# Arz Odası

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Arz_Odas%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Arz Odası, https://tr.wikipedia.org/wiki/Arz_Odas%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![Arz Odası](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/Topkap%C4%B1_Chamber_of_petitions_exterior_in_2017_01_2154.jpg/1280px-Topkap%C4%B1_Chamber_of_petitions_exterior_in_2017_01_2154.jpg)
*Arz Odası (Dosseman, CC-BY-SA-4.0)*

**Arz Odası**, [Topkapı Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topkap%C4%B1_Saray%C4%B1)'nın üçüncü avlusunda [Bâbüssaâde](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b%C3%BCssa%C3%A2de)'nin tam karşısında yer almakta olup, Osmanlı padişahlarının devlet işlerini yürüttüğü ve resmî kabulleri gerçekleştirdiği başlıca mekânlardan biri olmuştur. [Dîvân-ı Hümâyun](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%AEv%C3%A2n-%C4%B1_H%C3%BCm%C3%A2yun) üyeleri ve yabancı elçiler burada karşılanırdı. Vezir-i azam, Divan toplantısı bittikten sonra ikindi vakti Arz Divanı veya İkindi Divanı olarak adlandırılan, padişaha gündem ile ilgili arzını burada gerçekleştirirdi. Padişahlar yabancı devlet elçilerini burada kabul etmiş, sefere çıkan kumandanlara Sancak-ı Şerif'i törenle bu mekânda teslim etmiş ve Arz Günleri olarak bilinen belirli günlerde devlet erkânıyla görüşmelerini burada gerçekleştirmişlerdir.

## Tarihi

Kaynaklar, yapının kökeninin [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) dönemine kadar uzandığını ve daha sonraki yüzyıllarda çeşitli onarımlar geçirdiğini belirtmektedir.[^1]

Arz Odası'nın günümüze ulaşan düzeni büyük ölçüde [I. Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman) döneminde, 1526-1528 yılları arasında gerçekleştirilen yeniden inşa faaliyetlerinin sonucudur.[^2] [Bâbüssaâde](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b%C3%BCssa%C3%A2de)'ye bakan cephesinde yer alan çeşmenin [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) [kitâbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yaz%C4%B1t) bu durumu desteklemektedir.[^3] Taht bölümünün kubbesinde bulunan manzum tarihler ise sedir biçimindeki tahtın Sultan [III. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Mehmed) devrinde, 1597-1598 yıllarında yenilendiğine işaret etmektedir. Ana giriş kapısı üzerindeki kitâbe Sultan [III. Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Ahmed)'in [imzasını](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tu%C4%9Fra) ve 1723-1724 tarihini taşırken, arka cephedeki kapı üzerinde Sultan [IV. Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Mustafa)'nın tuğrası ile 1807 tarihli manzum bir kitâbe bulunmaktadır. Bu kitâbe, yapının [IV. Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Mustafa) döneminde önemli ölçüde tamir edildiğini göstermektedir. Bâbüssaâde tarafındaki ikinci kapının üzerinde ise Sultan [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud)'un imzasını taşıyan ve 1810 tarihli bir levha yer almaktadır.[^4]

## Mimari

![Arz Odası'nın giriş kapısı](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Palais_de_Topkap%C4%B1_-_Arz-Odasi_%2848985990112%29.jpg/1280px-Palais_de_Topkap%C4%B1_-_Arz-Odasi_%2848985990112%29.jpg)
*Arz Odası'nın giriş kapısı (Julien Maury, public-domain)*

Türk köşk mimarisinin klasik örneklerinden biri kabul edilen yapı,[^5] bir taht odası ile buna bitişik abdest mekânından oluşmaktadır. Ahşap iç kubbesi, lacivert zemin üzerine işlenmiş altın yıldızlarla süslenmiştir. Benzer bezemeler, yapı ile Bâbüssaâde arasındaki küçük avlunun tavanında da yer almaktaydı.[^6] Yapının iç süslemelerinde mavi ve altın tonlarının hâkim olduğu bir renk düzeni benimsenmiş; bu anlayış çini kaplamalar aracılığıyla da sürdürülmüştür.[^7] Arz Odası'nın zengin süslemeleri ve ihtişamlı donanımı, yabancı elçiler üzerinde hanedanın gücünü ve zenginliğini hissettirmeyi amaçlayan törensel düzenlemelerin bir parçasıydı.[^8] Ön cephede iki, arka cephede ise bir kapı bulunmaktadır. Padişahın kullandığı arka kapının yanı sıra, devlet adamları ve yabancı elçiler ön cephedeki kapılardan kabul edilirdi. Sol taraftaki kapı ile demir parmaklıklı pencerenin bulunduğu bölümde elçilerin getirdiği hediyeler padişaha sunulduğundan, burası "pişkeş kapısı" olarak da adlandırılmıştır.

Yapı, 16. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar çeşitli onarımlar geçirmiştir. Taht kubbesinde yer alan kitabe, yapının Sultan [III. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Mehmed) döneminde yenilendiğini göstermektedir. Arz Odası, 1856 yangınından kısmen etkilenmiş; ancak iç mekândaki [çiniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ini), [sedef](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sedef) ve bağa işçiliğiyle süslü kapı ve pencere kanatları ile taşınabilir eşyaların önemli bir bölümü zarar görmüştür. Yangının ardından Sultan [Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid) döneminde [ampir üslupta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ampir_%C3%BCslup) yeniden düzenlenen yapı, günümüze büyük ölçüde bu dönemin [neoklasik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Neoklasik_mimari) özelliklerini yansıtan görünümüyle ulaşmıştır.[^9]

## Ayrıca bakınız

- [III. Ahmed Kütüphanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Ahmed_K%C3%BCt%C3%BCphanesi)

[^1]: Arz Odası. İstanbul Ansiklopedisi. <https://istanbulansiklopedisi.org/handle/rek/4598>
[^2]: Necipoğlu, Gülru. Architecture, Ceremonial, and Power: The Topkapi Palace in the Fifteenth and Sixteenth Centuries. MIT Press, 1992, s. 98-100. <http://archive.org/details/mit_press_book_9780262368056>
[^3]: ARZ ODASI. <https://islamansiklopedisi.org.tr/arz-odasi--topkapi-sarayi>
[^4]: ARZ ODASI. <https://islamansiklopedisi.org.tr/arz-odasi--topkapi-sarayi>
[^5]: Necipoğlu, Gülru. Architecture, Ceremonial, and Power: The Topkapi Palace in the Fifteenth and Sixteenth Centuries. MIT Press, 1992, s. 98-100. <http://archive.org/details/mit_press_book_9780262368056>
[^6]: Necipoğlu, Gülru. Architecture, Ceremonial, and Power: The Topkapi Palace in the Fifteenth and Sixteenth Centuries. MIT Press, 1992, s. 98-100. <http://archive.org/details/mit_press_book_9780262368056>
[^7]: Necipoğlu, Gülru. Architecture, Ceremonial, and Power: The Topkapi Palace in the Fifteenth and Sixteenth Centuries. MIT Press, 1992, s. 98-100. <http://archive.org/details/mit_press_book_9780262368056>
[^8]: Necipoğlu, Gülru. Architecture, Ceremonial, and Power: The Topkapi Palace in the Fifteenth and Sixteenth Centuries. MIT Press, 1992, s. 98-100. <http://archive.org/details/mit_press_book_9780262368056>
[^9]: Tarihi Mekanlar Kişisel Ansiklopedi Erol ŞAŞMAZ. <https://www.turkiyenintarihieserleri.com/?oku=2942>
