Turkipedia
Menü

Avrupa'nın hasta adamı

1896 yılında Punch dergisinin yayımladığı karikatür. Sultan II. Abdülhamid, dünyanın büyük güçleri olan Rusya, Fransa ve İngiltere'nin Osmanlı'yı bir şirkete dönüştürmeye karar vermelerine dair bir broşüre bakıyor. Karikatür, Osmanlı'nın Avrupalı güçlerin oyuncağı hâline geldiğini anlatmaktadır.
1896 yılında Punch dergisinin yayımladığı karikatür. Sultan II. Abdülhamid, dünyanın büyük güçleri olan Rusya, Fransa ve İngiltere'nin Osmanlı'yı bir şirkete dönüştürmeye karar vermelerine dair bir broşüre bakıyor. Karikatür, Osmanlı'nın Avrupalı güçlerin oyuncağı hâline geldiğini anlatmaktadır.Punch Magazine, Kamu malı, Wikimedia Commons

Avrupa'nın hasta adamı (İngilizce: Sick man of Europe), ekonomisi kötü olan Avrupa devletleri için kullanılan bir deyimdir. Bu deyimin ilk defa Rus İmparatoru I. Nikolay tarafından art arda gelen savaşlar nedeni ile toprak kaybeden ve Avrupa'nın mali kontrolüne girmiş olan Osmanlı İmparatorluğu için kullanıldığı düşünülmektedir. Nikolay Sankt-Peterburg'da 9 Ocak 1853 tarihinde söylediği ve deyimin geçtiği söz şöyledir: "Kollarımız arasında hasta, ağır hasta bir adam var."[1]Hasan Tahsin Fendoğlu. "Osmanlı-Amerika ilişkileri, 1786-1929". 2002, s. s. 238. Nikolay konuşmasında sadece "hasta adam" kelimesini söylemiş, "Avrupa'nın" kelimesini söylememiştir. Deyimin tamamı ilk kez 12 Mayıs 1860 tarihinde The New York Times tarafından yazılmıştır.[2]Austria in Extremis. 12 Mayıs 1860. Bu deyimden dolayı I. Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletleri, Osmanlı'yı küçümsemiştir.[3]Modernization of Turkey. Ayrıca Osmanlı Devleti, Boğazın hasta adamı olarak da bilinmektedir.[4]Ali Osman Öztürk. "Alman oryantalizmi". 2000, s. s. 74.

Osmanlı Devleti dışında 1970'li yıllar boyunca Birleşik Krallık, diğer Avrupa devletlerine göre ekonomisi kötü olduğundan ve endüstriyel çekişmelerden dolayı "Avrupa'nın hasta adamı" olarak bilinmiştir. 1990'lı yıllarda da Almanya ekonomik sorunlarından dolayı bu sıfatla anılmıştır.[5]The real sick man of Europe. 19 May 2005. Mayıs 2005'te The Economist, "Avrupa'nın gerçek hasta adamı" diyerek bu deyimi İtalya için kullanmıştır.[6]Addio, dolce vita. 2007 yılında Morgan Stanley, Fransa'ya "Avrupa'nın yeni hasta adamı" demiştir.[7]The New Sick Man of Europe. Nisan 2007'de The Economist, bu sefer de Portekiz'e "Avrupa'nın yeni hasta adamı" demiştir.[8]A new sick man of Europe. 2008'de The Daily Telegraph, İtalya için bu deyimi kullanmıştır.[9]Italy: The sick man of Europe.

17 Nisan 2020'de İngiliz gazetesi Daily Mail, Avrupa'nın diğer ülkelerinde koronavirüs salgın hızı ve ölüm artış oranının yavaşlarken İngiltere'de salgın hızının her geçen gün yükselmesi üzerine ülke için "Avrupa'nın hasta adamı" manşetini attı.[10]İngiltere'de corona virüs: Avrupa'nın hasta adamı. NTV.com.tr, 17 Nisan 2020.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. 1.Hasan Tahsin Fendoğlu. "Osmanlı-Amerika ilişkileri, 1786-1929". 2002, s. s. 238.
  2. 2.Austria in Extremis. 12 Mayıs 1860. query.nytimes.com
  3. 3.Modernization of Turkey. globaled.org
  4. 4.Ali Osman Öztürk. "Alman oryantalizmi". 2000, s. s. 74.
  5. 5.The real sick man of Europe. 19 May 2005. economist.com
  6. 6.Addio, dolce vita. economist.com
  7. 7.The New Sick Man of Europe. morganstanley.com
  8. 8.A new sick man of Europe. economist.com
  9. 9.Italy: The sick man of Europe. telegraph.co.uk
  10. 10.İngiltere'de corona virüs: Avrupa'nın hasta adamı. NTV.com.tr, 17 Nisan 2020. ntv.com.tr