# Atatürk Anıtı (Canberra)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Atat%C3%BCrk_An%C4%B1t%C4%B1_(Canberra)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Atatürk Anıtı (Canberra), https://tr.wikipedia.org/wiki/Atat%C3%BCrk_An%C4%B1t%C4%B1_%28Canberra%29 (CC-BY-SA-4.0)

![Atatürk'ün Anzak askerlerine atfen sözleri](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/cd/AS_Kemal_Ataturk_3.jpg)
*Atatürk'ün Anzak askerlerine atfen sözleri (Peter Ellis at İngilizce Vikipedi, CC-BY-SA-3.0)*

**Kemal Atatürk Anıtı**, [Avustralya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avustralya)'nın başkenti [Canberra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Canberra)'daki [Anzak Bulvarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anzak_Bulvar%C4%B1) bünyesinde yer alan anıt.

Yarbay [Mustafa Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk) (1881-1938), [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın [Gelibolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gelibolu) cephesinde, [Arıburnu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ar%C4%B1burnu_Cephesi)'nda yaşanan çatışmalarda 19. [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye) piyade alayına komuta etmiş ve [Anzak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avustralya_ve_Yeni_Zelanda_Kolordusu) akınına direnmiştir.[^1] Daha sonra Türkiye Cumhuriyeti'ni kuran ve bu devletin ilk cumhurbaşkanı olma görevini de üstlenen Mustafa Kemal, [Türk parlamentosu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi) tarafından *Atatürk* soyadıyla ve ("Türklerin Babası") unvanı ile onurlandırılmıştır.[^2]

Çatışmalardan yetmiş yıl sonra, [Avustralya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avustralya) ve [Yeni Zelanda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni_Zelanda) birliklerinin çıkarma yaptığı yer Türk Hükûmeti tarafından "[Anzak Koyu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anzak_Koyu)" olarak tanınmıştır. [Avustralya Hükümeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avustralya_H%C3%BCk%C3%BCmeti) de bu jeste karşılık olarak Atatürk Anıtı'nın çevresinde bir bahçenin yapımına başlamıştır. Türk ve Anzak askerlerin savaş boyunca sergiledikleri üstün çaba ve kahramanlık gösterilerinin anısına inşa edilen yapı, Anzak Bulvarı'nda bir düşman asker anısına hazırlanmış olan tek anıttır.

## Tasarım

Anıt, dönel bir zemin üzerinde [hilal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hilal) biçimindeki bir duvardan oluşmaktadır. Duvar biçimi Türk bayrağındaki hilal ile beş köşeli yıldızı[^3] andıran anıtın ortasında Gelibolu'dan getirilmiş toprağın saklandığı bir [zaman kapsülü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zaman_kaps%C3%BCl%C3%BC) bulunmaktadır. Anıt, PDCM mimarlık şirketi tarafından tasarlanmıştır.

Duvarın ortasında Türk heykeltıraş [Hüseyin Gezer](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_Gezer) imzalı bir bronz Atatürk büstü yer almaktadır.[^4] Atatürk'ün büst üzerinde yazılı şu sözleri savaşın bedelinin ne olduğunu açıkça belirtmesi açısından önem taşımaktadır:

*"Bu memleketin toprakları üstünde kanlarını döken kahramanlar! Burada dost bir vatanın toprağındasınız. Huzur ve sükun içinde uyuyunuz. Sizler Mehmetçiklerle yan yana, koyun koyunasınız. Uzak diyarlardan evlatlarını harbe gönderen analar! Gözyaşlarınızı dindiriniz. Evlatlarınız bizim bağrımızdadır, huzur içindedirler ve huzur içinde rahat rahat uyuyacaklardır. Onlar bu toprakta canlarını verdikten sonra artık bizim evlatlarımız olmuşlardır."*

Anıtın çevresi, Gelibolu'daki "[Yalnız Çam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yaln%C4%B1z_%C3%87am_%28a%C4%9Fa%C3%A7%29)"'dan alınan tohumlarla yetiştirilen [Halep çamları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep_%C3%A7am%C4%B1)yla kaplıdır.

### Yenileme çalışmaları

Anıt 2007 yılında Büyükelçi Murat Ersavcı'nın girişimleri ve Avustralya Muharip Gaziler Bakanlığının katkıları ile yenilenmiş ve iki ülke arasındaki dostluğun nişanesi olarak [Anzak Günü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anzak_G%C3%BCn%C3%BC)'ne adanmıştır.

Zemin, duvardaki hilal örgesine eşlik etmesi amacıyla geniş bir beş köşeli yıldızla süslenmiştir. Yıldızın köşeleri, ana büstte kullanılan [granit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Granit) sütunlarla varsıllaştırılmış ve bu bölümlere [aydınlatma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayd%C4%B1nlatma) sistemi eklenmiştir. Anıtın yanında yer alan bayraklar ise ön bölüme taşınmıştır.

## Dış bağlantılar

- [Atatürk Anıtı, Canberra](http://alh-research.tripod.com/Light_Horse/index.blog?topic_id=1106707)

[^1]: Atatürk (Mustafa Kemal). Australian War Memorial. <https://www.awm.gov.au/articles/encyclopedia/ataturk>
[^2]: Atatürk (Mustafa Kemal). Australian War Memorial. <https://www.awm.gov.au/articles/encyclopedia/ataturk>
[^3]: Anzac Parade Walking Tour Podcast - Kemal Ataturk Memorial. Australian Government - National Capital Authority, 22 Aralık 2014. <http://www.nationalcapital.gov.au/index.php/education/self-guided-tours/anzac-parade-walking-tour-podcast?showall=&start=12>
[^4]: Anzac Parade Walking Tour Podcast - Kemal Ataturk Memorial. Australian Government - National Capital Authority, 22 Aralık 2014. <http://www.nationalcapital.gov.au/index.php/education/self-guided-tours/anzac-parade-walking-tour-podcast?showall=&start=12>
