# Avlu

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Avlu
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Avlu, https://tr.wikipedia.org/wiki/Avlu (CC-BY-SA-4.0)

![Avlulu yapı planı](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b5/Atrium_corinthicum.png)
*Avlulu yapı planı (public-domain)*

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c2/Pieter_de_Hooch_-_The_Courtyard_of_a_House_in_Delft.jpg/1280px-Pieter_de_Hooch_-_The_Courtyard_of_a_House_in_Delft.jpg)
* (Pieter de Hooch, public-domain)*

**Avlu**, yapıların orta kısmında bulunan, tercihe göre üstü açık ya da kapalı olan geniş bölümdür. [Mimarlık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mimarl%C4%B1k)ta [atriyum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atriyum) olarak da adlandırılır. [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) mimarîsinde avlular genelde üstü açık şekilde bırakılır. [Duvar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Duvar) ve [çit](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87it)le çevrili olabilir. Üzeri [kanopi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kanopi_%28yap%C4%B1%29), [çatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87at%C4%B1) ile örtülebilir. [Zemin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zemin) ise [beton](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beton), [çimen](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87imen), [taş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaya%C3%A7), [toprak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toprak), [asfalt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asfalt), [döşeme](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%B6%C5%9Feme_%28yap%C4%B1%29), [yaya kaldırımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yaya_kald%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1) veya [patika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patika) ile kaplanabilir.[^1] Eve giriş kapısı avluya açılır. Özellikle [İç Anadolu Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C3%A7_Anadolu_B%C3%B6lgesi) ve [Güneydoğu Anadolu Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCneydo%C4%9Fu_Anadolu_B%C3%B6lgesi)'nde görülen avlu geleneği genellikle önemli kişilerin evlerinde görülür. Birçok avluda süs havuzu bulunur. Avlular çocukların oyunlar oynadığı, yaz günlerinde yemeklerin yendiği, eğlencelerin düzenlediği yerlerdir. Törenler avluda düzenlenir, dinî bayramlarda [kurban](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hayvan_kurban%C4%B1), avluda kesilir. Avrupa mimarlığında avluların üzerinin cam ile kapatıldığı da olur.

![Avlulu yapı](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c0/Atrium_displuviatumum.png)
*Avlulu yapı (public-domain)*

Avlu (atriyum) terimi sadece [ev](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ev)ler için değil, [fabrika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fabrika) ve alışveriş merkezlerindeki orta boşluklar için de kullanılır. Bu tür alanlarda [merdiven](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merdiven)ler, [asansör](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asans%C3%B6r)ler, ana giriş kapısı avluya açılır.[^2]

## Cami avluları

![İstanbul'daki Sultanahmet Cami'sinin avlusu](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Blue_Mosque_Courtyard_Dusk_Wikimedia_Commons.jpg/1280px-Blue_Mosque_Courtyard_Dusk_Wikimedia_Commons.jpg)
*İstanbul'daki Sultanahmet Cami'sinin avlusu (Benh LIEU SONG ( Flickr ), CC-BY-SA-3.0)*

![Bir alışveriş merkezinin atriyumu](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/Gateway-atrium2.JPG/1280px-Gateway-atrium2.JPG)
*Bir alışveriş merkezinin atriyumu (Terence Ong, CC-BY-SA-2.5)*

[Cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cami)lerde bir dış avlu (harim), bir de iç avlu (harem) yapılır. Dış avlu, camiyi mahalle yapılarından yüksek duvarla ayırır. Bu duvarlar demir parmaklıklı pencereler ve birkaç yerde kapılardan oluşur. Bazı kapılar dar ve zincirlidir. Zeminin eğimli olduğu yerlerde avluya merdivenle çıkılır.[Süleymaniye Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleymaniye_Camii) örneğindeki gibi dış avlunun taçkapısı anıtsaldır. [Yenicami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni_Cami) gibi örneklerde ise şehrin zamanla genişlemesi yüzünden dış avlu kaldırılmıştır. Genellikle bu dış avlularda yaşlı ağaçlar vardır. Dış avlu zemini topraktır. (Arseven, 222)

İç avlu ise, cami binasına bitişik, etrafı kemerli kubbeli [revak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Revak)larla çevrili, ortasında [şadırvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Ead%C4%B1rvan) bulunan mekandır. İç avlunun bir taçkapısı (portal) ve yan kapıları vardır. Döşemesi, [mermer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mermer)dir. Revakların duvarlarında iki sıra pencere bulunur, alt sıra kapaklıdır üst sıra sabit alçı [revzen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vitray)dir.

## Ayrıca bakınız

- [Manastır avlusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manast%C4%B1r_avlusu)
- [Ön bahçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96n_bah%C3%A7e)
- [Arka bahçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arka_bah%C3%A7e)
- [Kameriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kameriye)
- [Impluvium](https://turkipedia.org/tr/wiki/Impluvium)
- [Mahalle](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahalle)
- [Sahın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sah%C4%B1n)
- [Meydan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meydan)
- [Ala](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ala)

[^1]: Ernest, Raha. The role of multiple courtyards in the promotion of convective cooling. eprints.nottingham.ac.uk, 16 Aralık 2011. <http://eprints.nottingham.ac.uk/12990/>
[^2]: Abdulkareem, Haval A.. Thermal Comfort through the Microclimates of the Courtyard. A Critical Review of the Middle-eastern Courtyard House as a Climatic Response. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 6 Ocak 2016, s. 662-674.
