# Arpalık Maaşı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Arpal%C4%B1k_Maa%C5%9F%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Arpalık Maaşı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Arpal%C4%B1k_Maa%C5%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

**Arpalık Maaşı**, [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)nde idare, saray ve bilim insanları ([ilmiye sınıfı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lmiye)) ile görevine son verilen veya emekli olan memurlara ödenen maaş veya ek ödenektir (munzam tahsisat).

[Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) idare ve saray insanları ile [ilmiye sınıfı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lmiye) mensuplarına maaşlarından ayrı olarak veya emekliye ayrıldıkları zaman arpalığı bir nevi ödenek olarak verirdi.

Arpalığın ne zaman verilmeye başlandığı kesin olarak bilinmemektedir. Bu ödenek, başlangıçta [Yeniçeri Ağası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri_a%C4%9Fas%C4%B1), [bölük ağaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%B6l%C3%BCk_a%C4%9Fas%C4%B1) gibi askeri şahıslara verilmekte iken sonraları [şeyhülislam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh%C3%BClislam) ve [kazasker](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazasker)e, [17. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/17._y%C3%BCzy%C4%B1l)dan itibaren de [vezir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vezir)lere ve [ümera](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cmera)ya verilmeye başlanmıştır.

Arpalığın azami miktarı, ilim adamlarına senede 70 bin [akçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C3%A7e), yeniçeri ağasına 58 bin akçe, saray erkanına 20 bin akçe olarak tespit edilmiştir. Arpalık, *Bervech-i arpalık dirlik*) veya *Bervech-i arpalık ulûfe* yoluyla ödenirdi. *Bervech-i arpalık dirlik*, belirli bir kaza veya sancağın yıllık gelirinin bir kısmının tahsis edilmesi; *Bervech-i arpalık ulûfe* ise hazineden belli bir yevmiye verilmesi demektir.

Bu usul birçok yolsuzluğa sebep olduğu için [18. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/18._y%C3%BCzy%C4%B1l)da kaldırılarak yalnızca ilmiye sınıfına ödeme yapılmaya devam edilmiş, ancak [tanzimat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tanzimat)tan sonra tamamen kaldırılmış ve yerine "tarik" maaşı konulmuştur. [Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Me%C5%9Frutiyet)ten sonra ilmiye sınıfına da diğer devlet memurları gibi düzenli aylık ve emeklilik maaşı bağlanarak arpalık usulü tamamen kaldırılmıştır.