# Avrupa'nın hasta adamı > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa'n%C4%B1n_hasta_adam%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Avrupa'nın hasta adamı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Avrupa%27n%C4%B1n_hasta_adam%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) ![1896 yılında Punch dergisinin yayımladığı karikatür. Sultan II. Abdülhamid, dünyanın büyük güçleri olan Rusya, Fransa ve İngiltere'nin Osmanlı'yı bir şirkete dönüştürmeye karar vermelerine dair bir broşüre bakıyor. Karikatür, Osmanlı'nın Avrupalı güçlerin oyuncağı hâline geldiğini anlatmaktadır.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/Punch_magazine_-_Turkey_Ltd_-_1896.jpg/1280px-Punch_magazine_-_Turkey_Ltd_-_1896.jpg) *1896 yılında Punch dergisinin yayımladığı karikatür. Sultan II. Abdülhamid, dünyanın büyük güçleri olan Rusya, Fransa ve İngiltere'nin Osmanlı'yı bir şirkete dönüştürmeye karar vermelerine dair bir broşüre bakıyor. Karikatür, Osmanlı'nın Avrupalı güçlerin oyuncağı hâline geldiğini anlatmaktadır. (Punch Magazine, public-domain)* **Avrupa'nın hasta adamı** ([İngilizce](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizce): Sick man of Europe), ekonomisi kötü olan [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa) devletleri için kullanılan bir deyimdir. Bu deyimin ilk defa [Rus İmparatoru](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [I. Nikolay](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Nikolay) tarafından art arda gelen savaşlar nedeni ile toprak kaybeden ve Avrupa'nın mali kontrolüne girmiş olan [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) için kullanıldığı düşünülmektedir. Nikolay [Sankt-Peterburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sankt-Peterburg)'da 9 Ocak 1853 tarihinde söylediği ve deyimin geçtiği söz şöyledir: "Kollarımız arasında hasta, ağır hasta bir adam var."[^1] Nikolay konuşmasında sadece "hasta adam" kelimesini söylemiş, "Avrupa'nın" kelimesini söylememiştir. Deyimin tamamı ilk kez 12 Mayıs 1860 tarihinde [*The New York Times*](https://turkipedia.org/tr/wiki/The_New_York_Times) tarafından yazılmıştır.[^2] Bu deyimden dolayı [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda [İtilaf Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0tilaf_Devletleri), Osmanlı'yı küçümsemiştir.[^3] Ayrıca Osmanlı Devleti, *Boğazın hasta adamı* olarak da bilinmektedir.[^4] Osmanlı Devleti dışında 1970'li yıllar boyunca [Birleşik Krallık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1k), diğer Avrupa devletlerine göre ekonomisi kötü olduğundan ve endüstriyel çekişmelerden dolayı "Avrupa'nın hasta adamı" olarak bilinmiştir. 1990'lı yıllarda da [Almanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanya) ekonomik sorunlarından dolayı bu sıfatla anılmıştır.[^5] Mayıs 2005'te [*The Economist*](https://turkipedia.org/tr/wiki/The_Economist), "Avrupa'nın gerçek hasta adamı" diyerek bu deyimi [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya) için kullanmıştır.[^6] 2007 yılında [Morgan Stanley](https://turkipedia.org/tr/wiki/Morgan_Stanley), [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa)'ya "Avrupa'nın yeni hasta adamı" demiştir.[^7] Nisan 2007'de *The Economist*, bu sefer de [Portekiz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Portekiz)'e "Avrupa'nın yeni hasta adamı" demiştir.[^8] 2008'de [*The Daily Telegraph*](https://turkipedia.org/tr/wiki/The_Daily_Telegraph), İtalya için bu deyimi kullanmıştır.[^9] 17 Nisan 2020'de İngiliz gazetesi [Daily Mail](https://turkipedia.org/tr/wiki/Daily_Mail), Avrupa'nın diğer ülkelerinde [koronavirüs salgın hızı ve ölüm artış oranının](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa%27da_COVID-19_pandemisi) yavaşlarken [İngiltere'de salgın hızının](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1k%27ta_COVID-19_pandemisi) her geçen gün yükselmesi üzerine ülke için "Avrupa'nın hasta adamı" manşetini attı.[^10] ## Ayrıca bakınız - [Asya'nın hasta adamı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asya%27n%C4%B1n_hasta_adam%C4%B1) - [Doğu Sorunu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eark_Meselesi) [^1]: Hasan Tahsin Fendoğlu. "Osmanlı-Amerika ilişkileri, 1786-1929". 2002, s. s. 238. [^2]: Austria in Extremis. 12 Mayıs 1860. [^3]: Modernization of Turkey. [^4]: Ali Osman Öztürk. "Alman oryantalizmi". 2000, s. s. 74. [^5]: The real sick man of Europe. 19 May 2005. [^6]: Addio, dolce vita. [^7]: The New Sick Man of Europe. [^8]: A new sick man of Europe. [^9]: Italy: The sick man of Europe. [^10]: İngiltere'de corona virüs: Avrupa'nın hasta adamı. NTV.com.tr, 17 Nisan 2020.