# Ayrılıkçeşme Sokağı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayr%C4%B1l%C4%B1k%C3%A7e%C5%9Fme_Soka%C4%9F%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ayrılıkçeşme Sokağı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ayr%C4%B1l%C4%B1k%C3%A7e%C5%9Fme_Soka%C4%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/20241125_Ayr%C4%B1l%C4%B1k%C3%A7e%C5%9Fme_Soka%C4%9F%C4%B1.jpg/1280px-20241125_Ayr%C4%B1l%C4%B1k%C3%A7e%C5%9Fme_Soka%C4%9F%C4%B1.jpg)
* (Basak, CC0-1.0)*

- **Adını veren:** Ayrılık Çeşmesi
- **Türü:** Sokak
- **Sağlayıcı:** Kadıköy Belediyesi
- **Trafik durumu:** Araç ve yaya
- **Konum:** Kadıköy, İstanbul, Türkiye
- **Önemli yapılar:** Ayrılık Çeşmesi

**Ayrılıkçeşme Sokağı**, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_%28il%29) ilinin [Kadıköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1k%C3%B6y) ilçesi [Rasimpaşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rasimpa%C5%9Fa%2C_Kad%C4%B1k%C3%B6y) mahallesi sınırları içinde kalan tarihî bir yoldur.

[Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) döneminden bu yana tarihsel dokusunu koruyarak günümüze gelmiş bir sokaktır. Sokağa [M4 hattı](https://turkipedia.org/tr/wiki/M4_%28%C4%B0stanbul_Metrosu%29)'nın ve [Marmaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marmaray)'ın *Ayrılıkçeşme* istasyonunda inilerek ulaşılabilir.

Ayrılıkçeşme Sokağı'nn bir yanında baştanbaşa eski Osmanlı evleri sıralanır. Evlerin arkasında tren yolu bulunur. Sokak, adını diğer yanında uzanan, 18. yüzyılda meydana gelmiş olan[^1] [Ayrılıkçeşmesi Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayr%C4%B1l%C4%B1k%C3%A7e%C5%9Fmesi_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'ndan alır.[^2] Mezarlık da bu ismi, sokağın başında bulunan [Ayrılık Çeşmesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayr%C4%B1l%C4%B1k_%C3%87e%C5%9Fmesi)'nden almıştır.[^3] Sokağın içinde bulunduğu semt de [Ayrılıkçeşme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayr%C4%B1l%C4%B1k%C3%A7e%C5%9Fme%2C_Kad%C4%B1k%C3%B6y) olarak anılmaktadır.[^4][^5]

[I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) yıllarında sokakta genelevlerin yoğunlaştığı bilinmektedir. Bu nedenle bir dönem sokağın olduğu semt *Paris Mahallesi* olarak anılıyordu. Paris Mahallesi'ndeki genelevler, mütareke yıllarında Haydarpaşa Çayırı'nda konuşlandırılan İngiliz askerlerinin, [Galata](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galata)'daki evlerden getirdikleri hayat kadınlarını yerleştirmesi ile meydana gelmişti.[^6] Cumhuriyetin ilk yıllarında hayat kadınları şehrin karşı yakasına gönderildi.[^7]

![Sokağın bir başında bulunan Ayrılık Çeşmesi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/20241125_Ayr%C4%B1l%C4%B1k_%C3%87e%C5%9Fmesi.jpg/1280px-20241125_Ayr%C4%B1l%C4%B1k_%C3%87e%C5%9Fmesi.jpg)
*Sokağın bir başında bulunan Ayrılık Çeşmesi (Basak, CC0-1.0)*

Yıllar içinde Kadıköy'ün çehresi hızla değişirken Ayrılıkçeşme Sokağı tarihî dokusu bozulmadan kaldı.[^8] 2007 yılında sokağın Haydarpaşa tarafındaki 18 ev [Marmaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marmaray) Projesi için yıkıldı.[^9] 2010'da sokaktaki 44 eski ev, bir boya şirketinin sponsorluğunda restore edilerek rengârenk boyandı ve sokak Kadıköy ilçesinin turistik bir cazibe merkezi hâline getirildi.[^10][^11]

## Kültürel yansımaları

[Selçuk Altun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uk_Altun)'un 2020 yılında yayımlanan romanı, *Ayrılıkçeşmesi Sokak* adını taşır. Romanda, [II. Mahmut](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud)'un soyundan gelen ve yurtdışında felsefe akademisyeni olan ana karakterin Ayrılıkçeşmesi Sokak'ta bir konağa sığınması anlatılır.[^12] Eser, Mel Kenne ile Nilgün Dungan tarafından *Farewell Fountain Street* adıyla İngilizceye çevrilmiştir.[^13]

[^1]: Ayrılık Çeşmesi Mezarlığı. <https://islamansiklopedisi.org.tr/ayrilik-cesmesi-mezarligi>
[^2]: . <http://mimdap.org/2016/04/ayrylyk-cethmesi-sokadhy-kurtuldu-mu-arif-atylgan/>
[^3]: . <http://mimdap.org/2016/04/ayrylyk-cethmesi-sokadhy-kurtuldu-mu-arif-atylgan/>
[^4]: Yerler, Gezilmesi Gereken. Gezilmesi Gereken Yerler. 8 Ocak 2020. <https://gezilmesigerekenyerler.com/gezilecek-yerler/istanbulun-en-meshur-8-tarihi-sokagi.html>
[^5]: Saglam, Sercan. Ayrılık Çeşmesi. <https://www.academia.edu/33587317/Ayr%C4%B1l%C4%B1k_%C3%87e%C5%9Fmesi>
[^6]: Uygun, Gökçe. Haberler. 22 Şubat 2022. <https://www.gazetekadikoy.com.tr/yasam/kadikyde-bir-umumhane-mintikasi-ayrilikesmesi>
[^7]: Uygun, Gökçe. Haberler. 22 Şubat 2022. <https://www.gazetekadikoy.com.tr/yasam/kadikyde-bir-umumhane-mintikasi-ayrilikesmesi>
[^8]: . <http://mimdap.org/2016/04/ayrylyk-cethmesi-sokadhy-kurtuldu-mu-arif-atylgan/>
[^9]: . <http://mimdap.org/2016/04/ayrylyk-cethmesi-sokadhy-kurtuldu-mu-arif-atylgan/>
[^10]: Ayrılık Çeşmesi’nin evleri renkleniyor. 2 Temmuz 2010. <https://mimdap.org/haberler/ayrylyk-cethmesinin-evleri-renkleniyor/>
[^11]: Kadıköy'de evler rengarenk olacak. 1 Temmuz 2010. <https://www.internethaber.com/kadikoyde-evler-rengarenk-olacak-266609h.htm>
[^12]: Ak, Eray. Selçuk Altun'dan ıskalananların romanı. 12 Haziran 2020. <https://www.hurriyet.com.tr/kitap-sanat/selcuk-altundan-iskalananlarin-romani-41539646>
[^13]: İhsan Yılmaz. Çevrecilik entelektüel duyarlılığı diye küçümsendi. 16 Şubat 2024. <https://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/ihsan-yilmaz/cevrecilik-entelektuel-duyarliligi-diye-kucumsendi-42406620>
