [Köse Ali Paşazade Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6se_Ali_Pa%C5%9Faz%C3%A2de_Mehmed_Pa%C5%9Fa) azledildi.

Bununla birlikte, 21 Temmuz 1711'de imzalanmış olan [Prut Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prut_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'deki bu ilk [Rus donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_Deniz_Kuvvetleri)'nın da sonu oldu. Nitekim, imzalanmasına dair haberin 12 Ağustos'ta bölgeye ulaştığı Antlaşmayla Rus Çarı [I. Petro](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Petro) 1700 yılındaki [İstanbul Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281700%29)'yla ele geçirdiği tüm toprakları ([Azak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Kalesi) ve [Taygan kaleleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taganrog) dahil) [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na terkederken [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'deki [donanmasını lağvetmeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_Donanmas%C4%B1n%C4%B1n_La%C4%9Fv%C4%B1_%281711%29) kabul etmişti.[^4]

[^1]: "Türk Silahlı Kuvvetler Tarihi - Prut Seferi", ATASE Yayınları, Ankara (1981), s.141
[^2]: "Naval wars in the Levant, 1559-1853", R.C. Anderson, Princeton University Press (1952), s.242
[^3]: "Prut Seferi ve Barışı", Akdes Nimet Kurat, c.2, s.577
[^4]: "Naval wars in the Levant, 1559-1853", R.C. Anderson, Princeton University Press (1952), s.242