# Ateş Mehmed Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ate%C5%9F_Mehmed_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ateş Mehmed Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ate%C5%9F_Mehmed_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

**Ateş Mehmed Paşa** veya **Ateş Mehmed Sâlih Paşa** (ö. 1867, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)) Osmanlı denizcisidir. 1863-1865 döneminde [kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) görevi yapmıştır.

![Mehmed Paşa'nın portresi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Ate%C5%9F_Mehmed_Pasha.jpg)
*Mehmed Paşa'nın portresi (public-domain)*

## Hayatı

[Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon) doğumludur.[^1] Çekirdekten kalyoncu denizci olarak Tersane-i Amire'de yetişmiştir. Cesareti dolayısıyla "Ateş" lakabı verilmiştir.[^2] [Kırım Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında Osmanlı donanmasının en büyük kalyonu olan [Mahmudiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahmudiye_%28kalyon%29)'nin süvari kaptanı olarak görev yapmıştır. Bu savaşta bu gemi büyük yararlıklar göstermiştir ve gemi "Gazi" unvanı ile şereflendirilmiştir. Sonra Ateş Mehmed Paşa Osmanlı donanmasında çeşitli amiralliklere karşıt gelen rütbelerinden olan [riyale](https://turkipedia.org/tr/wiki/Riyale), [patrona](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patrona) ve [kapudâne-i humâyûn](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kapud%C3%A2ne-i_hum%C3%A2y%C3%BBn) rütbelerine terfi etmiştir. İngiltere'den Osmanlı donanması zırhlı istimli harp gemileri sipariş edildiğinde, bu gemilerin yapılmasında ve teslim alınmasında hazır bulunmak üzere [Londra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Londra)'ya gönderilmiştir.[^3]

İngiltere'de iken 19 Ocak 1863'te davetle İstanbul'a çağrılmış ve [kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) görevine tayin edilmiş ve vezirlik rütbesi ile de şereflendirilmiştir. Aynı yıl Sultan [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz)'in Mısır seyahatine katılmıştır. Bu görevde iken tersanede haylice ıslahat yapmıştır. yakından ilgilenmesi ile Osmanlı donanmasını dünyadaki en büyük donanmalar arasında olmasına çaba vermiştir.[^4] [Hacı Vesim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Vesim_Pa%C5%9Fa)'nın 1865'te kaptan-ı deryalığa getirilmesi ile görevinden ayrılmıştır.[^5]

Ateş Mehmed Paşa 31 Aralık 1866'da hastalanmış ve birkaç gün sonra da ölmüştür. Kılıç Ali Paşa türbesinin bahçesine defnedilmiştir.[^6] Ateş Mehmed Paşa'nın kırılmış kalyon direği ve parçalanmış yelken tasvirli mezarı Osmanlı dönemi mezar taşı tipolojisi bakımından nadir örneklerdendir.

![Mehmed Paşa'nın Tophane'de Kılıç Ali Paşa Camii Haziresi'ndeki Mezarı](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/Ate%C5%9F_Mehmet_Pa%C5%9Fa%27n%C4%B1n_Denizcilere_Has_Yelkenli_Lahit_Mezar%C4%B1.jpg/1280px-Ate%C5%9F_Mehmet_Pa%C5%9Fa%27n%C4%B1n_Denizcilere_Has_Yelkenli_Lahit_Mezar%C4%B1.jpg)
*Mehmed Paşa'nın Tophane'de Kılıç Ali Paşa Camii Haziresi'ndeki Mezarı (Nidayi, CC0-1.0)*

## Değerlendirme

Sicill-i Osmani onu şöyle değerlendirmiştir[^7]

Yiğit, cömert, sert, tedbirli, tersanede hizmete kadirdi.

[^1]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.IV s.297 <http://archive.org/details/sicılliosmani01sruoft>
[^2]: Yayın Heyeti, "Ateş Mehmet Salih Paşa", (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.187 ISBN 975-08-0072-9
[^3]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.IV s.297 <http://archive.org/details/sicılliosmani01sruoft>
[^4]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.IV s.297 <http://archive.org/details/sicılliosmani01sruoft>
[^5]: Ne yazık ki kendinden sonra gelen kaptan-ı derya ve bahriye nazırları ve Sultan I. Abdülhamit'in vesveseli tutumu yüzünden donanmanın geliştirilmesi durdurulmuş ve mevcut gemiler de Haliç'te çürümeye bırakılmıştır.
[^6]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.IV s.297 <http://archive.org/details/sicılliosmani01sruoft>
[^7]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.IV s.297 <http://archive.org/details/sicılliosmani01sruoft>