# Ayranaşı > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayrana%C5%9F%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Ayranaşı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ayrana%C5%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2b/Ayran_a%C5%9F%C4%B1_-_detalles.jpg/1280px-Ayran_a%C5%9F%C4%B1_-_detalles.jpg) * (E4024, CC-BY-SA-4.0)* - **Adı:** Ayranaşı - **Alternatif isim:** Mastuva veya Mastava - **Ülke:** Türkiye **Ayranaşı**, **Mastuva** veya **Mastava** bir çeşit yemektir. [Evliya Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evliya_%C3%87elebi) [Seyahatname](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyahatn%C3%A2me_%28Evliya_%C3%87elebi%29)sinde mastaba aşı veya mastaba çorbası olarak adı geçmiştir.[^1] ## Yörelere göre çeşitleri ### Diyarbakır Mastava Aşı Diyarbakır Mastava Aşı malzemeleri; yoğurt, pirinç, bulgur, yumurta, buğday unu, su, tuz, tereyağı ve üzüm pekmezidir. Ayrıca bu yemek halk arasında Ayran Aşı olarak da bilinir. Diyarbakır Mastava Aşı 11.10.2021 tarihinde [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^2] ### Ağrı Ayranaşı Ağrı'da Ayran Aşı çorbasına Gırar da denir.[^3] ### Bingöl Mastuva Ayran, pirinç ve tereyağı kullanılır.[^4] Mastuva, [pirince](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pirin%C3%A7) [ayran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayran) ilave edilerek yapılır. Bir tencerede ayran ve pirinç karıştırılarak ateşe oturtulur. Ayranın bozulmaması için kaynayıncaya kadar tahta kaşıkla sürekli karıştırılır. Kaynadıktan sonra karıştırma işlemi bırakılarak katı hâle gelinceye kadar pişirilir.[^5] ### Iğdır Ayranaşı Tencereye su konularak [bulgur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgur) kaynatılır. Buna ince ince doğranmış bütün otlar ([yarpuz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mentha_pulegium), [ebegümeci](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malvaceae), evelik, [pancar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pancar) yaprağı) ilave edilip iyice pişirilir. 4 kaşık [un](https://turkipedia.org/tr/wiki/Un) suda ezilerek karışıma ilave edilir. Diğer tarafta [ayran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayran) hazırlanır [sarımsak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sar%C4%B1msak)lar ezilerek ayrana katılır. Pişirilen karışıma sonra ayran eklenir. Bir iki taşım kaynatılıp ateşten alınır. ### Van Mastaba Aşı Evliya Celebi Seyahatnamesinde Van'ın Mastaba Aşının meşhur olduğunu yazmıştır.[^6] Van Ayran Aşı 11.05.2022 tarihinde [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^7] ### Erzurum Ayran Aşı Çorbası Erzurum Ayran Aşı Çorbası 13.04.2022 tarihinde [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^8] ### Malatya Ayranlı Soğuk Çorba Malatya Ayranlı Soğuk Çorba 29.05.2023 tarihinde [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^9] [^1]: Arşivlenmiş kopya. [^2]: Coğrafi İşaret Platformu. [^3]: AYRAN AŞI. [^4]: MASTUVA. [^5]: Türkiye'nin bayram tatları. ntvmsnbc.com. 18 Aralık 2007. [^6]: Çelebi, Evliya. Evliya Celebi Seyahatnamesi. Zuhuri Danisman, 1971. [^7]: Van Ayran Aşı. Türk Patent ve Marka Kurumu. [^8]: Erzurum Ayran Aşı Çorbası. Türk Patent ve Marka Kurumu. [^9]: Malatya Ayranlı Soğuk Çorba. Türk Patent ve Marka Kurumu.