# Ayas Mehmed Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayas_Mehmed_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Ayas Mehmed Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ayas_Mehmed_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/97/Ajas_d._1539_%28cropped%29.jpg) * (Kunsthistorische Sammlungen des Allerhöchsten Kaiserhauses, public-domain)* - **Makam:** 31. Osmanlı Sadrazamı; Anadolu Beylerbeyi; Rumeli Beylerbeyi; Kubbealtı Veziri - **Dönembaşı:** 15 Mart 1536; 1522; 1520; 1523 - **Dönemsonu:** 13 Temmuz 1539; 1523; 1521; 1536 - **Hükümdar:** I. Süleyman; I. Selim; I. Süleyman; I. Süleyman; I. Süleyman (padişah); Pargalı İbrahim Paşa (sadrazam) - **Öncegelen:** Pargalı İbrahim Paşa; Hain Ahmed Paşa; İlyas Paşa - **Sonragelen:** Lütfi Paşa; Pargalı İbrahim Paşa; Güzelce Kasım Paşa - **Doğum tarihi:** 1483 - **Doğum yeri:** Avlonya - **Ölüm tarihi:** 14 Temmuz - **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm nedeni:** Veba - **Yattığı yer:** Eyüpsultan Mezarlığı, İstanbul - **Öğrenim:** Enderûn Mektebi - **Bağlılığı:** 25px Osmanlı İmparatorluğu - **Hizmetyılları:** 1514-1539 - **Savaşları:** Çaldıran Muharebesi; Turnadağ Muharebesi; Büyük Mısır Seferi; Canberdi Gazâlî İsyanı; Rodos Kışatması; Mohaç Muharebesi; Budin Kuşatması; I. Viyana Kuşatması; Alman Seferi; Irakeyn Seferi; Korfu Kuşatması; Boğdan Seferi - **Dini:** İslam (sonradan) **Ayas Paşa** ya da **Ayas Mehmed Paşa** (عیاس محمد پاشا; 1483, [Avlonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avlonya) - 13 Temmuz 1539, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [I. Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman)'ın saltanatı döneminde 15 Mart 1536'dan 13 Temmuz 1539'a kadar [sadrazamlık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) yapmış [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) komutanı ve devlet adamıdır. [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutlar) asıllı olan Paşa, [Çaldıran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ald%C4%B1ran_Muharebesi) ile [Ridâniye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rid%C3%A2niye_Muharebesi) gibi önemli muharebelerde görev almıştır. ## Hayatı 1483'te [Avlonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avlonya)'da doğan Ayas Paşa, [devşirme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dev%C5%9Firme) olarak saraya alındı ve [Enderûn](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ender%C3%BBn)'da eğitim gördü. [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim)'in İran Seferi'ne katıldı ve 1514'te [Çaldıran Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ald%C4%B1ran_Muharebesi)'nde yer aldı. 1517'de [Yeniçeri ağası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri_a%C4%9Fas%C4%B1) olarak [Ridâniye Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rid%C3%A2niye_Muharebesi)'ne katıldı ve [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'nin ele geçirilmesinde büyük katkısı oldu. 1519'da [Kastamonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kastamonu) Sancakbeyliği görevine getirildi ve ertesi yıl [Anadolu Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_%28eyalet%29) oldu. Bu görevdeyken [Ferhad Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ferhad_Pa%C5%9Fa) ile birlikte [Canberdi Gazâlî İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Canberdi_Gaz%C3%A2l%C3%AE_%C4%B0syan%C4%B1)'nı bastırdı. 1521'de [Şam Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam_%28eyalet%29) ve 1522'de [Rumeli Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli_%28eyalet%29) olarak görevlendirildi. 1523'te [Konstantiniyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis)'ye dönerek [kubbealtı vezirliğine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kubbealt%C4%B1_vezirleri) getirildi. 