# Ayetullah Bey > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayetullah_Bey > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Ayetullah Bey, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ayetullah_Bey (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e7/Ayetullah_bey.jpg) * (public-domain)* - **Makam:** 2. Fenerbahçe Spor Kulübü Başkanı (2) - **Dönembaşı:** 1908 - **Dönemsonu:** 1909 - **Öncegelen:** Ziya Songülen - **Sonragelen:** Tevfik Taşçı - **Doğum adı:** Şevkipaşazade Mehmed Ayetullah - **Doğum tarihi:** 1888 - **Doğum yeri:** Boyacıköy, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm tarihi:** 16 Mart 1918 (30 yaşında) - **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Yattığı yer:** Karacaahmet Mezarlığı, İstanbul - **Öğrenim:** Saint-Joseph Fransız Lisesi - **Meslek:** Osmanlı Bankası memuru **Mehmed Ayetullah Bey** (1888, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - 16 Mart 1918,[^1] İstanbul), [Çerkes](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler) asıllı[^2][^3] Türk futbolcu. [Ziya Songülen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ziya_Song%C3%BClen) ve [Necip Okaner](https://turkipedia.org/tr/wiki/Necip_Okaner) ile birlikte [Fenerbahçe Spor Kulübü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerbah%C3%A7e_SK)'nü kuran 3 kişiden birisidir. [Fenerbahçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerbah%C3%A7e_SK)'nin 2 numaralı üyesi ve 2. [başkanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerbah%C3%A7e_ba%C5%9Fkanlar%C4%B1_listesi).[^4] ## Yaşamı ![Ayetullah Bey](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b0/Ayetullahbey3.jpg) *Ayetullah Bey (public-domain)* 1888 yılında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un [Boyacıköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Boyac%C4%B1k%C3%B6y) semtinde dünyaya gelen Şevkipaşazade Ayetullah Bey, [Hareket Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hareket_Ordusu) komutanlarından [Ferik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fer%C3%AEk) Şevki Paşa ve Müveddet Hanım'ın oğludur. [Çerkes](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler)lerin [Ubıh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ub%C4%B1hlar) boyunun Anzork sülalesine mensuptur.[^5] [Fenerbahçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerbah%C3%A7e_SK)'nin kurulduğu sırada [Osmanlı Bankası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Bankas%C4%B1)'nda memur olan Ayetullah Bey, [Fenerbahçe Spor Kulübü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerbah%C3%A7e_SK)'nün ilk genel sekreteri olmuş ve 20 yaşındayken tarihler 1908-1909 yıllarını gösterdiğinde de kulübün başkanlık görevini üstlenmiş bir spor adamıdır. Ayrıca tarihteki ilk [Fenerbahçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerbah%C3%A7e_%28futbol_tak%C4%B1m%C4%B1%29) takımında kaleci ve defans oyuncusu olarak da görev almıştır. Kadıköy'ün [Moda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moda%2C_Kad%C4%B1k%C3%B6y) semtinde bulunan [Saint-Joseph Fransız Koleji](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saint-Joseph_Frans%C4%B1z_Lisesi)'nden[^6][^7][^8][^9] mezun olan Ayetullah Bey, mezuniyetinin ardından İstanbul Su İşleri'nde çalışmıştır. Kadıköylü arkadaşları [Ziya Songülen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ziya_Song%C3%BClen) ve [Necip Okaner](https://turkipedia.org/tr/wiki/Necip_Okaner) ile birlikte; birkaç yıldır hedefledikleri futbol takımı kurma arzularını sonuçlandırarak 1907 (1323 [Rumi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumi_takvim)) yılı baharında [Fenerbahçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerbah%C3%A7e_SK) futbol takımının kuruluşunda adı geçenlerden biri oldu. Kulübün kuruluşunda ilk etapta "genel sekreter" görevini üstlendi. 