Arslan Han Muhammed

Alâüddevle Tamgaç Arslan Han Muhammed bin Süleyman, 1102–1130 yılları arasında Semerkant'ta hüküm süren Batı Karahanlı kağanıdır.^{[1]ARSLAN HAN.} Asıl adı Muhammed b. Süleyman'dı. Babası Süleyman b. Davud, Karahanlıların Batı kolunun kurucusu İbrahim Tamgaç Han'ın torunuydu. Kendi adına bastırdığı sikkelerde Tamgaç Han ve Arslan Han ünvanlarını kullanmıştır.

Arslan Han, Selçuklu hükümdarı Sencer'in desteğiyle tahta çıktı ve onun hâkimiyetini tanıdı. Süleyman, Selçuklu Sultanı Berkyaruk'un kız kardeşiyle evliydi.^{[1]ARSLAN HAN.} Bu nedenle Muhammed b. Süleyman, Sencer'in yeğeni oluyordu. Karahanlılar ile Selçuklular arasındaki hanedanlık bağı, Arslan Han'ın kızlarından birinin Sencer'le evlenmesiyle daha da güçlendi.^{[2]Paul, Jürgen. Sanjar’s Letter to the Notables of Samarqand, 524/1129–1130. Routledge, 2 Ocak 2018, s. 13-20.} Müslüman olmayan komşularına karşı seferler düzenledi ve bu seferler sayesinde gazi unvanıyla anıldı. Onun döneminde Batı Karahanlılar, Fergana'yı kontrol altında tutuyordu.^{[1]ARSLAN HAN.[3]Kočnev, Boris. Numizmatičeskaja istorija karachanidskogo kaganata (991 - 1209 gg.). Sofija, 2006.}

Arslan Han, Buhara'da gerçekleştirdiği kapsamlı imar faaliyetleriyle tanınır. Uzun süren hükümdarlığı sayesinde şehir bir süreliğine istikrarlı bir dönem yaşadı. Bu dönemde Ark Kalesi ve şehir surları yeniden inşa edildi. Ayrıca yeni bir Ulu Cami ile iki hükümdarlık sarayı yaptırıldı.^{[4]BUKHARA ii. From the Arab Invasions to the Mongols.}

1130 yılında yaşanan hanedan krizinin ardından Sencer, Semerkant'ı ele geçirerek Arslan Han'ı iktidardan uzaklaştırdı. Orta Çağ kaynaklarında Arslan Han'ın ölüm tarihi 1130, 1131 veya 1132 olarak verilir.^{[2]Paul, Jürgen. Sanjar’s Letter to the Notables of Samarqand, 524/1129–1130. Routledge, 2 Ocak 2018, s. 13-20.}