1523'te Üçüncü Vezir, daha sonrasında ise İkinci Vezir oldu. [Pargalı İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pargal%C4%B1_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa)'nın öldürülmesinden sonra, 15 Mart 1536'da [Osmanlı sadrazamı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) oldu. Görevi sırasında, 13 Temmuz 1539'da [veba](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veba) hastalığından dolayı öldü. ## Hayatı Ayas Mehmed Paşa [Avlonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avlonya)'da doğdu.[^1] Babası [İşkodra](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Fkodra)lı, annesi [Avlonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avlonya)lı idi. Bazı kayıtlardan babasının, 1522'den sonraki bir tarihte [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam)iyeti kabul ederek Mehmed adını aldığı anlaşılmaktadır.[^2] Ayas Mehmed Paşa devşirme olarak saraya alındı. [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim) zamanına kadar [Enderun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ender%C3%BBn)'da eğitim gördü. Yavuz Sultan Selim'in İran seferine katıldı. 23 Ağustos 1514 [Çaldıran Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ald%C4%B1ran_Muharebesi)'nde bulundu. 1515'te Memlukluleri tutan [Dulkadiroğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dulkadiro%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) beyi [Alaüddevle Bozkurt Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ala%C3%BCddevle_Bozkurt_Bey) üzerine yapılan [Hadım Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Had%C4%B1m_Sinan_Pa%C5%9Fa) komutasındaki sefere katıldı.[^3] 1516 ve 1517'de [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim)'in Mısır Seferi'ne de katıldı. Bu seferde iken 1517'de [yeniçeri ağalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri_a%C4%9Fas%C4%B1) görevine getirildi. 1517'de [Ridaniye Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rid%C3%A2niye_Muharebesi) ve Kahire'nin ele geçirilip sonradan [Tomanbay](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Tomanbay)'ın yaptığı hücumlara karşı koymada ve onun yakalanmasında büyük katkısı oldu.[^4] 1519'da [Kastamonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kastamonu) sancakbeyliği görevine getirildi. 1520'de [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_%28eyalet%29) beylerbeyi görevine getirildi. Bu görevde iken Suriye'de [Canberdi Gazâlî İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Canberdi_Gaz%C3%A2l%C3%AE_%C4%B0syan%C4%B1)'nı bastırmak için Anadolu eyaleti askeri başında Suriye'ye gönderildi.[^5] Bu isyanın bastırılmasından sonra Mart 1521'de [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam_%28eyalet%29) beylerbeyliğine atandı. Bu görevden sonra [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli_%28eyalet%29) beylerbeyi oldu. Yeteneği sebebiyle İstanbul'a kubbealtı veziri olarak getirilerek 1523'te üçüncü vezir, daha sonra ikinci vezir tayin edildi.[^6] Bu görevindeyken [Pargalı İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pargal%C4%B1_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa)'nın katli üzerine 14 Mart 1536'da vezir-i azamlığa getirildi. 13 Temmuz 1539'da veba hastalığından öldü. Ayas Mehmed Paşa'nın kabri [Eyüpsultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ey%C3%BCpsultan)'da bulunmaktadır.[^7] 1539 tarihli ve baldaken formda tasarlanan Ayas Mehmed Paşa Türbesi Mimar Sinan'ın mimarbaşı olur olmaz inşa ettiği ilk uygulamadır.