1 numaralı kurucu üye ve ilk başkan olan [Nurizade Ziya Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ziya_Song%C3%BClen)'in, 1908 yılında gerçekleşen [II. Meşrûtiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet) devrimiyle beraber cemiyet oluşturmaya dair yasağın kalkmasının ardından, arkadaşları ile Union Club adı altında İstanbul'daki dönemin birçok futbol takımını içerecek federatif bir lig oluşturma hamlesine giriştiğinden dolayı, Fenerbahçe'nin yönetimindeki görevlerinden çekilmiş olmasıyla birlikte, Fenerbahçe'nin başkanlık görevi de 1908 yılında Ayetullah Bey'e düşmüştür. Kurucu başkan [Nurizade Ziya Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ziya_Song%C3%BClen)’in kulüple olan bağı zayıfladığından, ekonomik yönden de sıkıntı yaşayan ve hatta kapanma aşamasına kadar gelen [Fenerbahçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerbah%C3%A7e_%28futbol_tak%C4%B1m%C4%B1%29)'nin, komşu semt kulüpleriyle birleşerek güçlenmeyi hedeflediği, 11 Eylül 1908 tarihinde [Moda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moda%2C_Kad%C4%B1k%C3%B6y)'da bulunan Mühürdar gazinosunda [Anadolu Üsküdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCdar_Anadolu_SK) ve Kadıköy Pazaryolu kulüpleriyle yapılan görüşmelerde, adı geçen bu kulüplerin yöneticilerinin [Fenerbahçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerbah%C3%A7e_SK)'nin adı üzerinde de pazarlığa başlamaları üzerine Ayetullah Bey "*Fransa Kralı *[*XIV. Louis*](https://turkipedia.org/tr/wiki/XIV._Louis)*; 'L'état, c'est moi, yani Devlet ben'im" demişti. Ben de *[*Fenerbahçe*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerbah%C3%A7e_SK)* ben'im diyor ve bu pazarlığı kabul etmiyorum*!" diyerek kulübün adının ve kimliğinin, kuruluşundan henüz yaklaşık iki yıl sonra tarihe karışmasını engellemiştir.[^10][^11] Başkanlığı döneminde Ayetullah Bey, saygılı ancak bariz bir otorite ile birlikte [Fenerbahçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerbah%C3%A7e_SK) içerisinde etkinlik göstererek, kapanmanın eşiğine gelen kulübü çok kısa sürede toparlayıp, ayağa kaldırarak; [Fenerbahçe Spor Kulübü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerbah%C3%A7e_SK)'nü tarihe armağan etmeyi başarmıştır. [Fenerbahçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerbah%C3%A7e_SK)'nin kuruluş yıllarında henüz bir lokali yokken, bütün spor malzemeleri, futbolcuların kıyafet ve formaları da 1907 yılından 1910 yılına değin Ayetullah Bey'in Kadıköy, [Moda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moda%2C_Kad%C4%B1k%C3%B6y) semtindeki Devriye Sokak'ta bulunan 43 numaralı evinde korunurdu.[^12] [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'deki 1912-13 yıllarında ortaya çıkan ilk izcilik hareketinde ilk oymak beylerinden olan Ayetullah Bey, I. Dünya Savaşı sonlarında iki yıl ülkeyi kasıp kavuran [İspanyol Nezlesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spanyol_gribi) felaketinin kurbanlarından biri olarak, 16 Mart 1918 tarihinde, henüz 30 yaşındayken ölmüştür. Kabri, [Karacaahmet Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karacaahmet_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'ndadır.[^13] ## Dış bağlantılar - Ayetullah Bey**, Spor Ansiklopedisi**, Tercüman Futbol, 1. cilt. *sf 117-118* [^1]: Tercüman Spor Ansiklopedisi, 1st ed., s.v. “Ayetullah Bey.” [^2]: Mehmed Ayetoullah Chevki. SALT Research Archives, 2 Mayıs 1997. [^3]: Dağlaroğlu Rüştü, "1907-1987 Fenerbahçe Spor Kulübü Tarihi", Ofset Matbaa-Yayıncılık, İstanbul, 1987, sy. 28 [^4]: Tarihçe. fenerbahce.org, 23 Mayıs 2017. [^5]: Dağlaroğlu Rüştü, "1907-1987 Fenerbahçe Spor Kulübü Tarihi", Ofset Matbaa-Yayıncılık, İstanbul, 1987, sy. 28 [^6]: Fenerbahçe'yi, Saint-Joseph Öğrencileri Kurdu. T-24 Gazetesi, 3 Haziran 2018. [^7]: Fenerbahçe'yi Saint-Joseph'liler Kurdu. Cumhuriyet Gazetesi, 12 Ocak 2017. [^8]: Fenerbahçe'yi, Fenerbahçeliler Kurdu.. Takvim Gazetesi, 16 Ocak 2015. [^9]: Fenerbahçe Destanı, Saint-Joseph Lisesi'nde Sergilendi. 1907 Fenerbahçe Derneği, 23 Aralık 2013. [^10]: Fenerbahçe Destanı, Saint-Joseph Lisesi'nde Sergilendi. 1907 Fenerbahçe Derneği, 23 Aralık 2013. [^11]: Üsküdar’a Gazel. Fenerbahçe Tarihi, 26 Haziran 2021. [^12]: Dağlaroğlu Rüştü, "1907-1987 Fenerbahçe Spor Kulübü Tarihi", Ofset Matbaa-Yayıncılık, İstanbul, 1987, sy. 28 [^13]: Dağlaroğlu Rüştü, "1907-1987 Fenerbahçe Spor Kulübü Tarihi", Ofset Matbaa-Yayıncılık, İstanbul, 1987, sy. 28