# At (folklor) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/At_(folklor) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: At (folklor), https://tr.wikipedia.org/wiki/At_%28folklor%29 (CC-BY-SA-4.0) ![Türk-Moğol sanatının bir örneği: at başlı, yeşimden yapılmış bir hançer sapı; 18. yy.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Cheval_jade_Inde_Mus%C3%A9e_Guimet_2497B.jpg/1280px-Cheval_jade_Inde_Mus%C3%A9e_Guimet_2497B.jpg) *Türk-Moğol sanatının bir örneği: at başlı, yeşimden yapılmış bir hançer sapı; 18. yy. (Vassil, public-domain)* **Türk halkları kültüründe at**, çok önemlidir nitekim, birçok halkbilimciye göre [Bozkır Medeniyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozk%C4%B1r_Medeniyeti) at üzerine kurulmuştur. At, [Türk Edebiyatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_edebiyat%C4%B1)'nda olduğu kadar, ticarette de sektör haline gelmiştir. Bir Özbek sözü bunun önemi için şöyle der: "Gününden bir gün olsa at al, gününden iki gün olsa avrat". [Türkmenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenistan)'da değeri kıymetli olan atların dişi kırıldığında *altındiş* takıldığı anlatılır. ## Sosyal hayatındaki yeri [Anadolu Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler), [Toros](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toros_Da%C4%9Flar%C4%B1) [Yörük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%B6r%C3%BCkler) ve [Türkmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenler) çocukların, gençlerin at yarışını bir spor haline getirdiği bilinmektedir. Özellikle düğünlerde ödüllü at yarışmaları yapılmaktadır. [Kırgız](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zlar) Türkleri'nde ilk ata biniş törenlerinde, çocuk ata bindiğinde toplanan köy halkı ve misafirleri selamlar. Çünkü bu uygulama çocuğun iyi bir lider ve yönetici olacağını gösterir. Böyle inanılır. [Özbek](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zbekler)ler'deyse at oyunları ve yarışmaları erkekliğe geçişin simgesidir. At oyunlarının yapılış amacı topluca hareket etme ve usta-çırak ilişkilerinin pekiştirilmesidir. Oyunun sonunda yaşlı biniciler kendi atlarını gençlere verirler. [Kırgız](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zlar) Türkleri'nde sünnet düğünlerinde yemek olarak at ve davar kesilir. Misafirler de hediye olarak at ve inek getirirler. [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum)'da kısmeti kapalı bir genç kız, açılması için oklavayı temsili için bir ata biner ve minareye çıkar. [Gök Tanrı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tengri) inancında [Kam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kam)'ın tahta atla semaya çıktığı bilinir. [Orta Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya) ve [Sibirya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya)'da giyimde sembolik olarak at da kullanılır. [Makedonya Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Makedonya_T%C3%BCrkleri)nde Güney kesim övülürken, "At gibi maşallah" denir. [Toroslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toros_Da%C4%9Flar%C4%B1)da yeni yetmelere "tay" yakıştırması yapılır. [Karaçay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara%C3%A7ay)-[Malkar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malkar) [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)inde kız tarafına söz kesilmeye gidildiğinde, kızın babasına ve süt annesine birer at hediye edilir. Yalnız hediye edilen atlara binilmez ve at kızın dayısına hediye edilir. Uzun zaman öncelerde yapılan [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) *yuğ* törenlerinde baba tarafından ölen birisi olduğunda, ruhu için kurban olarak at kesilirdi. [Karaçay Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara%C3%A7aylar)nde ölen kişinin atının da öldüğü sanılırdı. Bu söylenti birçok hikâyeye yansımıştır. Çok eski [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) kültüründeyse ölen kişinin özel eşyalarıyla beraber atının da onunla beraber gömüldüğü bilinmektedir. [Batı Hun İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_%C5%9Eyung-nu) imparatoru [Atilla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Attila)'nın mezarında kıymetli taşlardan oluşan at takımları vardır. [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan)'da ve [Doğu Anadolu Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Anadolu_B%C3%B6lgesi)'nde mezar taşlarında at heykelleri bulunmaktadır. ## Halk inançlarında atın yeri Doğum yaparken zorluk çeken, sorun yaşayan anne adaylarının bulunduğu evin dışında erkek at kişnetilir. İnanca göre atın kişnemesi doğumu zorlaştıran gücü uzaklaştırır. [Karaçay Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara%C3%A7aylar), doğum esnasında eve misafir geldiğinde, atın dizginine eşarp veya havlu bağlanır. Atı görenler o evde bir çocuğun dünyaya geldiği anlaşılırdı. Yine kültürün bir parçasınca; "Atlı mı yaya mı" diye sorulur. "Atlı" erkek bebek, "yaya" kız bebek manasına gelir. Bunun devamında da eğer cevap "atlı" olursa hediye olarak tay, "yaya" ise dana hediye edilir. [Kırgız](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zlar) Türkleri'nde doğan çocuğun kırkı çıktığında kesilen ilk saça "karın" veya "ilk" saç denir. Çocuğun saçını kesen kişiye ise genellikle at hediye edilir. Böylece kesen kişi onurlandırılmış olur. [Elazığ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elaz%C4%B1%C4%9F)'da yeni bir ev temelinde kurban kanı, eski ayakkabı, tuz, mavi boncuk ve at nalı atılır. [Toroslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toros_Da%C4%9Flar%C4%B1)da at nalı nazarlık olarak kabul edilir. [Ağrı](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C4%9Fr%C4%B1)'da ise kırkı çıkan çocukların tedavisi maksadıyla anne yol ağzına çıkar. Yoldan geçen ilk atlının önüne çıkar ve ondan öneri ve öğütler alır. [Kırgız](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zlar) Türkleri'nde at sürüleri nazar ve tehlike işareti olarak kabul edilir. Korunmak için özel atlar beslenir. Bu ata *Üyür* denir ve bu atlar at sürülerini korumaktadır. (inanca göre) [Haymana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haymana)'da yağmur için at kafasına [yağmur duası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ya%C4%9Fmur_duas%C4%B1) okunur. [Türkiye Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)nde at kılı nazar boncuğu gibi etkili olduğuna inanılır. [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'da, özellikle [Antalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antalya) civarında kapı başlarına takılan atın kafa kemiği, nazara karşı koruması için kapı başlarına takılır. [Toroslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toros_Da%C4%9Flar%C4%B1)da [Türkmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenler)lerin "Gelinin başına, atın dişine bak" denir. Gelinin baş bağlayış şekli; düzen, mutlu, bakımlı olduğu gibi meziyetlerini gösterir. Türk Halk inançlarında yer alan "Boz Atlı Yol Tengrisi\\Yol İyesi" yolda kalan, sıkıntıya düşen, darda kalanların yardımına koşan bir varlıktır. ## Ayrıca bakınız - [Mitolojide At](https://turkipedia.org/tr/wiki/At_%28mitoloji%29) - [Yaşayan At Müzesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ya%C5%9Fayan_At_M%C3%BCzesi)