[^8] Türbe, Eyüp Sultan Camii'nin haziresindedir. ![Ayas Mehmed Paşa'nın Eyüp'teki mezar taşı](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/19/Ayas_Mehmed_Pa%C5%9Fa_Mezar_Ta%C5%9F%C4%B1.jpg) *Ayas Mehmed Paşa'nın Eyüp'teki mezar taşı (Nidayi, CC-BY-SA-4.0)* ## Değerlendirme Sicill-i Osmani'de şöyle değerlendirilmektedir:[^9] Akıllı ve adaletli ise de tedbirsizdi. Çok hayratı vardır. Günümüz Osmanlı kişileri hakkında önemli bir biyografi eserinde ise şu değerlendirilme yapılmıştır:[^10] Akıllı ve hükûmet işlerinde mutedil bir kimse olmakla birlikte, silik bir şahsiyete sahip(ti). Ayas Mehmed Paşa'nın kadınlara düşkünlüğü bilinmektedir. Konağında bir defa kırk beşik sallandığı ve "Ayas Paşa karakola çıktı" deyimine sebep olduğu ifade edilmiştir. Vefatının ardından geride 20 civarında kız ve erkek çocuk bıraktığı belirtilmektedir.[^11] ## Popüler kültürdeki yeri - 2011 yapımı Türk televizyon dizisi [Muhteşem Yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhte%C5%9Fem_Y%C3%BCzy%C4%B1l)'da [Fehmi Karaarslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fehmi_Karaarslan) tarafından canlandırmıştır. - 2022 yapımı Türk televizyon dizisi [Barbaros Hayreddin: Sultanın Fermanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_Hayreddin%3A_Sultan%C4%B1n_Ferman%C4%B1) dizisinde [Yılmaz Meydaneri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C4%B1lmaz_Meydaneri) tarafından canlandırılmaktadır. ## Eserleri [Beyoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyo%C4%9Flu), [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'daki (Ayaspaşa) semti Ayas Mehmet Paşa'nın konağının bulunduğu semt olduğu için ismini taşımaktadır. Tekirdağ [Saray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saray%2C_Tekirda%C4%9F) ilçesinde kendisi tarafından Ayaspaşa Camii'ni inşa ettirmiştir, yine bu ilçe de caminin bulunduğu mahalle Ayaspaşa Mahallesi ismini taşır. ## Dış bağlantılar - Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), *Sicill-i Osmani*, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.I s.446-447 [http://archive.org/details/sicilliosmani01sruoft](http://archive.org/details/sicilliosmani01sruoft) - Alper, Ömer Mahir "Ayas Mehmed Paşa" (1999) *Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi*, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.272 ISBN 975-08-0072-9 - Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) *Osmanlı Devlet Erkânı*, İstanbul:Türkiye Yayınevi. - [Kütükoğlu, Bekir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bekir_K%C3%BCt%C3%BCko%C4%9Flu) (1991), "Ayas Paşa", *Türkiye Diyanet Vakfi İslam Ansiklopedisi Cilt:4 Say.:202-203*; Ankara: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi, Online:[http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c04/c040154.pdf](http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c04/c040154.pdf) - Parry, V.J., "Ayās Paşa", M.Th.Houtsma et al (ed) (1913-1938) *Encyclopaedia of Islam Cilt:I say.:7779-780*, Leiden:Brill Publishers [^1]: Alper, Ömer Mahir "Ayas Mehmed Paşa" (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.272 ISBN 975-08-0072-9 [^2]: Alper, Ömer Mahir "Ayas Mehmed Paşa" (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.272 ISBN 975-08-0072-9 [^3]: "Ayās Paşa", M.Th.Houtsma et al (ed) (1913-1938.)Encyclopaedia of Islam, Leiden:Brill Publishers. [^4]: "Ayās Paşa", M.Th.Houtsma et al (ed) (1913-1938.)Encyclopaedia of Islam, Leiden:Brill Publishers. [^5]: "Ayās Paşa", M.Th.Houtsma et al (ed) (1913-1938.)Encyclopaedia of Islam, Leiden:Brill Publishers. [^6]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.I s.446-447 [^7]: Alper, Ömer Mahir "Ayas Mehmed Paşa" (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.272 ISBN 975-08-0072-9 [^8]: Suphi Saatçi, "Sinan ve Türbe Mimarisi", Düşünen Şehir Dergisi, Mart, 2018, Sayı.5, s.68. [^9]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.I s.446-447 [^10]: Alper, Ömer Mahir "Ayas Mehmed Paşa" (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.272 ISBN 975-08-0072-9 [^11]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.I s.446-447